Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Śivāṣṭamūrti-varṇanam

Description of Shiva’s Eight Forms

भूम्यंभोग्निमरुद्व्योमक्षेत्रज्ञार्कनिशाकराः । अधिष्ठिताश्च शर्वाद्यैरष्टरूपैः शिवस्य हि

bhūmyaṃbhognimarudvyomakṣetrajñārkaniśākarāḥ | adhiṣṭhitāśca śarvādyairaṣṭarūpaiḥ śivasya hi

భూమి, జలం, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశము, క్షేత్రజ్ఞుడు (అంతర్యామి), సూర్యుడు, చంద్రుడు—ఇవన్నీ శర్వాది శివుని అష్టరూపములచే అధిష్ఠితమై ఉన్నాయి।

bhūmiḥearth
bhūmiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
ambhaḥwater
ambhaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootambhas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
agniḥfire
agniḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
marutwind
marut:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmarut (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
vyomasky/space
vyoma:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvyoman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
kṣetrajñaḥknower of the field (individual self)
kṣetrajñaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkṣetrajña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
arkaḥsun
arkaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootarka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
niśākaraḥmoon (night-maker)
niśākaraḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootniśākara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
adhiṣṭhitāḥare presided over
adhiṣṭhitāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootadhi-√sthā (धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त (Past Passive Participle/क्त), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); अर्थः ‘अधिष्ठिताः/नियोजिताः’ (presided over)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
śarva-ādyaiḥby (those) beginning with Śarva
śarva-ādyaiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootśarva (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ādi = ‘beginning with’), पुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
aṣṭa-rūpaiḥby the eight forms
aṣṭa-rūpaiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootaṣṭa (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numeral compound), पुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
śivasyaof Śiva
śivasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात-अव्यय (particle; emphasis/indeed)

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Type: stotra

S
Shiva
Ś
Śarva

FAQs

It teaches that Shiva is not distant from the world: He manifests as the presiding reality of the elements, the sun and moon, and as the kṣetrajña (inner consciousness). Seeing all experience as Shiva-governed supports Shaiva Siddhanta devotion and loosens bondage (pāśa).

The Linga symbolizes Shiva as the all-pervading Lord (Pati) who supports and indwells the cosmos. This verse frames Saguna worship: honoring Shiva through His eight cosmic forms (aṣṭamūrti) while recognizing that the same Lord transcends them as Nirguna.

A practical takeaway is aṣṭamūrti-bhāvanā: mentally offer worship to Shiva in earth, water, fire, wind, space, sun, moon, and the inner self, while repeating the Panchakshara mantra “Om Namaḥ Śivāya,” ideally with bhasma (tripuṇḍra) and rudrākṣa as Shaiva supports.