Mantra 89
Rishi: Vedic tradition (RV-parallel attribution)
Devata: Brahmaṇaspati; Sūnṛtā (personified Right-speech); collectively ‘the gods’ as leaders of the rite
Chandas: Triṣṭubh (provisional; requires metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
प्रैतु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒: प्र दे॒व्ये॒तु सू॒नृता॑ । अच्छा॑ वी॒रं नर्यं॑ प॒ङ्क्तिरा॑धसं दे॒वा य॒ज्ञं न॑यन्तु नः
Transliteration
prá etu bráhmaṇaspátiḥ prá devy etu sūnṛ́tā | ácchā vīráṃ náryaṃ paṅktírādhasaṃ devā́ yajñáṃ nayantu naḥ
Translation
బ్రహ్మణస్పతి ముందుకు సాగుగాక; దేవి సూనృతా కూడా ముందుకు సాగుగాక. వీరుడైన, పురుషోచితుడైన, పంక్తిరాధసం (క్రమబద్ధమైన సమృద్ధి) కలవాడైన అతని వద్దకు దేవతలు మా యజ్ఞాన్ని నడిపించుగాక.
Padapatha (Word Analysis)
प्र । ए॒तु॒ । ब्रह्म॑णः-पतिः । प्र । दे॒वी । ए॒तु॒ । सू॒नृता॑ । अच्छ॑ । वी॒रम् । नर्य॑म् । प॒ङ्क्ति-रा॑धसम् । दे॒वाः । य॒ज्ञम् । न॒य॒न्तु॒ । नः
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
एतुlet (him/it) go/come
एतु:
—
TypeVerb
Rootइ (धातु)
ब्रह्मणस्पतिःBrahmaṇaspati (Lord of sacred speech/prayer)
ब्रह्मणस्पतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootब्रह्मणस्-पति (प्रातिपदिक)
प्रforth
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
देवीthe goddess
देवी:
Kartā
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
एतुlet (her/it) go/come
एतु:
—
TypeVerb
Rootइ (धातु)
सूनृताgood/true speech, gracious utterance
सूनृता:
Kartā
TypeNoun
Rootसूनृता (प्रातिपदिक)
अच्छाtowards
अच्छा:
—
TypeIndeclinable
Rootअच्छा (अव्यय)
वीरम्hero, brave man
वीरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
नर्यम्manly, fit for men
नर्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनर्य (प्रातिपदिक)
पङ्क्तिःthe Paṅkti (metre/chant-group)
पङ्क्तिः:
Kartā
TypeNoun
Rootपङ्क्ति (प्रातिपदिक)
राधसम्bounty, wealth, favor
राधसम्:
Karma
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
नयन्तुlet them lead
नयन्तु:
—
TypeVerb
Rootनी (धातु)
नःto us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
Entities Mentioned
B
BrahmaṇaspatiS
SūnṛtāV
Viśve Devāḥ (the gods collectively)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes