Mantra 19
Rishi: Svastyayana tradition (later indices often assign to benedictory seers; VS does not explicitly name here)
Devata: Indra, Pūṣan, Tārkṣya, Bṛhaspati
Chandas: Anuṣṭubh (four pādas with svasti-refrain style)
Samhita Patha (Devanagari)
स्व॒स्ति न॒ इन्द्रो॑ वृ॒द्धश्र॑वाः स्व॒स्ति न॑: पू॒षा वि॒श्ववे॑दाः । स्व॒स्ति न॒स्तार्क्ष्यो॒ अरि॑ष्टनेमिः स्व॒स्ति नो॒ बृह॒स्पति॑र्दधातु
Transliteration
svastí na índro vṛ́ddhaśravāḥ svastí naḥ pūṣā́ viśvávedāḥ | svastí nas tārkṣyó áriṣṭanemiḥ svastí no bṛ́haspátir dadhātu
Translation
మనకు స్వస్తి కలుగుగాక—వృద్ధశ్రవా ఇంద్రుడు మనకు క్షేమాన్ని ప్రసాదించుగాక; విశ్వవేదా పూషన్ మనకు స్వస్తిని కలుగజేయుగాక. అరిష్టనేమి తార్క్ష్యుడు మనకు స్వస్తిని కలుగజేయుగాక; బృహస్పతి మనకు మంగళాన్ని స్థాపించుగాక.
Padapatha (Word Analysis)
स्व॒स्ति । नः॒ । इन्द्रः॑ । वृ॒द्ध-श्र॑वाः । स्व॒स्ति । नः॒ । पू॒षा । वि॒श्व-वे॑दाः । स्व॒स्ति । नः॒ । तार्क्ष्यः॑ । अरि॑ष्ट-नेमिः । स्व॒स्ति । नः॒ । बृह॒स्पतिः॑ । दधातु
Word by Word
स्वस्तिwell-being; may it be auspicious
स्वस्ति:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति (अव्यय; सु+अस्ति) अथवा प्रातिपदिक ‘स्वस्ति-’
नःfor us / to us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र
वृद्धश्रवाःof great fame / renowned
वृद्धश्रवाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootवृद्धश्रवस् (प्रातिपदिक; वृद्ध-श्रवस्)
स्वस्तिwell-being
स्वस्ति:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति
नःfor us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
पूषाPūṣan
पूषा:
Kartā
TypeNoun
Rootपूषन्
विश्ववेदाःall-knowing
विश्ववेदाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्ववेदस् (प्रातिपदिक; विश्व-विद्/वेदस्)
स्वस्तिwell-being
स्वस्ति:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति
नःfor us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
तार्क्ष्यःTārkṣya (Garuda-like divine being)
तार्क्ष्यः:
Kartā
TypeNoun
Rootतार्क्ष्य
अरिष्टनेमिःwhose rim/felly is uninjured; unharming
अरिष्टनेमिः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअरिष्टनेमि (प्रातिपदिक; अरिष्ट-नेमि)
स्वस्तिwell-being
स्वस्ति:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति
नःfor us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootबृहस्पति
दधातुmay (he) place / bestow
दधातु:
—
TypeVerb
Rootधा (डुधाञ्)
Entities Mentioned
I
Indra (Vṛddhaśravas)P
Pūṣan (Viśvavedāḥ)T
Tārkṣya (Ariṣṭanemiḥ)B
BṛhaspatiRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes