Mantra 68
Rishi: Not specified in the excerpt.
Devata: Earth (as ‘Mother’) in conjunction with Agni.
Chandas: Yajus (ritual prose with metrical cadence).
Samhita Patha (Devanagari)
मा सु भि॑त्था॒ मा सु रि॒षोऽम्ब॑ धृ॒ष्णु वी॒रय॑स्व॒ सु । अ॒ग्निश्चे॒दं क॑रिष्यथः ॥
Transliteration
mā́ su bhitthā mā́ su riṣo ’mba dhṛṣṇu vī́rayasva su | agníś cedáṃ kariṣyathaḥ ||
Translation
ఓ మాతా, విరగకుము; హాని పొందకుము. ధృఢంగా ఉండు; నిశ్చయంగా వీర్యవతిగా బలపడుము. ఎందుకంటే అగ్నియూ—మీ ఇద్దరితో కలిసి—ఇదిని సాధింపజేస్తాడు.
Padapatha (Word Analysis)
मा । सु । भि॒त्थाः । मा । सु । रि॒षः । अम्ब॑ । धृ॒ष्णु । वी॒रय॑स्व । सु । अ॒ग्निः । च॒ । इ॒दम् । क॒रि॒ष्य॒थः ।
Word by Word
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) अव्यय
सुwell; indeed
सु:
—
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय)
भित्थाःyou broke / you split
भित्थाः:
Kartā (त्वम्) / कर्म (अन्तर्निहितम्)
TypeVerb
Rootभिद् (भिदिर् छेदने)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) अव्यय
सुwell; indeed
सु:
—
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय)
रिषःharm (someone) / injure
रिषः:
Kartā (त्वम्)
TypeVerb
Rootरिष् (हिंसायाम्/क्षतौ)
अम्बO mother
अम्ब:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootअम्बा (प्रातिपदिक)
धृष्णुbold; daring
धृष्णु:
सम्बोधन (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootधृष्णु (प्रातिपदिक; धृष्-सम्भव)
वीरयस्वbecome heroic; act as a hero
वीरयस्व:
Kartā (त्वम्)
TypeVerb
Rootवीरय (नामधातु/धातु: वीरयति—वीरभावे)
सुwell; indeed
सु:
—
TypeIndeclinable
Rootसु (अव्यय)
अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
चेत्if
चेत्:
—
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
करिष्यथःyou two will do / will make
करिष्यथः:
Kartā (युवाम्)
TypeVerb
Rootकृ (डुकृञ् करणे)
Entities Mentioned
P
Pṛthivī (Earth as Mother)A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes