Adhyaya 138
మార్కండేయుడు ఉపదేశించునది—యాత్రికుడు అనుపమమైన శక్రతీర్థానికి వెళ్లవలెను. దాని మహిమను ఒక పురాణకథ ద్వారా చెప్పెదరు: గౌతమ ఋషి శాపముచే శక్రుడు (ఇంద్రుడు) తన రాజశ్రీని కోల్పోయెను. అప్పుడు దేవతలు, తపస్వి మహర్షులు కలవరపడి గౌతముని వినయవాక్యములతో ప్రార్థించిరి—ఇంద్రుడు లేని లోకంలో దేవ-మానవ ధర్మవ్యవస్థ నిలవదు; తన దోషముచే లజ్జపడి దూరమైన దేవునిపై కరుణ చూపుమని. వేదవిద్యలో శ్రేష్ఠుడైన గౌతముడు ప్రసన్నుడై వరమిచ్చెను—‘వెయ్యి ముద్రలు’గా ఉన్న అపకీర్తి ఆయన అనుగ్రహముచే ‘వెయ్యి కన్నులు’గా మారి ఇంద్రుని గౌరవం పునరుద్ధరించబడెను. తరువాత ఇంద్రుడు నర్మదా నదికి వెళ్లి పవిత్ర జలంలో స్నానమాచరించి, త్రిపురాంతక శివుని స్థాపించి పూజించి, అప్సరసుల సత్కారముతో స్వర్గానికి తిరిగెను. ఫలశ్రుతి: ఈ తీర్థంలో స్నానం చేసి పరమేశ్వరుని పూజించువాడు పరస్త్రీగమన పాపమునుండి విముక్తుడగును; శైవ ధర్మంలో ఇది శుద్ధి-ప్రాయశ్చిత్త తీర్థముగా కీర్తింపబడెను.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्पाण्डुपुत्र शक्रतीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धो महाभागो देवराजः शतक्रतुः
శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—తదుపరి, ఓ పాండుపుత్రా, అనుత్తమమైన శక్రతీర్థానికి వెళ్లవలెను; అక్కడ మహాభాగుడు దేవరాజు శతక్రతు (ఇంద్రుడు) సిద్ధిని పొందెను।
Verse 2
गौतमेन पुरा शप्तं ज्ञात्वा देवाः सुरेश्वरम् । ब्रह्माद्या देवताः सर्व ऋषयश्च तपोधनाः
గౌతముడు పూర్వం శపించిన సురేశ్వరుని సంగతి తెలిసి, బ్రహ్మాది సమస్త దేవతలు మరియు తపోధన ఋషులు సమవేతులయ్యారు।
Verse 3
गौतमं प्रार्थयामासुर्वाक्यैः सानुनयैः शुभैः । गतराज्यं गतश्रीकं शक्रं प्रति मुनीश्वर
వారు శుభమైన, వినయపూర్వక వాక్యాలతో గౌతముని ప్రార్థించారు—“హే మునీశ్వరా, రాజ్యభ్రష్టుడై శ్రీహీనుడైన శక్రునిపై ప్రసన్నుడవగుము।”
Verse 4
इन्द्रेन रहितं राज्यं न कश्चित्कामयेद्द्विज । देवो वा मानवो वापि एतत्ते विदितं प्रभो
“హే ద్విజా, ఇంద్రుడు లేని రాజ్యాన్ని ఎవరూ కోరరు—దేవుడైనా మనిషైనా; ఇది నీకు బాగా తెలిసినదే, ప్రభో।”
Verse 5
तस्य त्वं भगयुक्तस्य दयां कुरु द्विजोत्तम । गतश्चादर्शनं शक्रो दूषितः स्वेन पाप्मना
కాబట్టి హే ద్విజోత్తమా, అపకీర్తి ముద్ర ఉన్నా ఆ భాగ్యవంతునిపై కరుణ చూపుము; తన పాపముచేత కలుషితుడైన శక్రుడు అదృశ్యమై దాగిపోయెను.
Verse 6
देवानां वचनं श्रुत्वा गौतमो वेदवित्तमः । तथेति कृत्वा शक्रस्य वरं दातुं प्रचक्रमे
దేవుల వచనము విని, వేదవిద్యలో శ్రేష్ఠుడైన గౌతముడు ‘తథాస్తు’ అని అంగీకరించి శక్రునికి వరమిచ్చుటకు ప్రారంభించెను.
Verse 7
एतद्भगसहस्रं तु पुरा जातं शतक्रतो । तल्लोचनसहस्रं तु मत्प्रसादाद्भविष्यति
హే శతక్రతో, పూర్వం ఏర్పడిన ‘అపకీర్తి సహస్ర చిహ్నాలు’ నా ప్రసాదముచేత ‘సహస్ర నేత్రాలు’గా మారును.
Verse 8
एवमुक्तः सहस्राक्षः प्रणम्य मुनिसत्तमम् । ब्राह्मणांस्तान्महाभागान्नर्मदां प्रत्यगात्ततः
ఇట్లు పలికినపుడు సహస్రాక్షుడు (ఇంద్రుడు) మునిశ్రేష్ఠునికి నమస్కరించి, ఆ మహాభాగ బ్రాహ్మణులతో కలిసి నర్మదా దిశగా బయలుదేరెను.
Verse 9
स्नात्वा स विमले तोये संस्थाप्य त्रिपुरान्तकम् । जगाम त्रिदशावासं पूज्यमानोऽप्सरोगणैः
నిర్మల జలములో స్నానము చేసి త్రిపురాంతకుని స్థాపించి, అప్సరాగణములచే పూజింపబడుచు అతడు దేవలోక నివాసమునకు వెళ్లెను.
Verse 10
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । परदाराभिगमनान्मुच्यते पातकान्नरः
ఆ తీర్థంలో ఎవడు స్నానం చేసి విధిపూర్వకంగా పరమేశ్వరుని పూజించునో, వాడు పరస్త్రీగమనమనే మహాపాతకముతో కూడిన సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడగును।
Verse 138
। अध्याय
“అధ్యాయము”—ఇది కేవలం అధ్యాయ సూచిక/ముగింపు సూచన మాత్రమే।