Mantra 31
Rishi: Ritual formula tradition.
Devata: Uṣasā-Naktā.
Chandas: Triṣṭubh-like liturgical verse.
Samhita Patha (Devanagari)
आ सु॒ष्वय॑न्ती यज॒ते उपा॑के उ॒षासा॒नक्ता॑ सदतां॒ नि योनौ॑ । दि॒व्ये योष॑णे बृह॒ती सु॑रु॒क्मे अधि॒ श्रिय॑ᳪ शुक्र॒पिशं॒ दधा॑ने
Transliteration
ā́ suṣváyantī yajáte upā́ke uṣā́sā náktā sadatāṃ ní yónau | divyé yóṣaṇe bṛhatī́ surukmé ádhi śríyaṃ śukrapíśaṃ dádhāne
Translation
మధురనాదంతో సమీపమై, యజమానుని దగ్గర, ఉషస్సు మరియు రాత్రి తమ నియత యోని (ఆసనం) లో కూర్చుండుగాక. ఆ ఇద్దరు దివ్య యువతులు—మహత్తరులు, సుందర స్వర్ణదీప్తి గలవారు—తమపై శ్రీయును ప్రకాశమయ అలంకారమును ధరించుచు.
Padapatha (Word Analysis)
आ । सु॒ष्वय॑न्ती । यज॒ते । उपा॑के । उ॒षासा॑ । नक्ता॑ । स॒द॒ता॒म् । नि । योनौ॑ । दि॒व्ये । योष॑णे । बृ॒ह॒ती । सु॒रु॒क्मे । अधि॑ । श्रिय॑म् । शु॒क्र॒पिश॑म् । दधा॑ने ।
Word by Word
आtowards; forth
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
सु-ष्वयन्तीwell-swelling / well-stirring (she)
सु-ष्वयन्ती:
Kartā
TypeVerb
Rootष्वय् (धातु) + सु- (उपसर्ग)
यजतेworships; performs sacrifice
यजते:
Kartā
TypeVerb
Rootयज्
उपाकेat the near side; in proximity
उपाके:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootउपाक (प्रातिपदिक)
उषासाDawn (the two Dawns)
उषासा:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
नक्ताNight (the two Nights)
नक्ता:
Kartā
TypeNoun
Rootनक्त्/नक्तम् (प्रातिपदिक)
सदताम्let (them) sit; let (them) take their seat
सदताम्:
Kartā
TypeVerb
Rootसद्
निdown; into
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
योनौin the womb; in the seat/source
योनौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
दिव्येin the heavenly; divine
दिव्ये:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
योषणेin the (female) abode; in the womanly form/seat
योषणे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयोषण (प्रातिपदिक)
बृहतीthe great; expansive
बृहती:
Kartā
TypeAdjective
Rootबृहती (प्रातिपदिक)
सुरुक्मेin the fair-golden (ornamented) one
सुरुक्मे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootसु-रुक्म (प्रातिपदिक)
अधिupon; over
अधि:
—
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
श्रियम्splendour; prosperity
श्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
शुक्रपिशम्brightly-adorned; having shining decoration
शुक्रपिशम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशुक्र-पिश (प्रातिपदिक; समास)
दधानेbearing; placing; putting on
दधाने:
Kartā
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Entities Mentioned
U
Uṣas (Dawn)N
Naktā / Rātri (Night)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes