Mantra 9
Rishi: Traditionally connected with Yājñavalkya’s transmission of the Vājasaneyin corpus; individual ṛṣi ascription for these formulas is not consistently fixed in later lists
Devata: Rudra (as the wielder of bow and arrows), pacified aspect
Chandas: Mixed/prose-like yajus-formula with ṛgvedic cadence; commonly treated as yajus (non-metrical) in ritual indexing
Samhita Patha (Devanagari)
प्रमु॑ञ्च॒ धन्व॑न॒स्त्वमु॒भयो॒रार्त्न्यो॒र्ज्याम् । याश्च॑ ते॒ हस्त॒ इष॑व॒: परा॒ ता भ॑गवो वप
Transliteration
prámuñca dhánvanas tvám ubháyor ārtnyór jyā́m | yā́ś ca te hásta íṣavaḥ párā tā́ bhagavo vapa
Translation
ఓ భగవన్! ధనుస్సును సడలించి, దాని రెండు చివరల నుండీ జ్యా (నారు)ను విప్పివేయి. నీ చేతిలో ఉన్న బాణాలను దూరంగా విసిరివేయి.
Padapatha (Word Analysis)
प्र-मुञ्च । धन्वनः । त्वम् । उभयोः । आर्त्न्योः । ज्याम् । याः । च । ते । हस्ते । इषवः । परा । ताः । भगवः । वप
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र
मुञ्चrelease! let go!
मुञ्च:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच्
धन्वनःfrom the bow
धन्वनः:
Apādāna (वियोग-आधारः) / सम्बन्धः
TypeNoun
Rootधन्वन्
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
उभयोःof both
उभयोः:
सम्बन्धः
TypePronoun/Adjective
Rootउभ
आर्त्न्योःof the two ends/arms (of the bow)
आर्त्न्योः:
सम्बन्धः
TypeNoun
Rootआर्त्नि
ज्याम्the bowstring
ज्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootज्या
याःwhich (those)
याः:
Kartā (आगामी क्रियायाः) / सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद्
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
तेyour
ते:
सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयुष्मद्
हस्तेin (your) hand
हस्ते:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootहस्त
इषवःarrows
इषवः:
Kartā (आगामी क्रियायाः) / विषयः
TypeNoun
Rootइषु
पराaway, forth
परा:
—
TypeIndeclinable
Rootपरा
ताःthose (them)
ताः:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
भगवःO blessed one / O lord
भगवः:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative title)
Rootभगवत्
वपcast/throw (away)!
वप:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवप्
Entities Mentioned
R
RudraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes