Pārthiva-Śiva-liṅga-māhātmya (The Excellence of the Earthen Śiva Liṅga)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूत सूत चिरंजीव धन्यस्त्वं शिवभक्तिमान् । सम्यगुक्तस्त्वया लिंगमहिमा सत्फलप्रदः

ఋషులు పలికిరి—హే సూతా, హే సూతా! నీవు చిరంజీవివై యుండుము. నీవు ధన్యుడవు, శివభక్తుడవు. లింగమహిమను నీవు సమ్యకంగా చెప్పితివి; అది సత్ఫలప్రదము।

Verse 2

यत्र पार्थिवमाहेशलिंगस्य महिमाधुना । सर्वोत्कृष्टश्च कथितो व्यासतो ब्रूहि तं पुनः

ఏ సందర్భములో పార్థివ మాహేశలింగ మహిమ ఇప్పుడు సమస్తములో శ్రేష్ఠమని చెప్పబడెనో—దానిని మాకు మరల విశదంగా చెప్పుము।

Verse 3

सूत उवाच । शृणुध्वमृषयः सर्वे सद्भक्त्या हरतो खिलाः । शिवपार्थिवलिंगस्य महिमा प्रोच्यते मया

సూతుడు పలికెను—ఓ ఋషులారా, మీరు అందరూ సద్భక్తితో వినండి, సమస్త విఘ్నాలను విడిచిపెట్టండి. ఇప్పుడు నేను శివుని పార్థివ లింగ మహిమను ప్రకటిస్తున్నాను।

Verse 4

उक्तेष्वेतेषु लिंगेषु पार्थिवं लिंगमुत्तमम् । तस्य पूजनतो विप्रा बहवः सिद्धिमागताः

వర్ణించబడిన లింగములన్నిటిలో పార్థివ లింగమే ఉత్తమము. ఓ విప్రులారా, దాని పూజచేత అనేకులు సిద్ధి, పరిపూర్ణతను పొందిరి।

Verse 5

हरिर्ब्रह्मा च ऋषयः सप्रजापतयस्तथा । संपूज्य पार्थिवं लिंगं प्रापुःसर्वेप्सितं द्विजाः

హరి (విష్ణువు), బ్రహ్మ, ఋషులు మరియు ప్రజాపతులు—పార్థివ లింగమును విధిగా సంపూజించి, ఓ ద్విజులారా, అందరూ కోరినదంతా పొందిరి.

Verse 6

देवासुरमनुष्याश्च गंधर्वोरगराक्षसाः । अन्येपि बहवस्तं संपूज्य सिद्धिं गताः परम्

దేవులు, అసురులు, మనుష్యులు; గంధర్వులు, నాగులు, రాక్షసులు—ఇంకా అనేకులు కూడా—ఆయనను సంపూర్ణ భక్తితో సంపూజించి పరమ సిద్ధిని పొందిరి.

Verse 7

कृते रत्नमयं लिंगं त्रेतायां हेमसंभवम् । द्वापरे पारदं श्रेष्ठं पार्थिवं तु कलौ युगे

కృతయుగమున రత్నమయ లింగము, త్రేతాయుగమున హేమనిర్మితము; ద్వాపరమున శ్రేష్ఠమైన పారదలింగము, కలియుగమున పార్థివ (మట్టితో) లింగము శ్రేయస్కరం.

Verse 8

अष्टमूर्तिषु सर्वासु मूर्तिर्वै पार्थिवी वरा । अनन्यपूजिता विप्रास्तपस्तस्मान्महत्फलम्

అష్టమూర్తులన్నిటిలో పార్థివీ మూర్తియే శ్రేష్ఠము. ఓ విప్రులారా, అనన్యభక్తితో దానిని పూజిస్తే ఆ ఆచరణ మహాఫలప్రదమైన తపస్సుగా మారును.

Verse 9

यथा सर्वेषु देवेषु ज्येष्ठः श्रेष्ठो महेश्वरः । एवं सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्टमुच्यते

సర్వ దేవులలో జ్యేష్ఠుడూ శ్రేష్ఠుడూ మహేశ్వరుడైనట్లే, సర్వ లింగారాధనలలో పార్థివ (మట్టితో చేసిన) లింగమే శ్రేష్ఠమని చెప్పబడుతుంది।

Verse 10

यथा नदीषु सर्वासु ज्येष्ठा श्रेष्ठा सुरापगा । तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते

అన్ని నదులలో సురాపగా—దివ్య గంగా—జ్యేష్ఠా, శ్రేష్ఠా అని భావించబడినట్లే, అన్ని లింగారాధనలలో పార్థివ (మృణ్మయ) లింగమే శ్రేష్ఠమని చెప్పబడుతుంది।

Verse 11

यथा सर्वेषु मंत्रेषु प्रणवो हि महान्स्मृतः । तथेदं पार्थिवं श्रेष्ठमाराध्यं पूज्यमेव हि

సర్వ మంత్రాలలో ప్రణవం (ఓం) మహత్తమమని స్మరించబడినట్లే, ఈ పార్థివ లింగం శ్రేష్ఠం—నిజముగా ఆరాధ్యమూ పూజ్యమూ.

Verse 12

यथा सर्वेषु वर्णेषु ब्राह्मणःश्रेष्ठ उच्यते । तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते

సర్వ వర్ణాలలో బ్రాహ్మణుడు శ్రేష్ఠుడని చెప్పబడినట్లే, సర్వ లింగాలలో పార్థివ లింగమే శ్రేష్ఠమని చెప్పబడుతుంది।

Verse 13

यथा पुरीषु सर्वासु काशीश्रेष्ठतमा स्मृता । तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते

ఎలా సమస్త పుణ్యపురాలలో కాశీ శ్రేష్ఠతమమని స్మరించబడుతుందో, అలాగే సమస్త లింగాలలో పార్థివ (మృణ్మయ) శివలింగమే శ్రేష్ఠమని చెప్పబడుతుంది।

Verse 14

यथा व्रतेषु सर्वेषु शिवरात्रिव्रतं परम् । तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्थमुच्यते

ఎలా సమస్త వ్రతాలలో శివరాత్రి వ్రతం పరమమో, అలాగే సమస్త లింగాలలో పార్థివ (మృణ్మయ) శివలింగమే శ్రేష్ఠమని చెప్పబడుతుంది।

Verse 15

यथा देवीषु सर्वासु शैवीशक्तिः परास्मृता । तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते

ఎలా సమస్త దేవతలలో శైవీ శక్తి పరమంగా స్మరించబడుతుందో, అలాగే సమస్త లింగాలలో పార్థివ (మృణ్మయ) లింగమే శ్రేష్ఠమని చెప్పబడుతుంది.

Verse 16

प्रकृत्यपार्थिवं लिंगं योन्यदेवं प्रपूजयेत् । वृथा भवति सा पूजा स्नानदानादिकं वृथा

స్వభావతః పార్థివం (మట్టితో చేసినది) కాని లింగాన్ని, లేదా దైవికం కాని యోనిని పూజిస్తే ఆ పూజ ఫలించదు; స్నాన‑దానాది కర్మలూ వ్యర్థమవుతాయి।

Verse 17

पार्थिवाराधनं पुण्यं धन्यमायुर्विवर्धनम् । तुष्टिदं पुष्टिदंश्रीदं कार्यं साधकसत्तमैः

పార్థివ లింగారాధన పుణ్యకరం, ధన్యకరం, ఆయుష్షును వృద్ధి చేస్తుంది. అది తృప్తి, పుష్టి, శ్రీని ప్రసాదిస్తుంది—కాబట్టి ఉత్తమ సాధకులు చేయవలెను।

Verse 18

यथा लब्धोपचारैश्च भक्त्या श्रद्धासमन्वितः । पूजयेत्पार्थिवं लिंगं सर्वकामार्थसिद्धिदम्

లభించిన ఉపచారాలతోనే, భక్తి‑శ్రద్ధలతో కూడి, శివుని పార్థివ లింగాన్ని పూజించాలి; అది సమస్త ధర్మసమ్మత కామ్యార్థసిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 19

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां साध्यसाधनखंडे पार्थिवशिवलिंगपूजनमाहात्म्यवर्णनं नामैकोनविंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణంలోని విద్యేశ్వరసంహిత, సాధ్యసాధనఖండములో ‘పార్థివ శివలింగ పూజ మహాత్మ్య వర్ణన’ అను పంతొమ్మిదవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।

Verse 20

त्रिसंध्यं योर्चयंल्लिंगं कृत्वा बिल्वेन पार्थिवम् । दशैकादशकंयावत्तस्य पुण्यफलं शृणु

ప్రతిదినం త్రిసంధ్యలలో పార్థివ లింగాన్ని నిర్మించి బిల్వపత్రాలతో పూజించి, ఈ నియమాన్ని పది లేదా పదకొండు రోజులు కొనసాగించువాని పుణ్యఫలాన్ని వినుము।

Verse 21

अनेनैव स्वदेहेन रुद्र लोके महीयते । पापहं सर्वमर्त्यानां दर्शनात्स्पर्शनादपि

ఈ దేహంతోనే అతడు రుద్రలోకంలో మహిమ పొందును. అతడు సమస్త మానవుల పాపాలను నశింపజేయువాడగును—కేవలం దర్శనముచేత గాని స్పర్శముచేత గాని కూడా।

Verse 22

जीवन्मुक्तः स वैज्ञानी शिव एव न संशयः । तस्य दर्शनमात्रेण भुक्तिर्मुक्तिश्च जायते

జీవన్ముక్తుడైన ఆ జ్ఞాని నిస్సందేహంగా శివుడే. అతని దర్శనమాత్రంతో భుక్తి మరియు ముక్తి రెండూ కలుగును।

Verse 23

शिवं यः पूजयेन्नित्यं कृत्वा लिंगं तु पार्थिवम् । यावज्जीवनपर्यंतं स याति शिवमन्दिरम्

పార్థివ లింగాన్ని నిర్మించి నిత్యం భగవాన్ శివుని పూజించుచు, జీవనాంతం వరకు ఈ సాధనను కొనసాగించువాడు శివమందిరము, అనగా శివధామమును పొందును।

Verse 24

मृडेनाप्रमितान्वर्षाञ्छिवलोकेहि तिष्ठति । सकामः पुनरागत्य राजेन्द्रो भारते भवेत्

మృడుడు (శివుడు) అనుగ్రహంతో అతడు అపరిమిత సంవత్సరాలు శివలోకంలో నివసిస్తాడు; ఇంకా కోరికలు ఉంటే మళ్లీ వచ్చి భారతదేశంలో రాజేంద్రుడవుతాడు।

Verse 25

निष्कामः पूजयेन्नित्यं पार्थिवंलिंगमुत्तमम् । शिवलोके सदा तिष्ठेत्ततः सायुज्यमाप्नुयात्

నిష్కామ భక్తుడు నిత్యం ఉత్తమమైన పార్థివ (మట్టితో చేసిన) లింగాన్ని పూజించాలి; అతడు ఎల్లప్పుడూ శివలోకంలో ఉండి, అనంతరం శివసాయుజ్యాన్ని పొందుతాడు।

Verse 26

पार्थिवं शिवलिंगं च विप्रो यदि न पूजयेत् । स याति नरकं घोरं शूलप्रोतं सुदारुणम्

బ్రాహ్మణుడు పార్థివ శివలింగాన్ని పూజించకపోతే, అతడు ఘోరమైన నరకానికి వెళ్తాడు—అత్యంత దారుణంగా త్రిశూలంపై గుచ్చబడతాడు।

Verse 27

यथाकथंचिद्विधिना रम्यं लिंगं प्रकारयेत् । पंचसूत्रविधानां च पार्थिवेन विचारयेत्

ఎలా సాధ్యమో అలా, విధి ప్రకారం అందమైన లింగాన్ని తయారు చేయాలి; అలాగే పార్థివ లింగంతో పంచసూత్ర విధానాన్ని సమ్యకంగా విచారించి అనుసరించాలి।

Verse 28

अखण्डं तद्धि कर्तव्यं न विखण्डं प्रकारयेत् । द्विखण्डं तु प्रकुर्वाणो नैव पूजाफलं लभेत्

ఆ (పవిత్ర అర్పణం/వస్తువు) తప్పక అఖండంగా ఉంచాలి; విరిగిన ముక్కలుగా సమర్పించకూడదు; రెండు భాగాలుగా చేసి చేసే వాడు పూజాఫలాన్ని పొందడు।

Verse 29

रत्नजं हेमजं लिंगं पारदं स्फाटिकं तथा । पार्थिवं पुष्परागोत्थमखंडं तु प्रकारयेत्

రత్నములతో, స్వర్ణముతో, పారదముతో, అలాగే స్ఫటికముతో చేసిన శివలింగాన్ని; ఇంకా మట్టితో చేసినదాన్ని, పుష్పరాగం (టోపాజ్) నుండి నిర్మితమైనదాన్ని, మరియు అఖండమైన (అవిభక్త) లింగాన్ని విధిపూర్వకంగా నిర్దేశించి ప్రతిష్ఠించాలి.

Verse 30

अखंडं तु चरं लिंगं द्विखंडमचरं स्मृतम् । खंडाखंडविचारोयं सचराचरयोः स्मृतः

చర (జంగమ) లింగం ‘అఖండం’ అని, అచర (స్థావర) లింగం ‘ద్విఖండం’ అని స్మృతిలో చెప్పబడింది. ఖండ–అఖండ విచారం చర–అచర సంబంధంగా వివరించబడింది.

Verse 31

वेदिका तु महाविद्या लिंगं देवो महेश्वरः । अतो हि स्थावरे लिंगे स्मृता श्रेष्ठादिखंडिता

వేదిక నిజంగా మహావిద్య, లింగం స్వయంగా దేవుడు మహేశ్వరుడు. అందువల్ల స్థావర (ప్రతిష్ఠిత) లింగంలో ‘శ్రేష్ఠ’ మొదలైన స్థాయిల ప్రకారం ప్రాధాన్య విభజన స్మృతిలో చెప్పబడింది.

Verse 32

द्विखंडं स्थावरं लिंगं कर्तव्यं हि विधानतः । अखंडं जंगमं प्रोक्तंश् ऐवसिद्धान्तवेदिभिः

విధాన ప్రకారం స్థావర లింగం రెండు భాగాలుగా చేయవలెను; జంగమ లింగం మాత్రం అఖండం (ఒకటే, అవిభక్తం) అని శైవసిద్ధాంతవేత్తలు ప్రకటించారు.

Verse 33

द्विखंडं तु चरां लिंगं कुर्वन्त्यज्ञानमोहिताः । नैव सिद्धान्तवेत्तारो मुनयः शास्त्रकोविदाः

అజ్ఞానమోహితులైన కొందరు చరలింగాన్ని రెండు భాగాలుగా చేస్తారు; అయితే సిద్ధాంతవేత్తలైన, శాస్త్రకోవిదులైన మునులు అటువంటి ఆచారాన్ని అంగీకరించరు।

Verse 34

अखंडं स्थावरं लिंगं द्विखंडं चरमेव च । येकुर्वन्तिनरामूढानपूजाफलभागिनः

స్థావర లింగం అఖండంగా, విరామం లేకుండా ఉండాలి; చర లింగం మాత్రం రెండు భాగాలుగా చేయవచ్చు. దీనికి విరుద్ధంగా చేసే మూర్ఖులు పూజాఫలానికి పాత్రులు కారు.

Verse 35

तस्माच्छास्त्रोक्तविधिना अखंडं चरसंज्ञकम् । द्विखंडं स्थावरं लिंगं कर्तव्यं परया मुदा

కాబట్టి శాస్త్రోక్త విధానానుసారం ‘చర’ అని పిలువబడే లింగాన్ని అఖండంగా చేయాలి; ‘స్థావర’ లింగాన్ని రెండు భాగాలుగా పరమ భక్తి, ఆనందంతో నిర్మించాలి.

Verse 36

अखंडे तु चरे पूजा सम्पूर्णफलदायिनी । द्विखंडे तु चरे पूजामहाहानिप्रदा स्मृता

అఖండంగా జరిగే పూజ సంపూర్ణ ఫలాన్ని ఇస్తుంది. కానీ ఖండితంగా లేదా విభజితంగా జరిగే పూజ మహా నష్టాన్ని కలిగించేదిగా స్మరించబడింది.

Verse 37

अखंडे स्थावरे पूजा न कामफलदायिनी । प्रत्यवायकरी नित्यमित्युक्तं शास्त्रवेदिभिः

శాస్త్రవేత్తలు ఇలా చెప్పారు—అఖండమైన స్థావర లింగంపై చేసే పూజ కోరిన ఫలాన్ని ఇవ్వదు; అది నిత్యం ప్రత్యవాయము (విధిదోషము) కలిగించేది అవుతుంది।