Mantra 19
Rishi: Vājasaneyin tradition (late ritual corpus; r̥ṣi attribution not stable in the transmitted apparatus)
Devata: Adhvara as divinised rite; implicitly Savitṛ/Sūrya and the Devas as recipients/validators
Chandas: Yajus (prose formula)
Samhita Patha (Devanagari)
हृ॒दे त्वा॒ मन॑से त्वा दि॒वे त्वा॒ सूर्या॑य त्वा । ऊ॒र्ध्वो अ॑ध्व॒रं दि॒वि दे॒वेषु॑ धेहि
Transliteration
hṛdé tvā mánase tvā divé tvā sū́ryāya tvā | ūrdhvó adhvaráṃ diví devéṣu dhehi
Translation
హృదయార్థం నిన్ను, మనస్సార్థం నిన్ను, దివ్యార్థం నిన్ను, సూర్యార్థం నిన్ను. యజ్ఞాన్ని ఊర్ధ్వంగా సమ్యక్గా నిలుపు; దివిలో, దేవుల మధ్య దానిని స్థాపించు.
Padapatha (Word Analysis)
हृ॒दे । त्वा॒ । मन॑से । त्वा । दि॒वे । त्वा॒ । सूर्या॑य । त्वा । ऊ॒र्ध्वः । अ॑ध्व॒रम् । दि॒वि । दे॒वेषु॑ । धेहि
Word by Word
हृदेto/for the heart
हृदे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मनसेto/for the mind
मनसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दिवेto/for heaven
दिवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootद्यु/दिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौः)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सूर्यायto/for the Sun
सूर्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊर्ध्वःupright, raised
ऊर्ध्वः:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
अध्वरम्the sacrifice/rite
अध्वरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
दिविin heaven
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootद्यु/दिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौः)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
धेहिplace; establish
धेहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Entities Mentioned
A
Adhvara (divinised rite/yajña)S
Sūrya (Sun)D
Devas (the gods collectively)D
Dyaus/Div (Heaven)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes