Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 57

दक्षस्य दुहितृविवाहवर्णनम् / The Marriages of Dakṣa’s Daughters

Genealogical Allocation

Devanagari script

यदा जगौ सुगीतानि शिवा बाल्योचितानि सा । तदा स्थाणुं हरं रुद्रं सस्मार स्मरशासनम्

Transliteration

yadā jagau sugītāni śivā bālyocitāni sā | tadā sthāṇuṃ haraṃ rudraṃ sasmāra smaraśāsanam

Translation

శివా (సతీ) తన బాల్యానికి తగిన మధుర గీతాలు పాడినప్పుడు, అదే వేళ ఆమె మనసులో స్థాణువు—హరుడు—రుద్రుడు, స్మరశాసనుడు (కామదమనుడు)ను స్మరించేది।

Word by Word

• यदा: when
• यदा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (temporal conjunction)

• जगौ: sang
• जगौ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गै (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• सुगीतानि: well-sung songs
• सुगीतानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुगीत (प्रातिपदिक) = सु (उपसर्ग/अव्यय) + गीत (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचनम्; कर्मधारयः (‘good’ + ‘songs’)

• शिवा: Śivā (Satī)
• शिवा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिवा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्

• बाल्य-उचितानि: appropriate to childhood
• बाल्य-उचितानि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बाल्य (प्रातिपदिक) + उचित (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचनम्; भूतकृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्तः (PPP ‘fit/suitable’); षष्ठी-तत्पुरुषः (‘suitable for childhood’)

• सा: she
• सा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; सर्वनाम

• तदा: then
• तदा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (correlative temporal adverb)

• स्थाणुम्: Sthāṇu (the Immovable; Śiva)
• स्थाणुम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थाणु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• हरम्: Hara (Śiva)
• हरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• रुद्रम्: Rudra
• रुद्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• सस्मार: remembered
• सस्मार: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• स्मरशासनम्: the chastiser of Kāma
• स्मरशासनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्मरशासन (प्रातिपदिक) = स्मर (प्रातिपदिक) + शासन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘chastiser of Smara/Kāma’)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Rudra

Mantra Metadata

Mantra: स्थाणुं हरं रुद्रं स्मरशासनम्

Type: stotra

Shakti Dimension

Shakti Form: Satī

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva
• Sati
• Rudra
• Kama (Smara)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It shows that true bhakti to Pati (Śiva) can arise spontaneously and remain constant—Satī’s ordinary childhood activity becomes a vehicle for smaraṇa (remembrance), indicating inner orientation toward liberation rather than toward fleeting pleasures.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By naming Śiva as Sthāṇu, Hara, and Rudra, the verse points to Saguna contemplation through divine names and attributes—an accessible form of worship that later culminates in focused devotion such as Liṅga-pūjā and mantra-japa.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The takeaway is nāma-smaraṇa and mantra-japa alongside daily life—especially repeating the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) with a steady mind, cultivating dispassion toward kāma (desire) in alignment with Śiva as Smaraśāsana.