Adhyaya 154
ఈ అధ్యాయంలో శ్రీ మార్కండేయుడు నర్మదా నదికి దక్షిణ తీరంలో ఉన్న ప్రసిద్ధ తీర్థం ‘కలకలేశ్వర’ మహిమను వివరిస్తాడు; అది స్వయంగా దేవునిచే నిర్మితమైందని చెప్పబడింది. అంధకుని సంహరించిన తరువాత మహాదేవుని దేవతలు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, మహానాగులు శంఖ, తూర్య, మృదంగ, పణవ, వీణ, వేణు నాదాలతో, అలాగే సామ, యజుః, ఛందస్, ఋక్ మంత్రఘోషాలతో స్తుతించి పూజించిన శైవ ప్రసంగం ఇక్కడ నిలుస్తుంది. ప్రమథులు, వందిజనుల కలకల ధ్వనుల మధ్య లింగప్రతిష్ఠ జరిగినందున ‘కలకలేశ్వర’ అనే నామవ్యుత్పత్తి చెప్పబడింది. ఈ తీర్థంలో స్నానం చేసి కలకలేశ్వర దర్శనం చేయడం వాజపేయ యాగం కంటే అధిక పుణ్యాన్ని ఇస్తుందని విధి. ఫలశ్రుతిగా పాపశుద్ధి, దివ్య విమానంలో స్వర్గారోహణ, అప్సరసుల ప్రశంస, స్వర్గీయ భోగాలు, చివరికి శుద్ధ వంశంలో దీర్ఘాయువు, ఆరోగ్యవంతుడు, విద్యావంత బ్రాహ్మణుడిగా పునర్జన్మ పొందడం వర్ణించబడింది.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदादक्षिणे कूले तीर्थं कलकलेश्वरम् । विख्यातं सर्वलोकेषु स्वयं देवेन निर्मितम्
శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—నర్మదా నదికి దక్షిణ తీరంలో ‘కలకలేశ్వర’మనే తీర్థం ఉంది; అది సమస్త లోకాలలో ప్రసిద్ధి పొందినది, స్వయంగా దేవుడే నిర్మించినది।
Verse 2
अन्धकं समरे हत्वा देवदेवो महेश्वरः । सहितो देवगन्धर्वैः किन्नरैश्च महोरगैः
సమరంలో అంధకుని సంహరించిన దేవదేవుడు మహేశ్వరుడు దేవులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు మరియు మహోరగులు (నాగులు) తో కలిసి వచ్చెను।
Verse 3
शङ्खतूर्यनिनादैश्च मृदङ्गपणवादिभिः । वीणावेणुरवैश्चान्यैः स्तुतिभिः पुष्कलादिभिः
శంఖ-తూర్యాల నినాదాలతో, మృదంగ-పణవాది వాద్యధ్వనులతో, వీణా-వేణు స్వరాలతో మరియు విస్తారమైన స్తుతులతో కూడి।
Verse 4
गायन्ति सामानि यजूंषि चान्ये छन्दांसि चान्ये ऋचमुद्गिरन्ति । स्तोत्रैरनेकैरपरे गृणन्ति महेश्वरं तत्र महानुभावाः
అక్కడ మహానుభావులు కొందరు సామగానాలు పాడుతారు, మరికొందరు యజుర్మంత్రాలను జపిస్తారు; ఇంకొందరు ఛందస్సులను ఉచ్చరించి ఋక్సూక్తులను పఠిస్తారు; మరికొందరు అనేక స్తోత్రాలతో మహేశ్వరుని స్తుతిస్తారు।
Verse 5
प्रमथानां निनादेन कल्कलेन च बन्दिनाम् । यस्मात्प्रतिष्ठितं लिङ्गं तस्माज्जातं तदाख्यया
ప్రమథుల నినాదం మరియు బందుల కలకల ధ్వనుల మధ్య లింగం ప్రతిష్ఠించబడినందున, ఆ పేరుతోనే అది ‘కల్కలేశ్వర’మని ప్రసిద్ధి పొందింది।
Verse 6
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा वीक्षेत्कलकलेश्वरम् । वाजपेयात्परं पुण्यं स लभेन्मानवो भुवि
ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసి కల్కలేశ్వరుని దర్శించిన మనిషి, ఈ లోకంలోనే వాజపేయ యాగం కంటే అధికమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు।
Verse 7
तेन पुण्येन पूतात्मा प्राणत्यागाद्दिवं व्रजेत् । आरूढः परमं यानं गीयमानोऽप्सरोगणैः
ఆ పుణ్యముచేత పవిత్రాత్ముడు ప్రాణత్యాగకాలంలో స్వర్గానికి వెళ్తాడు; పరమ దివ్య విమానమును అధిరోహించి అప్సరాగణాల గానంతో కీర్తింపబడతాడు।
Verse 8
उपभुज्य महाभोगान्कालेन महता ततः । मर्त्यलोके महात्मासौ जायते विमले कुले
దీర్ఘకాలం మహాభోగాలను అనుభవించిన తరువాత, ఆ మహాత్ముడు మళ్లీ మర్త్యలోకంలో విమలమైన, శ్రేష్ఠకులంలో జన్మిస్తాడు।
Verse 9
ब्राह्मणः सुभगो लोके वेदवेदाङ्गपारगः । व्याधिशोकविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदां शतम्
అతడు లోకంలో సుభాగ్యశాలి బ్రాహ్మణుడై, వేదవేదాంగాలలో పారంగతుడవుతాడు; వ్యాధి, శోకముల నుండి విముక్తుడై శత శరదృతువుల వరకు జీవిస్తాడు।
Verse 154
। अध्याय
“అధ్యాయము”—ఇది అధ్యాయ శీర్షిక/ముగింపు సూచించే భాగము।