Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 26

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla Yajurveda transmission; specific ṛṣi ascription varies by anukramaṇī)
Devata: Savitṛ (prasava), Aśvins, Pūṣan; apotropaic address against Rākṣas; cosmic triad (Dyāvā-Pṛthivī and Antarikṣa); Pitṛs (by pitṛṣadana)
Chandas: Yajus (prose formula)

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । आ द॑दे॒ नार्य॑सी॒दम॒हᳪ रक्ष॑सां ग्री॒वा अपि॑ कृन्तामि । यवो॑ऽसि य॒वया॒स्मद्द्वेषो॑ य॒वयारा॑तीर्दि॒वे त्वा॒ऽन्तरि॑क्षाय त्वा पृथि॒व्यै त्वा शुन्ध॑न्तांल्लो॒काः पि॑तृ॒षद॑नाः पितृ॒षद॑नमसि

devasya tvā savituḥ prasave'śvinorbāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyām | ā dade nāryasīdam ahaṃ rakṣasāṃ grīvā api kṛntāmi | yavo'si yavayāsmaddveṣo yavayārātīr dive tvā'ntarikṣāya tvā pṛthivyai tvā śundhantāṃllokāḥ pitṛṣadanāḥ pitṛṣadanam asi

దేవ సవితృ ప్రేరణతో, అశ్వినుల భుజబలంతో, పూషణుని హస్తాలతో నేను నిన్ను గ్రహిస్తున్నాను. నీవు హాని చేయకూడదు—ఇదితోనే నేను రాక్షసుల గ్రీవలను కోసివేస్తాను. నీవు యవము (జవ); మా నుండి ద్వేషాన్ని తొలగించు, అరాతి (దుష్ట వైరం)ని తొలగించు. ద్యులోకానికి నిన్ను, అంతరిక్షానికి నిన్ను, పృథివికి నిన్ను—పితృసదనములైన లోకాలు నిన్ను శుద్ధి చేయుగాక. నీవు పితృసదనము.

दे॒वस्य॑ । त्वा । सवि॒तुः । प्र॑स॒वे । अ॒श्विनोः॑ । बा॒हुभ्यां॑ । पू॒ष्णः । हस्ता॑भ्याम् । आ । द॒दे॒ । न । अ॒र्य॑सि । इ॒दम् । अ॒हम् । रक्ष॑साम् । ग्री॒वाः । अपि॑ । कृ॒न्ता॒मि॒ । यवः॑ । अ॒सि॒ । य॒वय॑ । अ॒स्मत् । द्वेषः॑ । य॒वय॑ । अरा॑तीः । दि॒वे । त्वा॒ । अ॒न्तरि॑क्षाय । त्वा॒ । पृ॒थि॒व्यै । त्वा॒ । शुन्ध॑न्ताम् । लो॒काः । पि॒तृ॒षद॑नाः । पि॒तृ॒षद॑नम् । अ॒सि॒

देवस्यof the god
देवस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
त्वाyou (acc.)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सवितुःof Savitṛ
सवितुः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
प्रसवेat/under the impelling (impulse)
प्रसवे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootप्रसव (प्रातिपदिक)
अश्विनोःof the two Aśvins
अश्विनोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
बाहुभ्याम्with (their) two arms
बाहुभ्याम्:
करण
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
पूष्णःof Pūṣan
पूष्णः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
हस्ताभ्याम्with (his) two hands
हस्ताभ्याम्:
करण
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
towards; forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
ददेI give / I place
ददे:
कर्तृ
TypeVerb
Rootदा (धातु) [ददाति]
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
अर्यसीO worthy/noble one
अर्यसी:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootअर्य (प्रातिपदिक) / अर्यस् (विशेषण-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रक्षसाम्of the Rākṣasas / of the demons
रक्षसाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
ग्रीवाःnecks
ग्रीवाः:
कर्म
TypeNoun
Rootग्रीवा (प्रातिपदिक)
अपिalso; moreover
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
कृन्तामिI cut
कृन्तामि:
कर्तृ
TypeVerb
Rootकृत्/कृन्त् (धातु) [कृन्तति]
यवःbarley
यवः:
कर्तृ/विशेष्य
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यवयdrive away; ward off
यवय:
कर्तृ
TypeVerb
Rootयवय (धातु; नामधातु) [यवयति]
अस्मत्from us
अस्मत्:
अपादान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्वेषःhatred; hostility
द्वेषः:
कर्म
TypeNoun
Rootद्वेष (प्रातिपदिक)
यवयdrive away
यवय:
कर्तृ
TypeVerb
Rootयवय (धातु; नामधातु) [यवयति]
अरातीःinjuries; hostile acts/foes
अरातीः:
कर्म
TypeNoun
Rootअराति (प्रातिपदिक)
दिवेfor heaven
दिवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अन्तरिक्षायfor the mid-region (atmosphere)
अन्तरिक्षाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पृथिव्यैfor the earth
पृथिव्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुन्धन्ताम्let (them) purify
शुन्धन्ताम्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootशुध् (धातु) [शुन्धति]
लोकाःworlds; realms
लोकाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
पितृषदनाःhaving the Fathers’ seat; ancestral-abodes
पितृषदनाः:
विशेषण (लोकाः)
TypeNoun
Rootपितृ-सदन (समास; प्रातिपदिक)
पितृषदनम्the Fathers’ seat; ancestral abode
पितृषदनम्:
सम्बोधन/विशेष्य
TypeNoun
Rootपितृ-सदन (समास; प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
S
Savitṛ
A
Aśvins
P
Pūṣan
R
Rākṣasas (as adversaries)
D
Dyauḥ (Heaven)
A
Antarikṣa (Mid-air)
P
Pṛthivī (Earth)
P
Pitṛs (Fathers)