Shloka 39

शिवशङ्खचूडयुद्धवर्णनम् / Description of the Battle between Śiva and Śaṅkhacūḍa

Devanagari script

त्रिशूलभिन्नहृदयान्निष्क्रांतः पुरुषः परः । तिष्ठतिष्ठेति चोवाच शंखचूडस्य वीर्यवान्

Transliteration

triśūlabhinnahṛdayānniṣkrāṃtaḥ puruṣaḥ paraḥ | tiṣṭhatiṣṭheti covāca śaṃkhacūḍasya vīryavān

Translation

త్రిశూలంతో చీలిన శంఖచూడుని హృదయం నుండి ఒక పరమ పురుషుడు బయలుదేరాడు; ఆ శక్తిమంతుడు “ఆగు, ఆగు” అని గట్టిగా పలికాడు.

Word by Word

• त्रिशूलभिन्नहृदयात्: from the heart split by the trident
• त्रिशूलभिन्नहृदयात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: त्रिशूल-भिन्न-हृदय (प्रातिपदिक; त्रिशूल + भिन्न + हृदय)
• Form: बहुपद-तत्पुरुष-समास; ‘त्रिशूलेन भिन्नं हृदयम्’ इति, तस्मात्; नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन

• निष्क्रान्तः: came out, emerged
• निष्क्रान्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निस्+क्रम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकृदन्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘पुरुषः’ इत्यस्य विशेषणम्

• पुरुषः: a person
• पुरुषः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• परः: other, extraordinary
• परः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘पुरुषः’ इत्यस्य विशेषणम्

• तिष्ठ: stand!
• तिष्ठ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

• तिष्ठ: stand! (again)
• तिष्ठ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन (पुनरुक्ति/आग्रह)

• इति: thus
• इति: Vacana-marker (इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/वाक्य-परिसमाप्ति-अव्यय (quotative particle)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• शंखचूडस्य: of Śaṅkhacūḍa
• शंखचूडस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: शंखचूड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• वीर्यवान्: powerful, valorous
• वीर्यवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वीर्यवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘पुरुषः’ इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Mantra Metadata

Mantra: tiṣṭha tiṣṭha

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva
• Shankhachuda

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The trident piercing the heart signifies Śiva as Pati (Lord) severing pāśa (bondage) rooted in the heart—ego, desire, and demonic pride—so that a higher truth can manifest even amid destruction.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse highlights Saguna Śiva’s active grace in history—He intervenes to restore dharma. Linga-worship internalizes this truth: the devotee offers the ‘heart’ at the Linga, seeking Śiva’s power to pierce inner impurities and reveal the ‘para’ (higher reality).

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Meditate on Śiva’s Trishula as the remover of the three impurities (āṇava, karma, māyā) and repeat the Pañcākṣarī—“Om Namaḥ Śivāya”—with the intention of stopping (tiṣṭha) the mind’s outward rush and fixing it in Śiva.