Mantra 53
Rishi: Anukta
Devata: Cosmic principles (dyu/pṛthivī/rātri etc.) disclosed by uttara-mantra
Chandas: Anuṣṭubh-like (short interrogative pādas; metrical irregularity due to proper names)
Samhita Patha (Devanagari)
का स्वि॑दासीत्पू॒र्वचि॑त्ति॒: किᳪ स्वि॑दासीद् बृ॒हद्वय॑: । का स्वि॑दासीत्पिलिप्पि॒ला का स्वि॑दासीत्पिशङ्गि॒ला
Transliteration
kā́ svíd āsīt pūrvácittiḥ kím svíd āsīd bṛhádvayaḥ | kā́ svíd āsīt pilippilā́ kā́ svíd āsīt piśaṅgilā́
Translation
చెప్పుడి, ఆ పూర్వచిత్తి (ఆది-బుద్ధి) ఏమై ఉండెను? మరి చెప్పుడి, ఆ మహా-పక్షివంతుడు ఎవడు? చెప్పుడి, పిలిప్పిలా ఏమై ఉండెను? మరి చెప్పుడి, పిశంగిలా ఏమై ఉండెను?
Padapatha (Word Analysis)
का । स्वित् । आसीत् । पूर्वचित्तिः । किम् । स्वित् । आसीत् । बृहद्वयः । का । स्वित् । आसीत् । पिलिप्पिला । का । स्वित् । आसीत् । पिशङ्गिला
Word by Word
काwho?/which (fem.)
का:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक) → कā (स्त्री.)
स्वित्indeed? / I wonder
स्वित्:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वित् (निपात)
आसीत्was
आसीत्:
—
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
पूर्वचित्तिःthe former thought/understanding
पूर्वचित्तिः:
Kartā
TypeNoun
Rootपूर्व-चित्ति (प्रातिपदिक; चित्ति < √चित्/√चि ‘to perceive/know’)
किम्what?
किम्:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वित्indeed? / I wonder
स्वित्:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वित् (निपात)
आसीत्was
आसीत्:
—
TypeVerb
Root√अस्
बृहद्वयःthe great vigor/life-force
बृहद्वयः:
Kartā
TypeNoun
Rootबृहद्-वयस् (प्रातिपदिक; बृहद् ‘great’ + वयस् ‘vigor/age/life-force’)
काwho?/which (fem.)
का:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् → कā (स्त्री.)
स्वित्indeed? / I wonder
स्वित्:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वित् (निपात)
आसीत्was
आसीत्:
—
TypeVerb
Root√अस्
पिलिप्पिला‘Pilipilā’ (a named creature/being; lit. an ant-like insect)
पिलिप्पिला:
Kartā
TypeNoun
Rootपिलिप्पिला (प्रातिपदिक; कीट/नामविशेष)
काwho?/which (fem.)
का:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् → कā (स्त्री.)
स्वित्indeed? / I wonder
स्वित्:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वित् (निपात)
आसीत्was
आसीत्:
—
TypeVerb
Root√अस्
पिशङ्गिला‘Piśaṅgilā’ (the tawny/reddish one; a named being)
पिशङ्गिला:
Kartā
TypeNoun
Rootपिशङ्गिला (प्रातिपदिक; पिशङ्ग ‘tawny/reddish-brown’ + -इला)
Entities Mentioned
P
Prajāpati (as primordial ordering principle)V
Vāc (Speech) / Dhī (Insight)S
Suparṇa / the Great Winged One (cosmic bird principle)P
PilippilāP
PiśaṅgilāRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes