Mantra 22
Rishi: Yājñavalkya-tradition (not specified in the input).
Devata: Yajña (personified) and Yajñapati (sacrificer/presiding lord).
Chandas: Yajus/prose-formula.
Samhita Patha (Devanagari)
यज्ञ॑ य॒ज्ञं ग॑च्छ य॒ज्ञपतिं॑ गच्छ॒ स्वां योनिं॑ गच्छ॒ स्वाहा॑ । ए॒ष ते॑ य॒ज्ञो य॑ज्ञपते स॒हसू॑क्तवाक॒: सर्व॑वीर॒स्तं जु॑षस्व॒ स्वाहा॑
Transliteration
yajñá yajñáᳪ gaccha yajñápatim gaccha svā́ᳪ yóniᳪ gaccha svā́hā | eṣá te yajñó yajñapate sahá-sūkta-vā́kaḥ sárva-vīras táᳪ juṣasva svā́hā
Translation
హే యజ్ఞమా! యజ్ఞమునకు వెళ్లు; యజ్ఞపతియొద్దకు వెళ్లు; నీ స్వయ యోనికి (ఆధారానికి) వెళ్లు—స్వాహా. హే యజ్ఞపతే! ఇది నీ యజ్ఞం—సూక్తవాక్యంతో కూడినది, సర్వవీర (సమస్త వీరసంతతియుక్తం); దీనిని ప్రసన్నంగా స్వీకరించుము—స్వాహా.
Padapatha (Word Analysis)
यज्ञ॑ । य॒ज्ञम् । ग॒च्छ॒ । य॒ज्ञप॑तिम् । ग॒च्छ॒ । स्वाम् । योनि॑म् । ग॒च्छ॒ । स्वाहा॑ । ए॒षः । ते॒ । य॒ज्ञः । य॒ज्ञप॑ते । स॒ह॒सू॑क्त॒-वा॒कः । सर्व॑-वीरः । तम् । जु॒ष॒स्व॒ । स्वाहा॑
Word by Word
यज्ञO sacrifice / O yajña
यज्ञ:
सम्बोधन (address)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) < यज् (धातु)
यज्ञम्to the sacrifice
यज्ञम्:
कर्म (गच्छ का गन्तव्य/प्राप्तव्य)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
गच्छgo
गच्छ:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
यज्ञपतिम्to the lord of the sacrifice
यज्ञपतिम्:
कर्म (गच्छ का गन्तव्य)
TypeNoun
Rootयज्ञपति (प्रातिपदिक)
गच्छgo
गच्छ:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
स्वाम्one’s own
स्वाम्:
विशेषण (कर्मपद-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
योनिम्womb / source / proper place
योनिम्:
कर्म (गच्छ का गन्तव्य)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
गच्छgo
गच्छ:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
स्वाहाsvāhā (hail; offering-call)
स्वाहा:
(याज्ञिक-उद्गार/समर्पण-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात)
एषःthis
एषः:
कर्तृ/विषय (यज्ञः का निर्देश)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
यज्ञःsacrifice
यज्ञः:
कर्तृ/विषय
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
यज्ञपतेO lord of the sacrifice
यज्ञपते:
सम्बोधन (address)
TypeNoun
Rootयज्ञपति (प्रातिपदिक)
सहसूक्तवाकःaccompanied by well-spoken hymns/utterances
सहसूक्तवाकः:
विशेषण (कर्तृ/विषय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसहसूक्तवाक (समास-प्रातिपदिक: सह + सूक्त + वाक)
सर्ववीरःpossessing all heroes/men; with all heroic strength
सर्ववीरः:
विशेषण (कर्तृ/विषय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्ववीर (समास-प्रातिपदिक: सर्व + वीर)
तम्that / it
तम्:
कर्म (जुषस्व का)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जुषस्वaccept; take pleasure in
जुषस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootजुष् (धातु)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
(याज्ञिक-उद्गार/समर्पण-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात)
Entities Mentioned
Y
Yajña (personified Sacrifice)Y
Yajñapati (Lord/Patron of the sacrifice)A
Agni (as yoni/seat of offering)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes