
మార్కండేయ మహర్షి రాజుకు ఉపదేశిస్తాడు—రేవా/నర్మదా నదికి ఉత్తర తీరంలో ఉన్న శ్రేష్ఠమైన కల్హోడీ-తీర్థానికి వెళ్లుము; అది సర్వపాపనాశకమని ప్రసిద్ధి. ఈ స్థలాన్ని ప్రాచీన ఋషులు సమస్త జీవుల హితార్థం స్థాపించారని, నర్మదా మహాజలసంబంధంతో తపోబలవల్ల దీని మహిమ మరింత ఉద్ధృతమైందని వర్ణించబడింది. తదుపరి కపిలా-తీర్థ మహాత్మ్యం ప్రధానంగా చెప్పి, కపిలా-దానం విధిగా నిర్దేశించబడింది—ప్రత్యేకంగా తాజాగా ప్రసవించిన శుభలక్షణాల కపిలా గోవును ఉపవాసంతో, నియమిత స్వభావంతో, ముఖ్యంగా క్రోధజయంతో దానం చేయవలెను. భూమి, ధనం, ధాన్యం, ఏనుగు, గుర్రం, స్వర్ణం మొదలైన దానాల కంటే కపిలా-దానం శ్రేష్ఠమని దానతారతమ్యం తెలియజేస్తుంది. ఫలశ్రుతిలో—ఈ తీర్థంలో దానం చేయుట వలన ఏడు జన్మల వాక్కు, మనస్సు, కాయములతో చేసిన పాపాలు నశిస్తాయి; దాత అప్సరసులచే ప్రశంసింపబడే విష్ణులోకాన్ని పొందుతాడు; గోవు రోమాల సంఖ్యకు తగినంత దీర్ఘకాలం స్వర్గసుఖం అనుభవిస్తాడు; తరువాత మానవజన్మలో సమృద్ధ వంశంలో పుట్టి వేదవిద్య, శాస్త్రనైపుణ్యం, ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయుష్షు పొందుతాడు. చివరగా కల్హోడీ-తీర్థం పాపవిమోచనకు అసమాన ప్రభావమని మరల ధృవీకరించబడింది.
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र कह्लोडीतीर्थमुत्तमम् । रेवायाश्चोत्तरे कूले सर्वपापविनाशनम्
శ్రీ మార్కండేయుడు పలికెను—హే రాజేంద్రా, తదుపరి రేవా (నర్మదా) ఉత్తర తీరమున ఉన్న సర్వపాపవినాశకమైన ఉత్తమ కహ్లోడీ తీర్థమునకు వెళ్లవలెను.
Verse 2
हितार्थं सर्वभूतानामृषिभिः स्थापितं पुरा । तपसा तु समुद्धृत्य नर्मदायां महाम्भसि
సర్వభూతముల హితార్థమై ఋషులు దీనిని పూర్వకాలమున స్థాపించిరి; తపస్సు బలమున దీనిని సముద్ధరించి నర్మదా మహాజలమున ప్రతిష్ఠించిరి.
Verse 3
स्नात्वा तु कपिलातीर्थे कपिलां यः प्रयच्छति । श्रुत्वा चाख्यानकं दिव्यं ब्राह्मणाञ्छृणु यत्फलम्
కపిలాతీర్థమున స్నానము చేసి కపిలా (గోధుమవర్ణ) గోవును దానమిచ్చి, ఈ దివ్యాఖ్యానమును కూడా వినువాడు—హే బ్రాహ్మణులారా, దాని ఫలమును వినుడి.
Verse 4
सर्वेषामेव दानानां कपिलादानमुत्तमम् । ब्राह्मणान्वेषितं पूर्वमृषिदेवसमागमे
సర్వ దానములలో కపిలాదానమే పరమోత్తమము. పూర్వకాలమున ఋషి-దేవ సమాగమములో బ్రాహ్మణులు దీనిని అన్వేషించి నిర్ధారించిరి.
Verse 5
सद्यः प्रसूतां कपिलां शोभनां यः प्रयच्छति । सोपवासो जितक्रोधस्तस्य पुण्यफलं शृणु
ఉపవాసంతో క్రోధాన్ని జయించి, తాజాగా ప్రసవించిన అందమైన కపిలా గోవును దానం చేసే వాని పుణ్యఫలాన్ని వినుము।
Verse 6
ससमुद्रगुहा तेन सशैलवनकानना । दत्ता चैव महाबाहो पृथिवी नात्र संशयः
హే మహాబాహో! అతడు సముద్రాలు, గుహలు, పర్వతాలు, వనాలు, కాననాలతో కూడిన ఈ భూమినే దానం చేసినవాడే; ఇందులో సందేహం లేదు।
Verse 7
वाचिकं मानसं पापं कर्मणा यत्पुरा कृतम् । नश्यते कपिलां दत्त्वा सप्तजन्मार्जितं नृप
హే నృపా! వాక్కుతో, మనసుతో లేదా కర్మతో పూర్వం చేసిన పాపమేదైనా కపిలా దానం చేస్తే నశిస్తుంది—ఏడు జన్మలలో కూడినదైనా।
Verse 8
भूमिदानं धनं धान्यं हस्त्यश्वकनकादिकम् । कपिलादानस्यैकस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्
భూమిదానం, ధనం, ధాన్యం, ఏనుగులు-గుర్రాలు, బంగారం మొదలైనవి—ఇవేవీ ఒక్క కపిలాదాన పుణ్యంలోని పదహారవ భాగానికీ సరిపోవు।
Verse 9
तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा कपिलां यः प्रयच्छति । मृतो विष्णुपुरं याति गीयमानोऽप्सरोगणैः
ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసి కపిలాను దానం చేసే మనిషి, మరణించిన తరువాత అప్సరాగణాల గానప్రశంసలతో విష్ణుపురానికి చేరుతాడు।
Verse 10
यावन्ति तस्या रोमाणि सवत्सायास्तु भारत । तावद्वर्षसहस्राणि स स्वर्गे क्रीडते चिरम्
హే భారతా! దూడతో కూడిన ఆ గోవుకు ఎంతెన్ని రోమాలున్నాయో, అంతెన్ని వేల సంవత్సరాలు అతడు దీర్ఘకాలం స్వర్గంలో క్రీడిస్తాడు।
Verse 11
ततोऽवकीर्णकालेन त्विह मानुष्यतां गतः । धनधान्यसमोपेतो जायते विपुले कुले
ఆ తరువాత నియతకాలము తీరినపుడు, ఇతడు ఇక్కడ మానవజన్మను పొందుతాడు; ధనధాన్యసంపన్నుడై మహత్తరమైన సమృద్ధికులంలో జన్మిస్తాడు।
Verse 12
वेदविद्या व्रतस्नातः सर्वशास्त्रविशारदः । व्याधिशोकविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदां शतम्
వేదవిద్యానుసార వ్రతస్నానంతో శుద్ధుడై, సమస్త శాస్త్రాలలో నిపుణుడై, వ్యాధి శోకముల నుండి విముక్తుడై, శత శరదృతువుల వరకు (పూర్ణాయువు) జీవిస్తాడు।
Verse 13
एतत्ते सर्वमाख्यातं कल्होडीतीर्थमुत्तमम् । यत्कृत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः
ఉత్తమమైన కల్హోడీ తీర్థమును గురించి ఇవన్నీ నీకు వివరించబడినవి; దీని దర్శన-ఆచరణచేత సమస్త పాపముల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు।
Verse 119
। अध्याय
అధ్యాయము—ఇది అధ్యాయాంతం లేదా శీర్షికను సూచించే సూచికచిహ్నం।