सत्रप्रवृत्तिः — वायोः आगमनं च (Commencement of the Satra and the Arrival of Vāyu)

Verse 1

तच्च सत्रं प्रववृते सर्वाश्चर्यं महर्षिणाम्

అప్పుడు ఆ సత్రయజ్ఞం ప్రారంభమైంది—మహర్షులకు అది సర్వతోముఖ ఆశ్చర్యకరమైంది।

Verse 2

विश्वं सिसृक्षमाणानां पुरा विश्वसृजामिव

ఆదిలో, విశ్వసృష్టికర్తలు సృష్టి చేయుటకు ఉద్యుక్తులైనప్పుడు, సమస్త జగత్తు అలాగే ప్రత్యక్షమైంది—విశ్వాన్ని నిర్మించే వారికే ఎలా కనిపిస్తుందో అట్లే।

Verse 3

अथ काले गते सत्रे समाप्ते भूरिदक्षिणे । पितामहनियोगेन वायुस्तत्रागमत्स्वयम्

అనంతరం కాలము గడచి, విస్తార దక్షిణలతో కూడిన ఆ సత్రం ముగిసినప్పుడు, పితామహుడు (బ్రహ్మ) నియోగముచే వాయుదేవుడు స్వయంగా అక్కడికి వచ్చెను।

Verse 4

शिष्यस्स्वयंभुवो देवस्सर्वप्रत्यक्षदृग्वशी । आज्ञायां मरुतो यस्य संस्थितास्सप्तसप्तकाः

ఆయన స్వయంభూ దేవుడు (బ్రహ్మ) యొక్క శిష్యుడు, దివ్యుడు, సర్వమును ప్రత్యక్షంగా చూచువారినికూడా వశపరచువాడు; ఆయన ఆజ్ఞలో మరుతులు ఏడు ఏడు గుంపులుగా స్థితులై ఉన్నారు।

Verse 5

प्रेरयञ्छश्वदंगानि प्राणाद्याभिः स्ववृत्तिभिः । सर्वभूतशरीराणां कुरुते यश्च धारणम्

ప్రాణాది స్వవృత్తులచే నిత్యము అంగములను ప్రేరేపించి, సమస్త భూతముల శరీరములను ధారించువాడు—ఆయనే అంతర్వర్తి ధారకుడు।

Verse 6

अणिमादिभिरष्टाभिरैश्वर्यैश्च समन्वितः । तिर्यक्कालादिभिर्मेध्यैर्भुवनानि बिभर्ति यः

అణిమాది అష్టసిద్ధులతోను, దివ్య ఐశ్వర్యసంపదలతోను సమన్వితుడై, తిర్యక్-కాలాది పవిత్ర తత్త్వాల ద్వారా సమస్త భువనాలను ధారించి పోషించువాడు।

Verse 7

आकाशयोनिर्द्विगुणः स्पर्शशब्दसमन्वयात् । तेजसां प्रकृतिश्चेति यमाहुस्तत्त्वचिंतकाः

ఆకాశయోనిగా ఉండుటవలన ఇది ద్విగుణమని—శబ్దం, స్పర్శం—సమన్వయముతో కూడినదని చెప్పబడుతుంది. తత్త్వచింతకులు దీనినే తేజస్ (అగ్ని) యొక్క ప్రకృతి అని ప్రకటిస్తారు।

Verse 8

तमाश्रमगतं दृष्ट्वा मुनयो दीर्घसत्रिणः । पितामहवचः स्मृत्वा प्रहर्षमतुलं ययुः

ఆయన ఆశ్రమానికి వచ్చినట్లు చూచి దీర్ఘసత్రాలు నిర్వహించే మునులు పితామహుడు బ్రహ్మ వాక్యాన్ని స్మరించి అపార ఆనందంతో ఉల్లసించారు।

Verse 9

अभ्युत्थाय ततस्सर्वे प्रणम्यांबरसंभवम् । चामीकरमयं तस्मै विष्टरं समकल्पयन्

అప్పుడు వారందరూ లేచి నిలబడి ఆకాశసంభవునికి నమస్కరించి, ఆయనకు బంగారంతో చేసిన మహిమాన్విత ఆసనాన్ని సిద్ధం చేశారు।

Verse 10

सोपि तत्र समासीनो मुनिभिस्सम्यगर्चितः । प्रतिनंद्य च तान् सर्वान् पप्रच्छ कुशलं ततः

ఆయన కూడా అక్కడ ఆసీనుడై మునులచే యథావిధిగా పూజింపబడ్డాడు. అనంతరం వారందరినీ ప్రతినందించి వారి క్షేమాన్ని అడిగాడు।

Verse 11

वायुरुवाच । अत्र वः कुशलं विप्राः कच्चिद्वृत्ते महाक्रतौ । कच्चिद्यज्ञहनो दैत्या न बाधेरन्सुरद्विषः

వాయువు పలికెను—ఓ విప్రులారా! ఇక్కడ మీకు కుశలమేనా? మహాక్రతు (మహాయజ్ఞం) విధిపూర్వకంగా సాగుతోందా? యజ్ఞహంతలు, దేవద్వేషి దైత్యులు ఏమైనా ఆటంకం కలిగించడంలేదా?

Verse 12

प्रायश्चित्तं दुरिष्टं वा न कच्चित्समजायत । स्तोत्रशस्त्रगृहैर्देवान् पित्ःन् पित्र्यैश्च कर्मभिः

ప్రాయశ్చిత్తమో, దురిష్ట-నివారణోపాయమో ఏదీ కలగలేదా? (ప్రజలు) స్తోత్రాలు, శాస్త్రోక్త కర్మవిధులు, దేవాలయ నిర్మాణం, అలాగే పితృకర్మల ద్వారా (శాంతిని కోరారు).

Verse 13

कच्चिदभ्यर्च्य युष्माभिर्विधिरासीत्स्वनुष्ठितः । निवृत्ते च महासत्रे पश्चात्किं वश्चिकीर्षितम्

మీరు విధిపూర్వకంగా అర్చన చేసి నియత విధిని సమ్యక్‌గా అనుష్ఠించారా? మహాసత్రం ముగిసిన తరువాత ఇకమీరు ఏమి చేయదలచుకున్నారు?

Verse 14

इत्युक्ता मुनयः सर्वे वायुना शिवभाविना । प्रहृष्टमनसः पूताः प्रत्यूचुर्विनयान्विताः

శివభావముతో నిండిన వాయువు ఇలా పలికినప్పుడు, సమస్త మునులు హర్షితమనస్సులతో శుద్ధులై, వినయభక్తులతో సమాదరంగా ప్రత్యుత్తరం పలికిరి।

Verse 15

मुनय ऊचुः । अद्य नः कुशलं सर्वमद्य साधु भवेत्तपः । अस्मच्छ्रेयोभिवृद्ध्यर्थं भवानत्रागतो यतः

మునులు పలికిరి—ఈ రోజు మాకు సమస్తమూ కుశలమే; ఈ రోజు మా తపస్సు నిజంగా సఫలమైంది, ఎందుకంటే మా శ్రేయస్సు వృద్ధి కొరకు మీరు ఇక్కడికి వచ్చితిరి।

Verse 16

शृणु चेदं पुरावृत्तं तमसाक्रांतमानसैः । उपासितः पुरास्माभिर्विज्ञानार्थं प्रजापतिः

ఈ ప్రాచీన వృత్తాంతాన్ని వినండి. మా మనస్సులు అజ్ఞానాంధకారంతో ఆవరించబడినప్పుడు, నిజమైన ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం పొందుటకై మేము పూర్వం ప్రజాపతి (బ్రహ్మ)ను ఉపాసించాము.

