
ఈ అధ్యాయంలో మార్కండేయ మహర్షి రాజుకు ఉపదేశిస్తూ, అవంతీ ఖండంలో నర్మదా నదికి ఉత్తర తీరంలో ఉన్న గోపేశ్వర తీర్థానికి యాత్ర చేయమని చెప్పాడు. అక్కడ ఒక్కసారి స్నానం చేసిన మాత్రాన పాపదోషాలు తొలగి మోక్షమార్గం ప్రసాదమవుతుందని పేర్కొంటుంది. తరువాత పుణ్యక్రమం వివరించబడింది—మొదట తీర్థస్నానం; ఆపై ఇష్టానుసారం ప్రాణసంక్షయము (స్వచ్ఛంద మరణము) చేస్తే దివ్య విమానములో శివధామానికి చేరుతాడని; శివలోకంలో భోగానంతరం శుభ పునర్జన్మతో దీర్ఘాయుష్షు, ఐశ్వర్యం, పరాక్రమం కలిగిన రాజుగా జన్మిస్తాడని। కార్త్తిక మాసం శుక్ల నవమి రోజున వ్రతవిధానం—ఉపవాసం, శుచిత్వం, దీపదానం, గంధపుష్పాలతో పూజ, రాత్రంతా జాగరణం. దీపాల సంఖ్యకు అనుగుణంగా శివలోకంలో వేల యుగాలపాటు గౌరవం లభిస్తుందని ఫలశ్రుతి చెబుతుంది. లింగపూరణ విధి, కమలార్పణ, దధ్యన్నం (పెరుగు-అన్నం) దానం మొదలైనవి కూడా చెప్పి, నువ్వులు మరియు కమలాల సంఖ్య మేరకు పుణ్యం పెరుగుతుందని పేర్కొంటుంది. చివరగా ఈ తీర్థంలో చేసిన ఏ దానమైనా కోటిగుణితమై లెక్కలేనంత ఫలమిస్తుందని, తీర్థాలలో ఇది అసమానమని ప్రకటిస్తుంది।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । गोपेश्वरं ततो गच्छेदुत्तरे नर्मदातटे । यत्र स्नानेन चैकेन मुच्यन्ते पातकैर्नराः
శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—అనంతరం నర్మదా ఉత్తర తీరంలోని గోపేశ్వరుని దర్శించాలి; అక్కడ ఒక్కసారి స్నానం చేసినంత మాత్రాన మనుష్యులు పాపాల నుండి విముక్తులవుతారు।
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा कुरुते प्राणसंक्षयम् । बर्हियुक्तेन यानेन स गच्छेच्छिवमन्दिरे
ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసి అక్కడే ప్రాణత్యాగం చేసినవాడు, పవిత్ర బర్హి-గడ్డితో అలంకరించిన యానంలో శివమందిరం (శివలోకం) చేరుతాడు।
Verse 3
क्रीडित्वा सुचिरं कालं शिवलोके नराधिप । इह मानुष्यतां प्राप्य राजा भवति वीर्यवान्
ఓ నరాధిపా! అతడు శివలోకంలో చాలా కాలం ఆనందించి, మళ్లీ ఇక్కడ మానవ జన్మ పొందీ వీర్యవంతుడైన రాజుగా అవతరిస్తాడు।
Verse 4
हस्त्यश्वरथसम्पन्नो दासीदाससमन्वितः । पूज्यमानो नरेन्द्रैश्च जीवेद्वर्षशतं नरः
ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో సమృద్ధుడై, దాసీదాసులతో కూడి, ఇతర రాజులచేత కూడా పూజింపబడే ఆ మనిషి నూరు సంవత్సరాలు జీవిస్తాడు।
Verse 5
सम्प्राप्ते कार्त्तिके मासि नवम्यां शुक्लपक्षतः । सोपवासः शुचिर्भूत्वा दीपकांस्तत्र दापयेत्
కార్త్తిక మాసము వచ్చినప్పుడు శుక్లపక్ష నవమి నాడు ఉపవాసముండి, శుచిగా ఉండి, అక్కడ దీపములను వెలిగింపజేయవలెను।
Verse 6
गन्धपुष्पैः समभ्यर्च्य रात्रौ कुर्वीत जागरम् । तस्य यत्फलमुद्दिष्टं तच्छृणुष्व नराधिप
సుగంధ ద్రవ్యములు, పుష్పములతో సమ్యక్గా అర్చించి రాత్రి జాగరణ చేయవలెను। ఓ నరాధిపా, దీనికి చెప్పబడిన ఫలమును వినుము।
Verse 7
यावत्पुण्यं फलं संख्या दीपकानां तथैव च । तावद्युगसहस्राणि शिवलोके महीयते
పుణ్యఫల పరిమాణమూ, అర్పించిన దీపముల సంఖ్య ఎంతయో, అంత సహస్ర యుగములు శివలోకంలో అతడు మహిమింపబడును।
Verse 8
तस्मिंस्तीर्थे तु राजेन्द्र लिङ्गपूरणकं विधिम् । तथैव पद्मकैश्चैव दधिभक्तैस्तथैव च
ఓ రాజేంద్రా, ఆ తీర్థంలో ‘లింగపూరణ’ విధిని ఆచరించాలి; అలాగే పద్మములను అర్పించి, దధిభక్తము (పెరుగు-అన్నం) నైవేద్యంగా సమర్పించాలి।
Verse 9
यस्तु कुर्यान्नरश्रेष्ठ तस्य पुण्यफलं शृणु । यावन्ति तिलसंख्यानि दधिभक्तं तथैव च
ఓ నరశ్రేష్ఠా, ఎవడు దీనిని చేయునో అతని పుణ్యఫలమును వినుము—అది తిలల సంఖ్యంత, అలాగే దధిభక్త అర్పణ ఫలమంత అపారమని చెప్పబడింది।
Verse 10
पद्मसंख्या शिवे लोके मोदते कालमीप्सितम् । तस्मिंस्तीर्थे तु राजेन्द्र यत्किंचिद्दीयते नृप
అతడు పద్మసంఖ్యవలె లెక్కించబడే ఇష్టకాలమంతా శివలోకంలో ఆనందిస్తాడు. ఓ రాజేంద్ర, ఆ తీర్థంలో, ఓ నృప, ఏదైనా—ఏది ఇచ్చినదైనా—
Verse 11
सर्वं कोटिगुणं तस्य संख्यातुं वा न शक्यते । एवं ते कथितं सर्वं सर्वतीर्थमनुत्तमम्
అక్కడ అది అంతా కోటిగుణంగా వృద్ధి చెందుతుంది; దానిని లెక్కించడమూ సాధ్యం కాదు. ఈ విధంగా, సమస్త తీర్థాలలో అనుత్తమమైన ఆ తీర్థం గురించి నేను నీకు అన్నీ తెలిపాను।
Verse 174
अध्याय
అధ్యాయము। (ఇది అధ్యాయ-చిహ్నం/సమాప్తి-సూచకం.)