गाणपत्यदानकथा (Bāṇāsura Receives Gaṇapatya; Genealogical Prelude)

Verse 1

व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ श्राविता सुकथाद्भुता । भवतानुग्रहात्प्रीत्या शभ्वनुग्रहनिर्भरा

వ్యాసుడు పలికెను: ఓ సనత్కుమారా, ఓ సర్వజ్ఞా! నీ అనుగ్రహముచేత ప్రేమతో నేను ఈ అద్భుతమైన, ఉత్తమమైన పవిత్ర కథను విన్నాను; ఇది శంభువు (శివుడు) అనుగ్రహంతో నిండినది.

Verse 2

इदानीं श्रोतुमिच्छामि चरितं शशिमौलिनः । गाणपत्यं ददौ प्रीत्या यथा बाणासुराय वै

ఇప్పుడు నేను శశిమౌలినైన ప్రభువు (శివుడు) యొక్క పవిత్ర చరిత్రను వినదలచుకున్నాను—ఆయన ప్రసన్నుడై బాణాసురునికి గాణపత్య స్థితిని ఎలా ప్రసాదించెనో.

Verse 3

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यासादरात्तां वै कथां शंभोः परात्मनः । गाणपत्यं यथा प्रीत्या ददौ बाणा सुराय हि

సనత్కుమారుడు పలికెను—వ్యాసుని నుండి ఆదరంతో పొందిన శంభువు, పరమాత్ముని ఈ కథను వినుము; ఆయన ప్రీతితో బాణాసురునికి మహత్తర గాణపత్యాన్ని ఎలా దానమిచ్చెనో.

Verse 4

अत्रैव सुचरित्रं च शंकरस्य महाप्रभोः । कृष्णेन समरोप्यत्र शंभोर्बाणानुगृह्णतः

ఇక్కడనే మహాప్రభు శంకరుని పుణ్యచరిత్రమూ ఉంది—కృష్ణుడు కలిగించిన ఈ యుద్ధంలో శంభువు బాణునిపై ప్రసన్నుడై అనుగ్రహం ప్రసాదించాడు।

Verse 5

अत्रानुरूपं शृणु मे शिवलीलान्वितं परम् । इतिहासं महापुण्यं मनःश्रोत्रसुखावहम्

ఇప్పుడు నా మాటలతో ఇక్కడికి తగిన, శివలీలతో నిండిన పరమాఖ్యానాన్ని విను। ఇది మహాపుణ్యమైన ఇతిహాసం; మనసుకూ చెవికీ ఆనందం కలిగిస్తుంది।

Verse 6

ब्रह्मपुत्रो मरीचिर्यो मुनिरासीन्महामतिः । मानसस्सर्वपुत्रेषु ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः

బ్రహ్ముని కుమారుడైన మరీచి అనే ముని మహామతిగలవాడు. మానసపుత్రులందరిలో అతడు జ్యేష్ఠుడూ శ్రేష్ఠుడూ అయిన ప్రజాపతి.

Verse 7

तस्य पुत्रो महात्मासीत्कश्यपो मुनिसत्तमः । सृष्टिप्रवृद्धकोऽत्यंतं पितुर्भक्तो विधेरपि

అతని కుమారుడు మహాత్ముడైన కశ్యపుడు, మునులలో శ్రేష్ఠుడు. అతడు సృష్టిని అత్యంతంగా విస్తరింపజేసెను; తండ్రికి కూడా, విధి (బ్రహ్మ)కూ పరమ భక్తుడై యుండెను।

Verse 8

स्वस्य त्रयोदशमितादक्षकन्या स्सुशीलिकाः । कश्यपस्य मुनेर्व्यास पत्न्यश्चासन्पतिव्रताः

హే వ్యాసా! దక్షుని పదమూడు సుశీల కుమార్తెలు కశ్యప మునికి పతివ్రతలైన ధర్మనిష్ఠ భార్యలయ్యారు।

Verse 9

तत्र ज्येष्ठा दितिश्चासीद्दैत्यास्तत्तनयास्स्मृताः । अन्यासां च सुता जाता देवाद्यास्सचराचराः

అక్కడ దితి జ్యేష్ఠురాలు; ఆమె కుమారులు ‘దైత్యులు’గా ప్రసిద్ధులు. ఇతర భార్యల నుండి దేవాదులు మొదలుకొని సమస్త చరాచర సృష్టి జన్మించింది।

Verse 10

ज्येष्ठायाः प्रथमौ पुत्रौ दितेश्चास्तां महाबलौ । हिरण्यकशिपुर्ज्येष्ठो हिरण्याक्षोऽनुजस्ततः

జ్యేష్ఠురాలైన దితి నుండి మొదట ఇద్దరు మహాబలులు పుట్టారు—జ్యేష్ఠుడు హిరణ్యకశిపు, ఆపై అనుజుడు హిరణ్యాక్షుడు।

Verse 11

हिरण्यकशिपोः पुत्राश्चत्वारो दैत्यसत्तमाः । ह्रादानुह्रादसंह्रादा प्रह्रादश्चेत्यनुक्रमात्

హిరణ్యకశిపునకు నాలుగు కుమారులు—దైత్యశ్రేష్ఠులు—క్రమంగా: హ్రాద, అనుహ్రాద, సంహ్రాద, మరియు ప్రహ్లాదుడు।

Verse 12

प्रह्रादस्तत्र हि महान्विष्णुभक्तो जितेन्द्रियः । यं नाशितुं न शक्तास्तेऽभवन्दैत्याश्च केपि ह

వారిలో ప్రహ్లాదుడు మహాత్ముడు—విష్ణుభక్తుడు, జితేంద్రియుడు. ఎన్నివిధాల ప్రయత్నించినా ఆ దైత్యులు అతనిని నశింపజేయలేకపోయారు।

Verse 13

विरोचनः सुतस्तस्य महा दातृवरोऽभवत् । शक्राय स्वशिरो योऽदाद्याचमानाय विप्रतः

అతని కుమారుడు విరోచనుడు మహాదాతగా, శ్రేష్ఠ దాతగా ప్రసిద్ధి పొందెను; శక్రుడు (ఇంద్రుడు) బ్రాహ్మణవేషంలో యాచకుడై వచ్చినప్పుడు, అతడు దానంగా తన శిరస్సునే సమర్పించెను।

Verse 14

तस्य पुत्रो बलिश्चासीन्महादानी शिवप्रियः । येन वामनरूपाय हरयेऽदायि मेदिनी

అతని కుమారుడు బలి మహాదానీ, శివప్రియ భక్తుడు; వామనరూపం ధరించిన హరికి భూమిని దానంగా సమర్పించినవాడు అతడే।

Verse 15

तस्यौरसः सुतो बाणश्शिवभक्तो बभूव ह । मान्यो वदान्यो धीमांश्च सत्यसंधस्स हस्रदः

అతనికి ఔరస కుమారుడైన బాణుడు జన్మించాడు; అతడు నిజంగా శివభక్తుడయ్యెను. అందరికీ గౌరవనీయుడు, దానశీలుడు, ధీమంతుడు, సత్యసంకల్పుడు, సహస్రదాతగా ప్రసిద్ధుడు।

Verse 16

शोणिताख्ये पुरे स्थित्वा स राज्यमकरोत्पुरा । त्रैलोक्यं च बलाञ्ज्जित्वा तन्नाथानसुरेश्वरः

శోణిత అనే నగరంలో నివసిస్తూ ఆ అసురేశ్వరుడు తన రాజ్యాన్ని స్థాపించెను. బలప్రయోగంతో త్రిలోకమును జయించి, అక్కడి నాథులను కూడా వశపరచుకొనెను।

Verse 17

तस्य बाणासुरस्यैव शिवभक्तस्य चामराः । शंकरस्य प्रसादेन किंकरा इव तेऽभवन्

శివభక్తుడైన బాణాసురుని చామరధారులు శంకరుని ప్రసాదంతో శివకింకరులవలె సేవలో నిమగ్నులయ్యారు।

Verse 18

तस्य राज्येऽमरान्हित्वा नाभवन्दुःखिताः प्रजाः । सापत्न्यादुःखितास्ते हि परधर्मप्रवर्तिनः

అతని రాజ్యంలో దేవతల జోక్యాన్ని పక్కన పెట్టినప్పటికీ ప్రజలు దుఃఖితుల కాలేదు. సాపత్న్యాది బాధలతో కలతపడినవారు నిజానికి పరధర్మంలో ప్రవృత్తులై స్వధర్మం నుండి తప్పిపోయినవారే।

Verse 19

सहस्रबाहुवाद्येन स कदाचिन्महासुरः । तांडवेन हि नृत्येनातोषयत्तं महेश्वरम्

ఒకసారి ఆ మహాబల మహాసురుడు తన సహస్ర భుజాల నాదమయ వాద్యంతో తాండవ నృత్యం చేసి మహేశ్వర మహాదేవుని ప్రసన్నం చేసెను।

Verse 20

तेन नृत्येन संतुष्टस्सुप्रसन्नो बभूव ह । ददर्श कृपया दृष्ट्या शंकरो भक्तवत्सलः

ఆ నృత్యంతో సంతుష్టుడై శంకరుడు పరమ ప్రసన్నుడయ్యెను. భక్తవత్సలుడైన ప్రభువు కరుణామయ దృష్టితో అతనిని చూచెను.

Verse 21

भगवान्सर्वलोकेश्शशरण्यो भक्तकामदः । वरेण च्छंदयामास बालेयं तं महासुरम्

సర్వలోకేశుడు, శరణ్యుడు, భక్తుల న్యాయమైన కోరికలను నెరవేర్చువాడు అయిన భగవాన్ శివుడు వరం ఇచ్చి మహాసురుడు బాలేయుని తృప్తిపరచెను.

Verse 22

शंकर उवाच । बालेयः स महादैत्यो बाणो भक्तवरस्सुधीः । प्रणम्य शंकरं भक्त्या नुनाव परमेश्वरम्

శంకరుడు అన్నాడు: బలిపుత్రుడైన ఆ మహాదైత్యుడు బాణుడు—భక్తిలో శ్రేష్ఠుడు, వివేకవంతుడు—భక్తితో శంకరునికి నమస్కరించి పరమేశ్వరుని స్తుతించసాగెను।

Verse 23

बाणासुर उवाच । देवदेव महादेव शरणागतवत्सल । संतुष्टोऽसि महेशान ममोपरि विभो यदि

బాణాసురుడు అన్నాడు: దేవదేవా, మహాదేవా, శరణాగతవత్సలా! మహేశానా, విభో—నాపై నీవు సంతుష్టుడవైతే…

Verse 24

मद्रक्षको भव सदा मदुपस्थः पुराधिपः । सर्वथा प्रीतिकृन्मे हि ससुतस्सगणः प्रभो

ప్రభో, పురాధిపా! నీవు ఎల్లప్పుడూ నా రక్షకుడవై, నా సమీపంలో నివసించుము. నీ కుమారులతోను గణాలతోను కలిసి అన్ని విధాలా నాకు ప్రీతి, అనుగ్రహం ప్రసాదించుము।

Verse 25

सनत्कुमार उवाच । बलिपुत्रस्स वै बाणो मोहितश्शिवमायया । मुक्तिप्रदं महेशानं दुराराध्यमपि ध्रुवम्

సనత్కుమారుడు పలికెను—బలిపుత్రుడు బాణుడు శివమాయచే మోహితుడయ్యెను. అయినా మోక్షప్రదాత, దురారాధ్యుడైన మహేశానుడు నిత్య ధ్రువుడు.

Verse 26

स भक्तवत्सलः शंभुर्दत्त्वा तस्मै वरांश्च तान् । तत्रोवास तथा प्रीत्या सगणस्ससुतः प्रभुः

భక్తవత్సలుడైన శంభువు అతనికి ఆ వరములను ప్రసాదించి, హృదయంలో ప్రీతితో అక్కడే నివసించెను—ప్రభువు గణులతోను, తన కుమారునితోను.

Verse 27

स कदाचिद्बाणपुरे चक्रे देवासुरैस्सह । नदीतीरे हरः क्रीडां रम्ये शोणितकाह्वये

ఒకసారి బాణపురంలో హరుడు (శివుడు) దేవాసురులతో కలిసి, శోణిత అనే మనోహర నది తీరంలో దివ్యక్రీడ చేశాడు.

Verse 28

ननृतुर्जहसुश्चापि गंधर्वासरसस्तथा । जेयुः प्रणेमुर्मुनय आनर्चुस्तुष्टुवुश्च तम्

గంధర్వులు, అప్సరసలు ఆనందంతో నర్తించి హర్షంతో నవ్వారు. మునులు “జయము” అని నినదించి, నమస్కరించి, పూజించి, పరమ సంతోషంతో శ్రీశివుని స్తుతించారు.

Verse 29

ववल्गुः प्रथमास्सर्वे ऋषयो जुहुवुस्तथा । आययुः सिद्धसंघाश्च दृदृशुश्शांकरी रतिम्

మొదట సమస్త ఋషులు ఆనందంతో నర్తించి, అలాగే అగ్నిలో హవిస్సు ఆహుతులు సమర్పించారు. తరువాత సిద్ధగణాలు వచ్చి శంకరుడు మరియు ఆయన శక్తి యొక్క దివ్య రతి-లీలను దర్శించారు.

Verse 30

कुतर्किका विनेशुश्च म्लेच्छाश्च परिपंथिनः । मातरोभिमुखास्तस्थुर्विनेशुश्च विभीषिका

కుతర్కంలో మునిగిన వాదులు, మ్లేచ్ఛ దోపిడీదారులు మరియు ఇతర శత్రు మార్గదోషులు నశించారు. మాతృకలు శత్రువుకు ఎదురుగా స్థిరంగా నిలిచారు; వినాశం మరియు భీతి కలిగించే బలాలు కూడా ధ్వంసమయ్యాయి.

Verse 31

रुद्रसद्भावभक्तानां भवदोषाश्च विस्तृताः । तस्मिन्दृष्टे प्रजास्सर्वाः सुप्रीतिं परमां ययुः

రుద్రుని పట్ల సద్భావభక్తి కలవారిలోనూ వ్యాపించిన భవదోషాలు (సంసార వికారాలు) వివరంగా వెల్లడయ్యాయి. అయినా ఆయన దర్శనమాత్రంతోనే సమస్త ప్రజలు పరమ ఆనందం, గాఢ తృప్తిని పొందారు.

Verse 32

ववल्गुर्मुनयस्सिद्धाः स्त्रीणां दृष्ट्वा विचेष्टितम् । पुपुषुश्चापि ऋतवस्स्वप्रभावं तु तत्र च

స్త్రీల విచిత్రమైన చలనాలను చూసి సిద్ధ మునులు కూడా అంతరంగంలో కలత చెందారు; అలాగే అక్కడ ఋతువులు కూడా తమ తమ ప్రత్యేక ప్రభావాలను ప్రదర్శించి మరింత బలపరిచాయి।

Verse 33

ववुर्वाताश्च मृदवः पुष्पकेसरधूसराः । चुकूजुः पक्षिसंघाश्च शाखिनां मधुलम्पटाः

పుష్పకేసర ధూసరమైన మృదువైన గాలులు వీచెను; చెట్లపైని మధువుకు లోభపడిన పక్షిసమూహాలు మధురంగా కూయుచుండెను।

Verse 34

पुष्पभारावनद्धानां रारट्येरंश्च कोकिलाः । मधुरं कामजननं वनेषूपवनेषु च

వనములలోను ఉపవనములలోను చెట్లు పుష్పభారంతో వంగి నిలిచెను; కోకిలలు ఆనందంగా కూయుచుండెను; సర్వత్ర కామజనకమైన మధురత—వసంత మోహం—వ్యాపించెను।

Verse 35

ततः क्रीडाविहारे तु मत्तो बालेन्दुशेखरः । अनिर्जितेन कामेन दृष्टाः प्रोवाच नन्दिनम्

అనంతరం క్రీడావిహార సమయంలో బాలేందుశేఖరుడు (చంద్రకలాధర శివుడు) లీలారసమున మత్తుడైయుండెను; ఇంకా జయింపబడని కామాన్ని గమనించి నందిని ఉద్దేశించి పలికెను।

Verse 36

चन्द्रशेखर उवाच । वामामानय गौरीं त्वं कैलासात्कृतमंडनाम् । शीघ्रमस्माद्वनाद्गत्वा ह्युक्त्वाऽकृष्णामिहानय

చంద్రశేఖరుడు పలికెను—“కైలాసమునుండి అలంకారభూషిత గౌరీని, నా వామను, తీసుకొని రా. ఈ వనమునుండి శీఘ్రంగా వెళ్లి అకృష్ణాకు చెప్పి ఆమెను ఇక్కడికి తీసుకురా.”

Verse 37

सनत्कुमार उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय गत्वा तत्राह पार्वतीम् । सुप्रणम्य रहो दूतश्शंकरस्य कृतांजलिः

సనత్కుమారుడు పలికెను—“అతడు ‘తథాస్తు’ అని ప్రతిజ్ఞ చేసి అక్కడికి వెళ్లెను. ఆపై ఏకాంతంలో శంకరుని దూత పార్వతిని ఉద్దేశించి పలికెను; అతడు బాగా నమస్కరించి అంజలి ఘటించి నిలిచెను।”

Verse 38

नन्दीश्वर उवाच । द्रष्टुमिच्छति देवि त्वां देवदेवो महेश्वरः । स्ववल्लभां रूपकृतां मयोक्तं तन्निदेशतः

నందీశ్వరుడు పలికెను—హే దేవీ, దేవదేవుడైన మహేశ్వరుడు నిన్ను దర్శించదలచెను. ఆయన ఆజ్ఞ ప్రకారమే ఆయన ప్రియసికి తగిన ఆ రూపాన్ని నేను నీకై నిర్మించితిని.

Verse 39

सनत्कुमार उवाच । ततस्तद्वचनाद्गौरी मंडनं कर्तुमादरात् । उद्यताभून्मुनिश्रेष्ठ पतिव्रतपरायणा

సనత్కుమారుడు పలికెను—ఓ మునిశ్రేష్ఠా, ఆ మాటలు విని పతివ్రతధర్మంలో పరాయణమైన గౌరీ భక్తితో అలంకరించుకొనుటకు ఉత్సాహంగా లేచెను.

Verse 40

आगच्छामि प्रभुं गच्छ वद तं त्वं ममाज्ञया । आजगाम ततो नंदी रुद्रासन्नं मनोगतिः

“నేను వస్తాను. ప్రభువుని వద్దకు వెళ్లి నా ఆజ్ఞగా ఈ మాట చెప్పు.” అప్పుడు నంది మనోవేగంతో రుద్రుని సమీపమునకు చేరెను.

Verse 41

पुनराह ततो रुद्रो नन्दिनं परविभ्रमः । पुनर्गच्छ ततस्तात क्षिप्रमा नय पार्वतीम्

అప్పుడు పరమాధిపతియైన, అచల వైభవుడైన రుద్రుడు నందిని మళ్లీ పలికెను—“తాత, మరల వెళ్లి వెంటనే పార్వతిని త్వరగా తీసుకురా.”

Verse 42

बाढमुक्त्वा स तां गत्वा गौरीमाह सुलोचनाम् । द्रष्टुमिच्छति ते भर्ता कृतवेषां मनोरमाम्

“అలాగే” అని చెప్పి అతడు వెళ్లి సులోచన గౌరీతో అన్నాడు—నీ భర్త నిన్ను సిద్ధంగా అలంకరించిన మనోహర వేషంలో చూడాలని కోరుతున్నాడు.

Verse 43

शंकरो बहुधा देवि विहर्तुं संप्रतीक्षते । एवं पतौ सुकामार्ते गम्यतां गिरिनंदिनि

ఓ దేవీ, శంకరుడు అనేక విధాలుగా క్రీడించుటకు ఎదురుచూస్తున్నాడు. నీ స్వామి ప్రేమాకాంక్షతో వ్యాకులుడై ఉన్నాడు; ఓ గిరినందిని, ఆయన వద్దకు వెళ్లు.

Verse 44

क्सरोभिस्समग्राभिरन्योन्यमभिमंत्रितम् । लब्धभावो यथा सद्यः पार्वत्या दर्शनोत्सुकः

సంపూర్ణంగా పరస్పరం మార్పిడి చేసిన మంత్ర-సంకేతాలతో అతడు క్షణములోనే స్థైర్యం పొందాడు; పార్వతీ దర్శనానికి ఉత్సుకుడై, హృదయం వెంటనే ఆమె వైపు మళ్లింది.

Verse 45

अयं पिनाकी कामारिः वृणुयाद्यां नितंबिनीम् । सर्वासां दिव्यनारीणां राज्ञी भवति वै धुवम्

పినాకధారి కామారియైన పరమేశ్వరుడు ఈ సుగుణ నితంబినీ కన్యను వరిస్తాడు; ఆమె నిశ్చయంగా సమస్త దివ్య స్త్రీలలో రాణిగా నిలుస్తుంది।

Verse 46

वीक्षणं गौरिरूपेण क्रीडयेन्मन्मथैर्गणैः । कामोऽयं हंति कामारिमूचुरन्योन्यमादताः

గౌరీరూపం ధరించి, మదనసమూహాలతో కలిసి క్రీడాభావంతో చూపులు విసిరేవాడు. అప్పుడు వారు పరస్పరం అన్నారు— “ఈ కామం కామారియైన శివునికీ తాకుతుంది.”

Verse 47

स्प्रष्टुं शक्नोति या काचिदृते दाक्षायणी स्त्रियम् । सा गच्छेत्तत्र निश्शंकं मोहयेत्पार्वतीपतिम्

దాక్షాయణి (సతి)ను తప్పించి, ఎవరు స్త్రీ అయినా ఆయనను సమీపించి స్పర్శించగలిగితే, ఆమె భయంలేక అక్కడికి వెళ్లి పార్వతీపతి మహాదేవుని మోహింపజేయడానికి ప్రయత్నించాలి.

Verse 48

कूष्मांडतनया तत्र शंकरं स्प्रष्टुमुत्सहे । अहं गौरीसुरूपेण चित्रलेखा वचोऽब्रवीत्

అక్కడ కూష్మాండుని కుమార్తె చెప్పింది—“నేను శంకరుని స్పర్శించగలను.” అప్పుడు చిత్రలేఖ గౌరీ యొక్క సుందరరూపాన్ని ధరించి ఈ మాటలు పలికింది.

Verse 49

चित्रलेखोवाच । यदधान्मोहिनीरूपं केशवो मोह नेच्छया । पुरा तद्वैष्णवं योगमाश्रित्य परमार्थतः

చిత్రలేఖ పలికెను—పూర్వము కేశవుడు మోహింపజేయు కోరికతో కాదు; పరమార్థానుసారంగా వైష్ణవ యోగశక్తిని ఆశ్రయించి మోహినీ రూపాన్ని ధరించెను।

Verse 50

उर्वश्याश्च ततो दृष्ट्वा रूपस्य परिवर्तनम् । कालीरूपं घृताची तु विश्वाची चांडिकं वपुः

అప్పుడు ఉర్వశీ రూపాంతరాన్ని చూచి ఘృతాచీ కాళీ రూపాన్ని ధరించెను; విశ్వాచీ చండికా యొక్క ఉగ్ర వపువును స్వీకరించెను।

Verse 51

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे ऊषा चरित्रवर्णनं शिवशिवाविवाहवर्णनं नामैकपंचाशत्तमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణములో ద్వితీయ రుద్రసంహితలో పంచమ యుద్ధఖండమున ‘ఊషా-చరిత్రవర్ణనం’ మరియు ‘శివ-శివా (పార్వతి) వివాహవర్ణనం’ అనే ఏకపంచాశత్తమ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।

Verse 52

मातॄणामप्यनुक्तानामनुक्ताश्चाप्सरोवराः । रत्नाद्रूपाणि ताश्चक्रुस्स्वविद्यासंयुता अनु

పేరు చెప్పబడని మాతృదేవతలూ, అలాగే అనుక్తమైన శ్రేష్ఠ అప్సరసలూ తమ తమ దివ్యవిద్యలతో యుక్తులై రత్నములవంటి రూపములను అప్పుడే ధరించిరి।

Verse 53

ततस्तासां तु रूपाणि दृष्ट्वा कुंभां डनंदिनी । वैष्णवादात्मयोगाच्च विज्ञातार्था व्यडंबयत्

అప్పుడు వారి రూపాలను చూచి కుంభాండనందినీ ఆత్మయోగాంతర్దృష్టి మరియు వైష్ణవ కౌశలజ్ఞానంతో వారి ఉద్దేశ్యాన్ని గ్రహించి, వారి ప్రదర్శనను నైపుణ్యంగా ప్రతిఘటించెను।

