Mantra 34
Rishi: Traditionally ascribed within the solar/Vaiśvānara hymn-complex (RV provenance); in VS transmission not always explicitly assigned
Devata: Savitar (with Vaiśvānara as epithet/identity)
Chandas: Triṣṭubh (RV-style cadence; to be metrically verified in project pipeline)
Samhita Patha (Devanagari)
आ न॒ इडा॑भिर्वि॒दथे॑ सुश॒स्ति वि॒श्वान॑रः सवि॒ता दे॒व ए॑तु । अपि॒ यथा॑ युवानो॒ मत्स॑था नो॒ विश्वं॒ जग॑दभिपि॒त्वे म॑नी॒षा
Transliteration
ā́ na idā́bhir vidáthe suśastí vaiśvā́naraḥ savitā́ devá etu | apí yáthā yuvā́nau mátsathā no víśvaṃ jágad abhipítve manīṣā́
Translation
ఇడా-ఆహ్వానాలతో, ఈ విధేయ యజ్ఞ-సత్రంలో మా వద్దకు దేవుడు సవితా—వైశ్వానరుడు—రావుగాక; ఇద్దరు యువకుల వలె మీరు మా తోడు ఆనందించుగాక; మరియు మా మనీషా (ప్రజ్ఞా-సంకల్పం) ద్వారా ఈ సమస్త జగత్ అభిపిత్వం (పానం/సోమపానం) పొందుగాక.
Padapatha (Word Analysis)
आ । नः । इडा॑भिः । वि॒दथे॑ । सु॒-श॒स्ति । वि॒श्वा-न॑रः । स॒वि॒ता । दे॒वः । ए॒तु । अ॒पि । यथा॑ । यु॒वा॒नौ । मत्स॑था । नः । विश्व॑म् । जग॑त् । अ॒भि॒-पी॒त्वे । म॒नी॒षा
Word by Word
आtowards, hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
नःof us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
इडाभिःwith/through the Iḍās (invocations/offerings)
इडाभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootइडा
विदथेin the assembly/ritual gathering
विदथे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविदथ
सुशस्तिःgood praise / auspicious hymn
सुशस्तिः:
Kartā
TypeNoun
Rootसु-शस्ति (सु + शस्ति)
विश्वानरःVaiśvānara
विश्वानरः:
Kartā
TypeNoun (deity-epithet)
Rootविश्वानर
सविताSavitṛ
सविता:
Kartā
TypeNoun (deity)
Rootसवितृ
देवःthe god
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव
एतुmay (he) come
एतु:
—
TypeVerb
Rootइ (एति)
अपिalso; moreover
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि
यथाas, so that
यथा:
—
TypeIndeclinable
Rootयथा
युवानःthe young ones
युवानः:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootयुवन्
मत्सथmay you rejoice/be glad (with us)
मत्सथ:
—
TypeVerb
Rootमद् (मदति) + सह (सहते) → मत्स- (वैदिक प्रयोग: ‘साथ में आनन्दित/हर्षित होना’)
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
विश्वम्all, the whole
विश्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व
जगत्moving world / creation
जगत्:
Karma
TypeNoun
Rootजगत्
अभिपित्वेin close fellowship/communion
अभिपित्वे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअभि- + पित्व (पि/पा ‘पान/पोषण’ से निष्पन्न; ‘सन्निधि/आश्रय/सहवास’ अर्थे वैदिक)
मनीषाthought, insight, intention
मनीषा:
Kartā
TypeNoun
Rootमनीषा
Entities Mentioned
S
Savitṛ (Savitar)V
VaiśvānaraI
Iḍā (Idā)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes