Mantra 9
Rishi: Śruti-mantra in VS; ṛṣi attribution not foregrounded in ritual manuals
Devata: Agni as Devavāhana (bringer of gods)
Chandas: Jagatī/triṣṭubh-adjacent (to be verified metrically)
Samhita Patha (Devanagari)
स न॑: पावक दीदि॒वोऽग्ने॑ दे॒वाँ२ इ॒हा व॑ह । उप॑ य॒ज्ञᳪ ह॒विश्च॑ नः
Transliteration
sá naḥ pāvaka dīdivo’gne devā́n ihā́ vaha | úpa yajñáṃ havíś ca naḥ
Translation
హే పావకా, దీదివో అగ్నీ! మా కొరకు దేవులను ఇక్కడికి వాహించుము—యజ్ఞ సమీపమునకు, మా హవిస్సు (ఆహుతి) సమీపమునకు.
Padapatha (Word Analysis)
सः । नः । पावक । दीदिवः । अग्ने । देवान् । इह । आ । वह । उप । यज्ञम् । हविः । च । नः ।
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पावकO Purifier
पावक:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootपावक (प्रातिपदिक; √पू ‘to purify’ से)
दीदिवःO shining one
दीदिवः:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootदीदिवस् (प्रातिपदिक; √दीप्/√दिव् ‘to shine’ से)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
आhither, towards (preverb)
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
वहcarry / bring
वह:
—
TypeVerb
Root√वह् (वहति) ‘to carry, convey’
उपnear, up to (preverb)
उप:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
हविःthe oblation
हविः:
कर्म
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
Agni (Pāvaka)A
Agni (Devavāhana)V
Viśve Devāḥ / Devāḥ (the Gods collectively)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes