Shukla Yajur Veda — Adhyaya 23, Mantra 15
Rishi: Yājñavalkya (traditional Vājasaneyin attribution for the Pravargya corpus)
Devata: Yajña / the consecrated agent of the rite (contextual; often the rite itself as devatā)
Chandas: Mixed/Anuṣṭubh-like cadence (ritual prose-verse; not a strict classical metre)
Samhita Patha (Devanagari)
स्व॒यं वा॑जिँस्त॒न्वं॒ कल्पयस्व स्व॒यं य॑जस्व स्व॒यं जु॑षस्व । म॒हि॒मा ते॒ऽन्येन॒ न स॒न्नशे॑
Transliteration
svayáṃ vā́jiṃs tanvàṃ kalpayasva svayáṃ yajasva svayáṃ júṣasva | mahimā́ te ’nyéna ná sannáśe ||
Translation
హే వాజిన్ (విజయప్రదాత), నీ స్వశక్తితో నీ దేహాన్ని సమ్యగ్గా సిద్ధం చేసుకో; నీవే యజ్ఞం చేయి; నీవే (హవిర్భాగంలో) తృప్తి పొందు. నీ మహిమ ఇతరుల వల్ల ఏ విధంగానూ క్షీణించదు.
Padapatha (Word Analysis)
स्वयम् । वाजिन् । तन्वम् । कल्पयस्व । स्वयम् । यजस्व । स्वयम् । जुषस्व । महिमा । ते । अन्येन । न । सन्नशे ।
Word by Word
स्वयम्by oneself, oneself
स्वयम्:
Adhikaraṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (avyaya-prātipadika)
वाजिन्O vigorous one / O winner (vājī)
वाजिन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun (address)
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
तन्वम्body, self (person)
तन्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
कल्पयस्वprepare/arrange (for yourself)
कल्पयस्व:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√कॢप् (कल्पयति) [causative]
स्वयम्by yourself
स्वयम्:
Adhikaraṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (avyaya-prātipadika)
यजस्वsacrifice/worship (for yourself)
यजस्व:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√यज्
स्वयम्by yourself
स्वयम्:
Adhikaraṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (avyaya-prātipadika)
जुषस्वenjoy/accept/be pleased (for yourself)
जुषस्व:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√जुष्
महिमाgreatness, majesty
महिमा:
Kartā (वाक्यविषयः)
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अन्येनby/with another (someone else)
अन्येन:
Karaṇa (तृतीया—सह/द्वारा/अन्येन)
TypeAdjective (used substantively)
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
सन्नशेI perish/vanish (alt.: is destroyed)
सन्नशे:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√नश् (नश्यति) with preverb सम्- (सन्नशे)
Entities Mentioned
Y
Yajña (the sacrifice as devatā)V
Vāja / Vājin (prize-winning power)M
Mahimā (Majesty/Greatness)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes