
మార్కండేయుడు రాజునకు ఉపదేశిస్తూ—నర్మదా నదికి ఉత్తర తీరంలో ఉన్న ‘వరాహ’ అనే తీర్థానికి వెళ్లుము; అది సర్వపాపహరమని ప్రసిద్ధమని చెబుతాడు. అక్కడ లోకహితార్థం జగద్ధాతా సృష్టికర్త అయిన భగవాన్ వరాహుడు నివసిస్తూ, సంసారసాగరాన్ని దాటించు రక్షక మార్గదర్శిగా నిలుస్తాడని అధ్యాయం ప్రతిపాదిస్తుంది. విధిలో తీర్థస్నానం, ధరణీధర/వరాహుని సుగంధాలు, పుష్పమాలలతో పూజ, మంగళఘోషాలు, ఉపవాసం—ప్రత్యేకంగా ద్వాదశి నాడు—చేయడం ఉంది. అనంతరం రాత్రి జాగరణ చేసి పవిత్ర కథాశ్రవణం/కథనం చేయమని చెప్పబడింది. పాపాచారంలో ఉన్నవారితో స్పర్శ, సాంగత్యం, సహభోజనం వర్జ్యమని; వాక్కు, స్పర్శ, శ్వాస, కలిసి తినడం ద్వారా అపవిత్రత సంక్రమిస్తుందని నియమాలు పేర్కొంటాయి. సామర్థ్యానుసారం, విధిపూర్వకంగా బ్రాహ్మణులను సత్కరించమని కూడా ఆజ్ఞ ఉంది. ఫలశ్రుతిలో వరాహుని ముఖదర్శనమాత్రమే దుర్లభ పాపాలనూ శీఘ్రంగా నశింపజేస్తుందని—గరుడుని చూసి సర్పాలు పారిపోవడం, సూర్యునితో చీకటి తొలగడం వంటి ఉపమానాలతో—వివరిస్తుంది. మంత్రసారంగా ‘నమో నారాయణాయ’ అన్నది సర్వార్థసాధకమని, శ్రీకృష్ణునికి ఒక్కసారి నమస్కారం కూడా మహాయజ్ఞఫలసమమై పునర్జన్మను దాటిస్తుందని చెబుతుంది. నియమనిష్ఠ భక్తులు అక్కడ దేహత్యాగం చేస్తే క్షర-అక్షర భేదాతీతమైన విష్ణువు పరమ నిర్మల ధామాన్ని పొందుతారని ముగింపు.
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र उत्तरे नर्मदातटे । सर्वपापहरं तीर्थं वाराहं नाम नामतः
శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—తదుపరి, ఓ రాజేంద్రా, నర్మదా ఉత్తర తీరానికి వెళ్ళుము. అక్కడ ‘వారాహ’ అనే పేరుగల తీర్థం ఉంది; అది సమస్త పాపాలను హరించును.
Verse 2
तत्र देवो जगद्धाता वाराहं रूपमास्थितः । स्थितो लोकहितार्थाय संसारार्णवतारकः
అక్కడ జగద్ధాత దేవుడు వారాహరూపాన్ని ధరించి నివసించుచున్నాడు. లోకహితార్థమై స్థితుడై, సంసారసముద్రం దాటించువాడై ఉన్నాడు.
Verse 3
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्धरणीधरम् । गन्धमाल्यविशेषैश्च जयशब्दादिमङ्गलैः
ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసి ధరణీధరుడు (వారాహుడు)ను పూజించువాడు, విశిష్ట సుగంధాలు, పుష్పమాలలు సమర్పించి, ‘జయ’ మొదలైన మంగళనాదాలతో—
Verse 4
उपवासपरो भूत्वा द्वादश्यां नृपसत्तम । वृषलाः पापकर्माणस्तथैवान्धपिशाचिनः
హే నృపసత్తమా, ద్వాదశీనాడు ఉపవాసపరుడై (మనిషి) వృషలులు, పాపకర్ములు, అలాగే అంధపిశాచుల వంటి తామసిక సంగతిని వర్జించవలెను.
Verse 5
आलापाद्गात्रसंपर्कान्निःश्वासात्सहभोजनात् । पापं संक्रमते यस्मात्तस्मात्तान् परिवर्जयेत्
సంభాషణ, శరీరస్పర్శ, కలిసి శ్వాసించడం మరియు సహభోజనం వలన పాపం సంక్రమిస్తుంది; కనుక అలాంటి వారిని దూరం పెట్టాలి।
Verse 6
ब्राह्मणान् पूजयेद्भक्त्या यथाशक्त्या यथाविधि । रात्रौ जागरणं कार्यं कथायां तत्र भारत
బ్రాహ్మణులను భక్తితో, యథాశక్తి యథావిధిగా పూజించాలి. ఓ భారతా, రాత్రి అక్కడ కథాశ్రవణంలో నిమగ్నమై జాగరణ చేయాలి.
Verse 7
प्रभाते विमले स्नात्वा तत्र तीर्थे जगद्गुरुम् । ये पश्यन्ति जितक्रोधास्ते मुक्ताः सर्वपातकैः
నిర్మలమైన ప్రభాతంలో ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసి, క్రోధాన్ని జయించిన వారు అక్కడ జగద్గురువును దర్శిస్తే, వారు సమస్త పాపపాతకాల నుండి విముక్తులు అవుతారు.
Verse 8
यथा तु दृष्ट्वा भुजगाः सुपर्णं नश्यन्ति मुक्त्वा विषमुग्रतेजः । नश्यन्ति पापानि तथैव शीघ्रं दृष्ट्वा मुखं शूकररूपिणस्तु
సర్పాలు సుపర్ణుడైన గరుడుని చూసి భయంకర విషం, ఉగ్ర తేజస్సును విడిచి నశించునట్లు, వరాహరూపం ధరించిన భగవంతుని ముఖదర్శనంతో పాపాలు త్వరగా నశిస్తాయి.
Verse 9
नभोगतं नश्यति चान्धकारं दृष्ट्वा रविं देववरं तथैव । नश्यन्ति पापानि सुदुस्तराणि दृष्ट्वा मुखं पार्थ धराधरस्य
ఆకాశంలో దేవశ్రేష్ఠుడైన సూర్యుని చూచిన వెంటనే అంధకారం నశించునట్లు, ఓ పార్థా, ధరాధరుడైన (విష్ణువు) ముఖదర్శనంతో దాటలేనంత కఠినమైన పాపాలు కూడా నశిస్తాయి.
Verse 10
किं तस्य बहुभिर्मन्त्रैर्भक्तिर्यस्य जनार्दने । नमो नारायणायेति मन्त्रः सर्वार्थसाधकः
జనార్దనునందు భక్తి ఉన్నవానికి అనేక మంత్రాలెందుకు? “నమో నారాయణాయ” అనే మంత్రం సమస్తార్థసాధకము.
Verse 11
एकोऽपि कृष्णस्य कृतः प्रणामो दशाश्वमेधावभृथेन तुल्यः । दशाश्वमेधी पुनरेति जन्म कृष्णप्रणामी न पुनर्भवाय
కృష్ణునికి చేసిన ఒక్క ప్రణామమూ పది అశ్వమేధాల అవభృథస్నానంతో సమానం. పది అశ్వమేధాలు చేసినవాడు మళ్లీ జన్మిస్తాడు; కృష్ణునికి నమస్కరించినవాడు పునర్జన్మకు లోనుకాడు.
Verse 12
ध्यायमाना महात्मानो रूपं नारायणं हरेः । ये त्यजन्ति स्वकं देहं तत्र तीर्थे जितेन्द्रियाः
ఇంద్రియజయులు అయిన మహాత్ములు ఆ తీర్థంలో హరి యొక్క నారాయణరూపాన్ని ధ్యానిస్తూ తమ దేహాన్ని త్యజిస్తే,
Verse 13
ते गच्छन्त्यमलं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम् । क्षराक्षरविनिर्मुक्तं तद्विष्णोः परमं पदम्
వారు దేవతలకైనా దుర్లభమైన నిర్మల స్థానాన్ని పొందుతారు; క్షర-అక్షర రెండింటికీ అతీతమైనదే విష్ణువின் పరమపదము.
Verse 132
अध्याय
“అధ్యాయము”—గ్రంథంలో అధ్యాయ శీర్షికను సూచించే గుర్తు.