Mantra 13
Rishi: Yājñavalkya (traditional White Yajurveda attribution; specific r̥ṣi not always stated for prose-like yajus).
Devata: Āpaḥ (Waters).
Chandas: Yajus (non-metrical sacrificial formula).
Samhita Patha (Devanagari)
देवी॑रापः शु॒द्धा वो॑ढ्व॒ज सुप॑रिविष्टा दे॒वेषु॒ सुप॑रिविष्टा व॒यं प॑रिवे॒ष्टारो॑ भूयास्म ।
Transliteration
devī́r ā́paḥ śu̱ddhā́ voḍhvaja supariviṣṭā́ deveṣú supariviṣṭā́ vayáṃ pariveṣṭā́ro bhūyāsma |
Translation
హే దేవీ ఆపః (దివ్య జలములారా), శుద్ధులై (ఈ యజ్ఞకర్మను) ముందుకు మోసుకొని పోండి; దేవులలో సుపరివిష్టమై, దేవులలో సుపరివిష్టమై—మేము దీనికి పరివేష్టారులము (ఆవరించువారు/సమ్యక్ స్థాపించువారు) కావలము.
Padapatha (Word Analysis)
देवीः । आपः । शुद्धाः । वोढ्वज । सु-परि-विष्टाः । देवेṣu । सु-परि-विष्टाः । वयम् । परि-वेष्टारः । भूयास्म ।
Word by Word
देवीःthe goddesses
देवीः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक) < देव (देवता) स्त्रीलिङ्ग-रूप
आपःthe waters
आपः:
Kartā
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक) स्त्रीलिङ्ग
शुद्धाःpurified, pure
शुद्धाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootशुद्ध (कृदन्त/विशेषण; √शुध्/शुच् ‘to purify/cleanse’ से)
वःof you / to you
वः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊढ्वम्borne, carried (you)
ऊढ्वम्:
Karma
TypeVerb
Rootवह् (धातु) → ऊढ्व (भूतकृदन्त, PPP)
सुपरिविष्टाःwell-seated / well-established
सुपरिविष्टाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसुपरि-√विश् (धातु) → परिविष्ट (PPP) + सु- (उपसर्ग/उपपद)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सुपरिविष्टाःwell-seated / well-established
सुपरिविष्टाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसुपरि-√विश् → परिविष्ट (PPP) + सु-
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
परिवेष्टारःenclosers, those who surround/attend
परिवेष्टारः:
Kartā
TypeNoun
Rootपरि-√वेष्ट् (धातु) → परिवेष्टृ (कर्तृ-प्रातिपदिक)
भूयास्मmay (we) be / may we become
भूयास्म:
—
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Entities Mentioned
Ā
Āpaḥ (Divine Waters)D
Devaḥ (The Gods, collective)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes