
మార్కండేయుడు నర్మదా నదికి దక్షిణ తీరంలో ఉన్న ‘సిద్ధేశ్వర’ అనే ప్రసిద్ధ తీర్థ మహిమను వివరిస్తాడు. ఇది అన్ని తీర్థాలలో అత్యంత పవిత్రమని చెప్పబడింది. అక్కడ స్నానం చేసి పితృదేవతలకు తర్పణం సమర్పించి, పితృల ఉద్దేశ్యంతో శ్రాద్ధం చేయవలెనని విధి చెప్పబడింది; అక్కడ చేసిన శ్రాద్ధం వల్ల పితృులు పన్నెండు సంవత్సరాలు తృప్తి పొందుతారని ఫలశ్రుతి పేర్కొనబడింది. తదుపరి శైవ భక్తి ఆచరణ క్రమం వివరించబడుతుంది—భక్తితో స్నానం, శివారాధన, రాత్రి జాగరణ, పురాణకథా పఠనం/శ్రవణం, ఆపై నియమానుసారం ఉదయాన్నే మళ్లీ శుద్ధ స్నానం. దీని పరమ ఫలంగా భక్తుడు గిరిజాకాంతుడైన శివుని దర్శించి ఉన్నత స్థితిని పొందుతాడని మోక్షప్రద వాగ్దానం ఉంది. చివరగా కపిలాది ప్రాచీన సిద్ధులు, ఋషుల ప్రస్తావనతో తీర్థ ప్రామాణ్యం స్థాపించబడుతుంది; నర్మదా మహిమ బలంతో వారు యోగసిద్ధులై పరమసిద్ధిని పొందారని చెప్పబడింది.
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदादक्षिणे कूले सिद्धेश्वरमिति श्रुतम् । तीर्थं परं महाराज सिद्धैः कृतमिति प्रभो
శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—హే మహారాజా! నర్మదా నదికి దక్షిణ తీరమున ‘సిద్ధేశ్వరము’ అను పరమ తీర్థము ప్రసిద్ధము; హే ప్రభో, అది సిద్ధులచే స్థాపితమని శ్రుతి.
Verse 2
तत्र तीर्थं महापुण्यं सर्वतीर्थेषु पावनम् । नर्मदाया महाराज दक्षिणं कूलमाश्रितम्
అక్కడ మహాపుణ్యమైన తీర్థము ఉంది; అది సమస్త తీర్థములలో పావనకరము, హే మహారాజా; నర్మదా దక్షిణ తీరమున ఆశ్రయించి ఉంది।
Verse 3
तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । श्राद्धं तत्रैव यो दद्यात्पित्ःनुद्दिश्य भारत
హే భారతా! ఆ తీర్థమున స్నానము చేసి మనుష్యుడు పితృదేవతలకు తర్పణము చేయవలెను. ఎవడు అక్కడే పితృల నుద్దేశించి శ్రాద్ధము దానమిచ్చునో.
Verse 4
तृप्यन्ति पितरस्तस्य द्वादशाब्दान्न संशयः । तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या स्नात्वा पूजयते शिवम्
అతని పితృలు పన్నెండు సంవత్సరములు తృప్తిగా ఉంటారు—ఇందులో సందేహము లేదు. మరియు ఎవడు ఆ తీర్థమున భక్తితో స్నానము చేసి శివుని పూజించునో.
Verse 5
रात्रौ जागरणं कृत्वा पठेत्पौराणिकीं कथाम् । ततः प्रभाते विमले स्नानं कुर्याद्यथाविधि
రాత్రి జాగరణము చేసి పౌరాణిక కథను పఠించవలెను. అనంతరం నిర్మలమైన ప్రభాతమున విధివిధానముగా స్నానము చేయవలెను.
Verse 6
वीक्षते गिरिजाकान्तं स गच्छेत्परमां गतिम् । पुरा सिद्धा महाभागाः कपिलाद्या महर्षयः
గిరిజాకాంతుడైన శివుని దర్శించినవాడు పరమగతిని పొందును. పూర్వకాలంలో కపిలాది సిద్ధులు, మహాభాగ్య మహర్షులు కూడా ఇలానే ప్రసిద్ధులయ్యారు.
Verse 7
जपन्तश्च परं ब्रह्म योगसिद्धा महाव्रताः । सिद्धिं ते परमां प्राप्ता नर्मदायाः प्रभावतः
పరబ్రహ్మాన్ని జపిస్తూ, యోగసిద్ధులై మహావ్రతాలలో స్థిరులైన ఆ ఋషులు నర్మదా ప్రభావం వలన పరమసిద్ధిని పొందిరి.
Verse 165
। अध्याय
అధ్యాయం సమాప్తం.