Verse 17

सोप्यस्माननुगृह्याह शरण्यश्शरणागतान् । सर्वस्मादधिको रुद्रो विप्राः परमकारणम्

అప్పుడు శరణాగతులకు శరణ్యుడైన ఆయన మాపై కరుణచేసి ఇలా పలికాడు—“ఓ విప్రులారా! రుద్రుడు సమస్తములకన్నా అధికుడు; ఆయనే పరమ కారణము.”

Verse 18

तमप्रतर्क्यं याथात्म्यं भक्तिमानेव पश्यति । भक्तिश्चास्य प्रसादेन प्रसादादेव निर्वृतिः

తర్కాతీతమైన ఆయన యథార్థ స్వరూపాన్ని భక్తియుక్తుడే నిజంగా దర్శించగలడు. ఆ భక్తి కూడా ఆయన ప్రసాదం వల్లనే కలుగుతుంది; అదే ప్రసాదం వల్ల పరమ శాంతి, మోక్షం లభిస్తాయి.

Verse 19

तस्मादस्य प्रसादार्थं नैमिषे सत्रयोगतः । यजध्वं दीर्घसत्रेण रुद्रं परमकारणम्

కాబట్టి ఆయన అనుగ్రహం పొందుటకై నైమిషంలో సత్రయోగాన్ని విధివిధానంగా ఆచరించి, దీర్ఘసత్ర యాగముచే పరమకారణుడైన రుద్రుని ఆరాధించుడి।

Verse 20

तत्प्रसादेन सत्रांते वायुस्तत्रागमिष्यति । तन्मुखाज्ज्ञानलाभो वस्तत्र श्रेयो भविष्यति

ఆయన అనుగ్రహముచే సత్రాంతంలో వాయుదేవుడు అక్కడికి వచ్చును. ఆయన ముఖమునుండి మీకు ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం లభించును; అందులోనే మీ పరమ శ్రేయస్సు సిద్ధించును।

Verse 21

इत्यादिश्य वयं सर्वे प्रेषिता परमेष्ठिना । अस्मिन्देशे महाभाग तवागमनकांक्षिणः

పరమేష్ఠి (బ్రహ్ముడు) ఈ విధంగా ఆదేశించగా మేమందరం పంపబడితిమి. ఓ మహాభాగ, ఈ దేశంలో నీ రాకకై ఆకాంక్షతో ఎదురుచూస్తున్నాము।

Verse 22

दीर्घसत्रं समासीना दिव्यवर्षसहस्रकम् । अतस्तवागमादन्यत्प्रार्थ्यं नो नास्ति किंचन

వెయ్యి దివ్య సంవత్సరాలు దీర్ఘసత్రంలో ఆసీనులమై ఉన్నాము. ఇప్పుడు నీ ఆగమనమే తప్ప మాకు మరేదీ ప్రార్థించదగినది లేదు।

Verse 23

इत्याकर्ण्य पुरावृत्तमृषीणां दीर्घसत्रिणाम् । वायुः प्रीतमना भूत्वा तत्रासीन्मुनिसंवृतः

దీర్ఘసత్రంలో నిమగ్నమైన ఋషుల ఆ ప్రాచీన వృత్తాంతాన్ని విని వాయువు హృదయానందంతో మునులచే పరివృతుడై అక్కడే ఆసీనుడయ్యెను।

Verse 24

ततस्तैर्मुनिभिः पृष्टस्तेषां भावविवृद्धये । सर्गादि शार्वमैश्वर्यं समासाद वदद्विभुः

ఆపై వారి భావవృద్ధి కోసం ఆ మునులు ప్రశ్నించగా, సర్వవ్యాపి ప్రభువు సృష్టి మొదలైన విషయాలకు సంబంధించిన శార్వ (శివ) ఐశ్వర్యాన్ని సంక్షేపంగా వివరించసాగెను।