Mantra 14
Rishi: Agni/adhvara seer tradition (variable).
Devata: Agni (as Vahnī, bearer).
Chandas: Triṣṭubh (liturgical adaptation).
Samhita Patha (Devanagari)
अच्छा॒यमे॑ति॒ शव॑सा घृ॒तेने॑डा॒नो वह्नि॒र्नम॑सा । अ॒ग्निᳪ स्रुचो॑ अध्व॒रेषु॑ प्र॒यत्सु॑
Transliteration
ácchā́yám eti śávasā ghṛténeḍā́nō vahnír námāsā | agníṃ srúco adhvaréṣu práyatsu
Translation
నెయ్యితో, బలంతో ఈ వహ్ని (అగ్ని-వాహకుడు) ఇక్కడికి వస్తాడు—నమస్కారంతో స్తుతింపబడి, ఇళా (ఇడా) ద్వారా పూజింపబడి. అధ్వర యజ్ఞాలలో, ముందుకు సాగే కర్మలలో, స్రుచులు (హవిష్ చెంచాలు) అగ్నిని లక్ష్యంగా సాగుతాయి.
Padapatha (Word Analysis)
अच्छा॑ । अ॒यम् । ए॒ति॒ । शव॑सा । घृ॒तेन॑ । ई॒डा॒नः । वह्निः॑ । नम॑सा । अ॒ग्निम् । स्रुचः॑ । अ॒ध्व॒रेषु॑ । प्र॒यत्सु॑
Word by Word
अच्छाtowards, hither
अच्छा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअच्छा (अव्यय) < अञ्च्/अच् (गत्यर्थ) (निपातीकृत)
आयम्this (one), he (Agni)
आयम्:
Kartā
TypeNoun (Pronoun)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतिgoes, comes
एति:
Kartā
TypeVerb
Rootइ (एति)
शवसाwith might, by strength
शवसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
घृतेनwith ghee
घृतेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
ईडानःbeing praised, laudable / praised
ईडानः:
Kartā
TypeAdjective (Participle)
Rootईड् (स्तुतौ) → ईडान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
वह्निःthe bearer; Agni (as carrier)
वह्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
नमसाwith reverence, by homage
नमसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni (as object)
अग्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
स्रुचःthe ladles
स्रुचः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्रुच् (प्रातिपदिक)
अध्वरेषुin the rites, in the sacrifices
अध्वरेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
प्रयत्सुin the proceeding/active (rites); in the ongoing offerings
प्रयत्सु:
Adhikaraṇa
TypeAdjective (Participle)
Rootप्र-यम् (प्रयच्छति/प्रयत्) → प्रयत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
Agni (Vahnī)A
Adhvára (personified sacrificial act)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes