Mantra 32
Rishi: Vedic tradition (Ṛgvedic source-verse)
Devata: Varuṇa
Chandas: Gāyatrī (probable; requires verification)
Samhita Patha (Devanagari)
येना॑ पावक॒ चक्ष॑सा भुर॒ण्यन्तं॒ जनाँ॒२ अनु॑ । त्वं व॑रुण॒ पश्य॑सि
Transliteration
yénā pāváká cákṣasā bhuraṇyántaṃ jánāṃ̐2 ánu | tváṃ varuṇa páśyasi
Translation
నీవు మనుష్యుల వెంట వెంట సంచరించుటకు ఉపయోగించే ఆ పావక చక్షువుతోనే, ఓ వరుణా, నీవు చూస్తావు.
Padapatha (Word Analysis)
येना॑ । पावक॑ । चक्ष॑सा । भु॒र॒ण्यन्त॑म् । जनान् । अनु॑ । त्वम् । व॒रु॒ण॒ । पश्य॑सि
Word by Word
येनby which / with which
येन:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
पावकO purifier (Pāvaka)
पावक:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootपावक (प्रातिपदिक; √पू ‘पवने/शोधने’ से निष्पन्न)
चक्षसाwith (your) eye / sight
चक्षसा:
करण
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
भुरण्यन्तम्the swift/ardent one (as object)
भुरण्यन्तम्:
कर्म
TypeAdjective (qualifier)
Rootभुरण्य (प्रातिपदिक; ‘शीघ्र/प्रचण्ड/दीप्त’ अर्थे, वैदिक)
जनान्people / men
जनान्:
कर्म
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
अनुafter, along, following
अनु:
(उपसर्ग/क्रियाविशेषण) कर्म-सम्बन्धे
TypeIndeclinable
Rootअनु
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वरुणO Varuṇa
वरुण:
सम्बोधन
TypeNoun (deity name)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
पश्यसिyou see
पश्यसि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (दर्शने)
Entities Mentioned
V
VaruṇaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes