Adhyaya 11 Mantra 76 - Shukla Yajurveda | Telugu | Vedapath

Various Rishis

Mantra 76

Rishi: Traditionally connected with Vājaseyins; specific ṛṣi ascription for this mantra in later indices is not uniform

Devata: Agni

Chandas: Tr̥ṣṭubh (by cadence and length; to be confirmed against pada-count in a metrical check)

Samhita Patha (Devanagari)

नाभा॑ पृथि॒व्याः स॑मिधा॒ने अग्नौ रा॒यस्पोषा॑य बृह॒ते ह॑वामहे । इ॒र॒म्म॒दं बृ॒हदु॑क्थ्यं॒ यज॑त्रं॒ जेता॑रम॒ग्निं पृत॑नासु सास॒हिम्

Transliteration

nā́bhā pṛthivyā́ḥ samidhāné agnáu rāyás-poṣā́ya bṛhaté havāmahe | irám-madáṃ bṛhád-ukthyaṃ yájatraṃ jétāram agníṃ pṛtánāsu sāsahím

Translation

పృథివి నాభి-స్థలంలో, సమిధలతో అగ్ని ప్రజ్వలింపబడినప్పుడు, ధనము మరియు పోషణ వృద్ధి కొరకు మేము మహత్తర అగ్నిని ఆహ్వానిస్తున్నాము. ఇరం (పోషక రసం) వల్ల ఆనందించువాడు, మహత్తర స్తోత్రానికి యోగ్యుడు, యజ్యుడు, విజేత—యుద్ధాలలో శత్రువులను జయించే అగ్నియే ఆయన.

Padapatha (Word Analysis)

नाभा॑ । पृथि॒व्याः । स॑मिधा॒ने । अग्नौ । रा॒यः-पोषा॑य । बृह॒ते । ह॑वामहे । इ॒र॒म्-म॒दम् । बृ॒हत्-उ॑क्थ्यम् । यज॑त्रम् । जेता॑रम् । अ॒ग्निम् । पृत॑नासु । सास॒हिम्

Word by Word

नाभाat/in the navel (centre)

पृथिव्याःof the earth

समिधानेwhen being kindled / in the state of kindling

अग्नौin Agni (the fire)

रायस्पोषायfor the increase of wealth

बृहतेto the great (one)

हवामहेwe invoke / we call

इरम्मदम्delight in refreshment/food (invigorating joy)

बृहदुक्थ्यम्having great hymns / worthy of great praise

यजत्रम्worthy of worship

जेतारम्the conqueror

अग्निम्Agni

पृतनासुin battles

सासहिम्overpowering / victorious (one who overcomes)

Entities Mentioned

Agni

Pṛthivī (Earth)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes