Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 35

भोजन-आह्वान-प्रकरणम् — The Episode of Invitation and the Divine Feast

Devanagari script

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तश्शंकरेणाथ जनावासं जगाम सः । स्वयङ्गन्तुमना आसीत्तत्र शम्भुरपि प्रभुः

Transliteration

brahmovāca | ityuktaśśaṃkareṇātha janāvāsaṃ jagāma saḥ | svayaṅgantumanā āsīttatra śambhurapi prabhuḥ

Translation

బ్రహ్ముడు పలికెను—శంకరుడు ఇలా చెప్పగా అతడు ప్రజావాసానికి వెళ్లెను. సర్వాధిపతి ప్రభువు శంభుడూ స్వయంగా అక్కడికి వెళ్లాలని నిశ్చయించెను।

Word by Word

• तत्: that (fact)
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative) एकवचन; सर्वनाम; ‘that’ (object of knowing)

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्त (gerund/absolutive); ‘having known’

• स्त्रीगणः: the group of women
• स्त्रीगणः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्त्री+गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative) एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: स्त्रीणां गणः

• सः: he/that (group)
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• असौ: that very one
• असौ: Apposition to Karta (कर्ता-विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (deictic: ‘that one/this one’)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: ‘there’)

• अगच्छत्: went
• अगच्छत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• महोत्सवः: the great festival
• महोत्सवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा+उत्सव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: महान् उत्सवः

• चक्रे: did / performed
• चक्रे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• मङ्गलगानम्: auspicious singing
• मङ्गलगानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मङ्गल+गान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः: मङ्गलं गानम्

• हि: indeed
• हि: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/causal particle: ‘indeed/for’)

• पश्यन्: seeing
• पश्यन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि

• शम्भुपदद्वयम्: Śambhu’s pair of feet
• शम्भुपदद्वयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शम्भु+पद+द्वय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः: शम्भोः पदद्वयम् (the two feet of Śambhu)

Speaker

Brahma

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva
• Brahma
• Shankara
• Shambhu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights Śiva (Pati) as the independent Lord (Prabhu) who, by his own will, moves toward beings—signifying grace initiating the soul’s uplift, a key Shaiva Siddhanta emphasis.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Śaṅkara/Śambhu is presented as the approachable, personal (saguṇa) Lord who enters the realm of people; Linga-worship similarly honors the Lord’s accessible presence and compassionate nearness to devotees.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is to cultivate readiness for grace through daily japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) and mindful remembrance that Śambhu himself turns toward the devotee.