Mantra 69
Rishi: Not specified in the excerpt.
Devata: Pṛthivī (Earth), with the gods collectively as recipients of the havis.
Chandas: Mixed/ṛg-like cadence; treated as yajus in VS context.
Samhita Patha (Devanagari)
दृᳪह॑स्व देवि पृथिवि स्व॒स्तय॑ आसु॒री मा॒या स्व॒धया॑ कृ॒तासि॑ । जुष्टं॑ दे॒वेभ्य॑ इ॒दम॑स्तु ह॒व्यमरि॑ष्टा॒ त्वमुदि॑हि य॒ज्ञे अ॒स्मिन् ॥
Transliteration
dṛ́ṃhasva devi pṛthivi svastáya āsurī māyā́ svadháyā kṛtā́si | juṣṭáṃ devébhya idám astu havýam áriṣṭā tvám úd ihi yajñé asmín ||
Translation
హే దేవి పృథివీ, స్వస్తి కొరకు దృఢంగా నిలువు. స్వధా-శక్తితో నీవు ఆసురీ మాయచే నిర్మితమై ఉన్నావు. ఈ హవ్యం దేవులకు ప్రీతికరమగుగాక; నీవు అరిష్టా (అక్షత)గా ఉండి, ఈ యజ్ఞంలో ఉదయించు.
Padapatha (Word Analysis)
दृᳪह॑स्व । दे॒वि । पृ॒थि॒वि । स्व॒स्तये॑ । आ॒सु॒री । मा॒या । स्व॒धया॑ । कृ॒ता । अ॒सि॒ । जुष्ट॑म् । दे॒वेभ्यः॑ । इ॒दम् । अ॒स्तु॒ । ह॒व्यम् । अ॒रि॒ष्टा । त्वम् । उत् । इ॒हि॒ । य॒ज्ञे । अ॒स्मिन् ।
Word by Word
दृंहस्वbe firm; become strong
दृंहस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदृंह् (धातु)
देविO goddess
देवि:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
पृथिविO Earth
पृथिवि:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
स्वस्तयेfor well-being
स्वस्तये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक)
आtowards; fully
आ:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
असुरीasuric; mighty/occult (epithet)
असुरी:
कर्तृ (विशेषणम्) / विधेय-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootअसुरी (प्रातिपदिक)
मायाpower; magic; creative might
माया:
कर्तृ (समानाधिकरणम्) / विधेय
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
स्वधयाby (her) own power; by svadhā
स्वधया:
करण
TypeNoun
Rootस्वधा (प्रातिपदिक)
कृतासिthou art made/formed (i.e., thou hast been established)
कृतासि:
(क्रिया) + विधेय
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + कृत (कृदन्त)
जुष्टम्pleasing; acceptable
जुष्टम्:
कर्म (हव्यस्य विशेषणम्) / विधेय-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootजुष् (धातु) → जुष्ट (कृदन्त, क्त)
देवेभ्यःto the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्तृ/विधेय (हव्यम् इदम्)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
अस्तुlet it be
अस्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
हव्यम्oblation; offering
हव्यम्:
कर्तृ (अस्तु इत्यस्य) / विधेय
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक)
अरिष्टाunharmed; uninjured
अरिष्टा:
कर्तृ (त्वम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअरिष्ट (प्रातिपदिक)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
उद्up; forth
उद्:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग/निपात)
इहिgo; come
इहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण (यज्ञे इत्यस्य विशेषणम्)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम) → अस्मिन्
Entities Mentioned
P
Pṛthivī (Earth)D
Devaḥ (the Gods collectively)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes