Mantra 18

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurveda school attribution)

Devata: Agni (as the stabiliser and receiver of the placed support)

Chandas: Mixed/prose-yajus (Yajus-formula with embedded archaic cadence)

Samhita Patha (Devanagari)

अग्ने॒ ब्रह्म॑ गृभ्णीष्व ध॒रुण॑मस्य॒न्तरि॑क्षं दृᳪह ब्रह्म॒वनि॑ त्वा क्षत्र॒वनि॑ सजात॒वन्युप॑दधामि॒ भ्रातृ॑व्यस्य ब॒धाय॑ । ध॒र्त्रम॑सि॒ दिवं॑ दृᳪह ब्रह्म॒वनि॑ त्वा क्षत्र॒वनि॑ सजात॒वन्युप॑दधामि॒ भ्रातृ॑व्यस्य ब॒धाय॑ । विश्वा॑भ्य॒स्त्वाशा॑भ्य॒ उप॑दधामि॒ चित॑ स्थोर्ध्व॒चितो॒ भृगू॑णा॒मङ्गि॑रसां॒ तप॑सा तप्यध्वम्

Transliteration

ágnē bráhma gṛbhṇīṣva dharuṇám asy ántárikṣaṃ dṛṃha brahmá-vani tvā kṣatrá-vani sa-jātá-vany ùpa dadhāmi bhrā́tṛvyasya badhā́ya | dhártram asi dívaṃ dṛṃha brahmá-vani tvā kṣatrá-vani sa-jātá-vany ùpa dadhāmi bhrā́tṛvyasya badhā́ya | víśvābhyas tvā́śābhyá ùpa dadhāmi cit sthordhvácito bhṛgūṇām áṅgirasāṃ tápasā tapyadhvam

Translation

అగ్నీ, బ్రహ్మం (పవిత్ర తేజస్సు/మంత్రశక్తి) గ్రహించు; నీవు ఆధారం—అంతరిక్షాన్ని దృఢం చేయి. బ్రహ్మవన్ (బ్రహ్మసంపన్నుడు), క్షత్రవన్ (క్షత్రసంపన్నుడు), సజాతవన్ (స్వజన-ఆధారసంపన్నుడు) గా నేను నిన్ను ప్రత్యర్థి (భ్రాతృవ్య) సంహారార్థం స్థాపిస్తున్నాను. నీవు ధారకుడు—దివం (స్వర్గం) దృఢం చేయి. బ్రహ్మవన్, క్షత్రవన్, సజాతవన్ గా నేను నిన్ను ప్రత్యర్థి సంహారార్థం స్థాపిస్తున్నాను. అన్ని దిశల నుండీ నేను నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను. నీవు ఊర్ధ్వచిత్; భృగు, అంగిరసుల ఊర్ధ్వచిత్—తపస్సుతో తపించు, తపంలో ప్రకాశించు.

Padapatha (Word Analysis)

अग्ने । ब्रह्म । गृभ्णीष्व । धरुणम् । असि । अन्तरिक्षम् । दृंह । ब्रह्म-वनि । त्वा । क्षत्र-वनि । स-जात-वनि । उप-दधामि । भ्रातृव्यस्य । बधाय । धर्त्रम् । असि । दिवम् । दृंह । ब्रह्म-वनि । त्वा । क्षत्र-वनि । स-जात-वनि । उप-दधामि । भ्रातृव्यस्य । बधाय । विश्वाभ्यः । त्वा । आशाभ्यः । उप-दधामि । चित् । स्थ । ऊर्ध्व-चितः । भृगूणाम् । अङ्गिरसाम् । तपसा । तप्यध्वम्

Entities Mentioned

• Agni
• Brahman (as brahma-varchas)
• Kṣatra (as kṣatra-varchas)
• Bhṛgus
• Aṅgirases