Shloka 17

Śiva–Arjuna Yuddha and the Subjugation of Pride (Śiva-parīkṣā)

Devanagari script

तद्दृष्ट्वा सुंदरं रूपं ध्यानप्राप्तं शिवस्य तु । बभूव विस्मितोतीव ह्यर्जुनो लज्जितः स्वयम्

Transliteration

taddṛṣṭvā suṃdaraṃ rūpaṃ dhyānaprāptaṃ śivasya tu | babhūva vismitotīva hyarjuno lajjitaḥ svayam

Translation

ధ్యానశక్తి ద్వారా ప్రత్యక్షమైన భగవాన్ శివుని ఆ పరమసుందర రూపాన్ని చూసి అర్జునుడు అత్యంత ఆశ్చర్యపోయి, తనంతట తానే అంతరంగంగా లజ్జతో వినమ్రుడయ్యాడు।

Word by Word

• तत्: that
• तत्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन; ‘रूपम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: पूर्वकाल-क्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), अर्थः “having seen”

• सुन्दरम्: beautiful
• सुन्दरम्: कर्म-विशेषण (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुन्दर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘रूपम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• रूपम्: form
• रूपम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन

• ध्यान-प्राप्तम्: attained through meditation
• ध्यान-प्राप्तम्: कर्म-विशेषण (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ध्यान (प्रातिपदिक) + प्राप्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—ध्यानेन प्राप्तम् इति तृतीया-तत्पुरुषः; ‘रूपम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• शिवस्य: of Śiva
• शिवस्य: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन

• तु: but; indeed
• तु: सम्बन्धसूचक (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधार्थक निपात (contrastive particle)

• बभूव: became
• बभूव: क्रिया (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; अर्थः “became”

• विस्मितः: astonished
• विस्मितः: कर्तृ-विशेषण (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विस्मित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृ-विशेषणम् (predicate adjective)

• इव: as if
• इव: सम्बन्धसूचक (Comparative marker/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमानार्थक निपात (comparative particle)

• हि: indeed
• हि: सम्बन्धसूचक (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphasis)

• अर्जुनः: Arjuna
• अर्जुनः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अर्जुन (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• लज्जितः: ashamed
• लज्जितः: कर्तृ-विशेषण (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लज्ज् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle used adjectivally), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रिया-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मनः/स्वतः इत्यर्थे

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages at Naimisharanya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahadeva

Characters & Entities

• Shiva
• Arjuna

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that true Śiva-darśana arises through purified meditation, and that encountering the Lord’s sacred presence naturally dissolves pride, producing humility—an essential step toward grace (anugraha) in Shaiva Siddhanta.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though Śiva is ultimately beyond form (nirguṇa), the devotee is guided through saguna upāsanā—such as Linga worship and meditative visualization—until the Lord’s form is inwardly revealed as a living spiritual reality.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Steady dhyāna supported by mantra-japa (especially the Panchākṣarī, “Om Namaḥ Śivāya”) and a humble, surrendered attitude; this inner discipline is the immediate context for receiving Śiva’s vision.