Adhyaya 173

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थं परमशोभनम् । नर्मदादक्षिणे कूले सर्वपापप्रणाशनम्

శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—హే రాజేంద్రా! అప్పుడు నర్మదా నదికి దక్షిణ తీరమున ఉన్న పరమశోభనమైన, సర్వపాపనాశకమైన తీర్థమునకు వెళ్లవలెను.

Verse 2

सिद्धेश्वरमिति ख्यातं महापातकनाशनम् । यत्र शुद्धिं परां प्राप्तो देवदेवो महेश्वरः । पुरा हत्यायुतः पार्थ देवदेवस्त्रिशूलधृक्

అది ‘సిద్ధేశ్వరము’ అని ఖ్యాతి పొందినది, మహాపాతకనాశకము. అక్కడ దేవదేవుడు మహేశ్వరుడు పరమ శుద్ధిని పొందెను; హే పార్థా! పూర్వము త్రిశూలధారి ప్రభువు హత్యాదోషభారంతో యుక్తుడయ్యెను.

Verse 3

पुरा पञ्चशिरा आसीद्ब्रह्मा लोकपितामहः । तेनानृतं वचश्चोक्तं कस्मिंश्चित्कारणान्तरे

పూర్వకాలమున లోకపితామహుడైన బ్రహ్మకు ఐదు శిరస్సులు ఉండెను. ఒక కారణాంతరమున ఆయన ఒకసారి అసత్య వచనము పలికెను.

Verse 4

तच्छ्रुत्वा सहसा तस्मै चुकोप परमेश्वरः । छेदयामास भगवान्मूर्धानं करजैस्तदा

అది విని పరమేశ్వరుడు సహసా అతనిపై కోపించెను. అప్పుడు భగవానుడు తన నఖములతో (ఒక) శిరస్సును ఛేదించెను.

Verse 5

तस्य तत्करसंलग्नं च्यवते न कदाचन । ततो हि देवदेवेशः पर्यटन् पृथिवीमिमाम्

ఆ (ఛిన్న శిరస్సు) ఆయన చేతికి అంటుకున్నదే గాని ఎప్పటికీ విడువలేదు. అందుచేత దేవదేవేశ్వరుడు ఈ భూమిని సంచరిస్తూ బయలుదేరెను.

Verse 6

ततो वाराणसीं प्राप्तस्तस्यां तदपतच्छिरः । पतिते तु कपाले च ब्रह्महत्या न मुञ्चति

అనంతరం వారాణసికి చేరగానే ఆ శిరస్సు అక్కడే పడిపోయింది. అయినా కపాలము పడినప్పటికీ బ్రహ్మహత్యాపాపము అతనిని విడువలేదు.

Verse 7

ततस्तु सागरे गत्वा पूर्वे च दक्षिणे तथा । पश्चिमे चोत्तरे पार्थ देवदेवो महेश्वरः

ఆ తరువాత, ఓ పార్థా, దేవదేవ మహేశ్వరుడు సముద్రానికి వెళ్లి, అలాగే తూర్పు, దక్షిణ, పడమర, ఉత్తర దిశలన్నింటిలో సంచరించాడు.

Verse 8

पर्यटन्सर्वतीर्थेषु ब्रह्महत्या न मुञ्चति । नर्मदादक्षिणे कूले सुतीर्थं प्राप्तवान् प्रभुः

అతడు అన్ని తీర్థాలలో సంచరించినా బ్రహ్మహత్యాపాపము విడువలేదు. అప్పుడు ప్రభువు నర్మదా నదికి దక్షిణ తీరంలోని శ్రేష్ఠ తీర్థాన్ని చేరాడు.

Verse 9

कुलकोटिं समासाद्य प्रार्थयामास चात्मवान् । प्रायश्चित्तं ततः कृत्वा बभूव गतकल्मषः

కులకోటిని చేరి ఆత్మనిగ్రహముగల ప్రభువు ప్రార్థించాడు. తరువాత ప్రాయశ్చిత్తం చేసి, కల్మషరహితుడయ్యాడు.

Verse 10

ततो निष्कल्मषो जातो देवदेवो महेश्वरः । हत्वा सुरेभ्यस्तत्स्थानं ततश्चान्तर्दधे प्रभुः

అప్పుడు దేవదేవ మహేశ్వరుడు నిష్కల్మషుడయ్యాడు. దేవతల కొరకు ఆ స్థానాన్ని స్థిరపరచి, తరువాత ప్రభువు అంతర్ధానమయ్యాడు.

Verse 11

तदाप्रभृति तत्तीर्थं शुद्धरुद्रेति कीर्तितम् । विख्यातं त्रिषु लोके ब्रह्महत्याहरं परम्

అప్పటినుంచి ఆ తీర్థం ‘శుద్ధరుద్ర’ అని కీర్తింపబడింది. అది త్రిలోకములలో బ్రహ్మహత్యా-నాశక పరమ తీర్థముగా ప్రసిద్ధి పొందింది.

Verse 12

मासे मासे सिते पक्षेऽमावास्यायां युधिष्ठिर । स्नात्वा तत्र विधानेन तर्पयेत्पितृदेवताः

ఓ యుధిష్ఠిరా, ప్రతి నెల శుక్లపక్ష అమావాస్యనాడు అక్కడ విధిపూర్వకంగా స్నానం చేసి పితృదేవతలకూ దేవతలకూ తర్పణం చేయవలెను.

Verse 13

दद्यात्पिण्डं पित्ःणां तु भावितेनान्तरात्मना । तस्य ते द्वादशाब्दानि सुतृप्ताः पितरो नृप

ఓ నృపా, అంతరాత్మలో భక్తి-ఏకాగ్రతతో పితృులకై పిండదానం చేయవలెను; దానివల్ల అతని పితృులు పన్నెండు సంవత్సరాలు సంపూర్ణ తృప్తితో ఉంటారు.

Verse 14

गन्धधूपप्रदीपाद्यैरभ्यर्च्य परमेश्वरम् । शुद्धेश्वराभिधानं तु शिवलोके महीयते

సుగంధము, ధూపము, దీపము మొదలైనవాటితో పరమేశ్వరుని అర్చించినవాడు శివలోకంలో ‘శుద్ధేశ్వర’ అనే నామంతో మహిమింపబడతాడు.

Verse 15

एतत्ते कथितं राजञ्छुद्धरुद्रमनुत्तमम् । मया श्रुतं यथा देवसकाशाच्छूलपाणिनः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति

ఓ రాజా, ‘శుద్ధరుద్ర’ అనే ఆ అనుత్తమ (తీర్థ/ప్రకటన) విషయాన్ని నేను నీకు చెప్పితిని—శూలపాణి దేవుని సమీపమున నేను విన్నట్లే. శ్రద్ధతో అక్కడికి వెళ్లువాడు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడై రుద్రలోకమును పొందును.

Verse 173

अध्याय

అధ్యాయము—గ్రంథంలో అధ్యాయ విభాగాన్ని సూచించేది।