Shloka 72

पार्वत्याः यात्रासंस्कारः तथा पातिव्रत्योपदेशः / Preparations for Girijā’s Auspicious Journey and the Teaching on Pātivratya

Devanagari script

चतुर्विधास्ताः कथिता नार्यो देवि पतिव्रताः । उत्तमादिविभेदेन स्मरतां पापहारिकाः

Transliteration

caturvidhāstāḥ kathitā nāryo devi pativratāḥ | uttamādivibhedena smaratāṃ pāpahārikāḥ

Translation

ఓ దేవీ! పతివ్రత స్త్రీలు నాలుగు విధాలుగా చెప్పబడ్డారు—ఉత్తమాది విభాగాలతో. వారిని స్మరించువారికి వారు పాపహారిణులవుతారు.

Word by Word

• चतुर्विधाः: fourfold
• चतुर्विधाः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्विध (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (नार्यः); द्विगु-समासः (चतुर् + विध)

• ताः: those
• ताः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• कथिताः: have been stated
• कथिताः: Kriyā (क्रिया/वाच्य)
• Type: Verb
• Root: कथित (प्रातिपदिक; √कथ् धातोः क्त-प्रत्यय)
• Form: कृदन्त-भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (अस्ति इति अध्याहारः)

• नार्यः: women
• नार्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• पति-व्रताः: devoted wives
• पति-व्रताः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक) + व्रता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (पतिं व्रतम्/व्रतं यस्याः) रूढ्या ‘devoted-to-husband’

• उत्तम-आदि-विभेदेन: by the classification beginning with ‘best’
• उत्तम-आदि-विभेदेन: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + विभेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (उत्तमादीनां विभेदः)

• स्मरताम्: of those who remember
• स्मरताम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त; षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (स्मरत्-शब्दः); ‘of those who remember’

• पाप-हारिकाः: sin-destroying
• पाप-हारिकाः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + हारिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (नार्यः/पतिव्रताः); तत्पुरुषः (पापं हरन्ति)

Speaker

Lord Shiva

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: teaching

Characters & Entities

• Parvati

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that dharmic devotion (pativrata-bhāva) has gradations, and that sincere remembrance (smaraṇa) of such ideals purifies the mind and burns sin—supporting the Shaiva emphasis on inner transformation through bhakti and right conduct.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

In Shaiva practice, Saguna Shiva is approached through virtues that mirror His order (dharma). Remembering exemplary devotees refines one’s character and steadies devotion, making the mind fit for Linga-worship, mantra-japa, and disciplined observance.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The takeaway is smaraṇa (devotional recollection): remember and contemplate dharmic exemplars while doing Shiva-japa (e.g., Om Namaḥ Śivāya) to cultivate purity and reduce pāpa through sustained bhakti.