Verse 54

ऊषा बाणासुरसुता दिव्ययोगविशारदा । चकार रूपं पार्वत्या दिव्यमत्यद्भुतं शुभम्

బాణాసురుని కుమార్తె ఊషా, దివ్యయోగంలో నిపుణురాలై, పార్వతీదేవికి అత్యద్భుతమైన, దివ్యమైన, ప్రకాశవంతమైన, శుభమైన రూపాన్ని సృష్టించెను।

Verse 55

महारक्ताब्जसंकाशं चरणं चोक्तमप्रभम् । दिव्यलक्षणसंयुक्तं मनोऽभीष्टार्थदायकम्

ఆయన పాదము మహారక్త పద్మసమానమని చెప్పబడెను, అది లోకిక కాంతి-అహంకారరహితం; దివ్యలక్షణాలతో యుక్తమై భక్తుని మనోభీష్టార్థమును ప్రసాదించును।

Verse 56

तस्या रमणसंकल्पं विज्ञाय गिरिजा ततः । उवाच सर्वविज्ञाना सर्वान्तर्यामिनी शिवा

అప్పుడు గిరిజ ఆమె ప్రియుని విషయమైన సంకల్పాన్ని గ్రహించి పలికింది—ఆమె శివా, సర్వజ్ఞ, ప్రతి హృదయంలో అంతర్యామిగా నివసించేది।

Verse 57

गिरिजोवाच । यतो मम स्वरूपं वै धृतभूषे सखि त्वया । सकामत्वेन समये संप्राप्ते सति मानिनि

గిరిజ పలికింది—ఓ సఖీ, ఓ అలంకారాలతో శోభించే దానా, నీవు నా స్వరూపాన్నే ధరించావు; ఈ సమయంలో కోరిక ఉద్భవించి, నియత ఘడియ కూడా చేరింది—ఓ మానినీ, విను।

Verse 58

अस्मिंस्तु कार्तिके मासि ऋतुधर्मास्तु माधवे । द्वादश्यां शुक्लपक्षे तु यस्तु घोरे निशागमे

కార్తిక మాసంలో—అలాగే మాధవ (వైశాఖ) మాసంలో, ఋతుధర్మాలు విధించబడినప్పుడు—శుక్లపక్ష ద్వాదశి నాడు, రాత్రి భయంకరంగా సమీపించే వేళ ఎవడు (ఈ విధిని) ఆచరిస్తాడో…

Verse 59

कृतोपवासां त्वां भोक्ता सुप्तामंतःपुरे नरः । स ते भर्त्ता कृतो देवैस्तेन सार्द्धं रमिष्यसि

నీవు ఉపవాసం చేస్తూ అంతఃపురంలో నిద్రిస్తున్నప్పుడు ఒక పురుషుడు నీపై దౌర్జన్యం చేస్తాడు. దేవతలు అతనినే నీ భర్తగా నియమించారు; అతనితోనే నీవు దాంపత్యసుఖాన్ని అనుభవిస్తావు.

Verse 60

आबाल्याद्विष्णुभक्तासि यतोऽनिशमतंद्रिता । एवमस्त्विति सा प्राह मनसा लज्जितानना

నీవు బాల్యంనుండి విష్ణుభక్తురాలివి; ఎల్లప్పుడూ స్థిరంగా, అలసటలేకుండా ఉంటావు. ఇది విని ఆమె—మనసులో లజ్జతో ముఖం వంచి—హృదయంలో, “అలాగే కావాలి” అని అనుకుంది.

Verse 61

अथ सा पार्वती देवी कृतकौतुकमण्डना । रुद्रसंनिधिमागत्य चिक्रीडे तेन शंभुना

అప్పుడు దేవి పార్వతి పండుగ అలంకారాలతో సుసజ్జితురాలై రుద్రుని సన్నిధికి వచ్చి శంభుతో ఆనందంగా క్రీడించింది.

Verse 62

ततो रतांते भगवान्रुद्रश्चादर्शनं ययौ । सदारः सगणश्चापि सहितो दैवतैर्मुने

అప్పుడు రతిసమాప్తి అనంతరం, ఓ మునీ, భగవాన్ రుద్రుడు తన సహధర్మిణితో, గణాలతో, సమవేత దేవతలతో కూడి అదృశ్యుడయ్యాడు।