भोजन-आह्वान-प्रकरणम् — The Episode of Invitation and the Divine Feast

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ शैलवरस्तात हिमवान्भाग्यसत्तमः । प्राङ्गणं रचयामास भोजनार्थं विचक्षणः

బ్రహ్ముడు పలికెను—అప్పుడు, ఓ ప్రియుడా, పర్వతశ్రేష్ఠుడైన హిమవంతుడు—అత్యంత భాగ్యవంతుడు—విచక్షణుడై భోజనార్థం ప్రాంగణాన్ని సిద్ధం చేశాడు।

Verse 2

मार्जनं लेपनं सम्यक्कारयामास तस्य सः । स सुगन्धैरलञ्चक्रे नानावस्तुभिरादरात्

అతడు అతనికి సమ్యకంగా మార్జనం, లేపనం చేయించాడు; మరియు భక్తి-ఆదరాలతో సుగంధ ద్రవ్యాలు, నానావిధ వస్తువులతో అలంకరించాడు।

Verse 3

अथ शैलस्सुरान्सर्वानन्यानपि च सेश्वरान् । भोजनायाह्वयामास पुत्रैश्शैलैः परैरपि

అప్పుడు శైలరాజు హిమాలయుడు సమస్త దేవతలను, అలాగే ఇతర దివ్యగణాలను వారి అధిపతులతో కూడి, భోజనార్థం ఆహ్వానించాడు; తన కుమారులైన ఇతర పర్వతాలతో కూడి కూడా।

Verse 4

शैलाह्वानमथाकर्ण्य स प्रभुस्साच्युतो मुने । सर्वैस्सुरादिभिस्तत्र भोजनाय ययौ मुदा

ఓ మునీ, శైల (హిమాలయ) ఆహ్వానాన్ని విని, ఆ ప్రభువు అచ్యుతుడు (విష్ణువు) సమస్త దేవతలతో మరియు ఇతర దివ్యజనులతో కూడి, ఆనందంతో భోజనార్థం అక్కడికి వెళ్లాడు।

Verse 5

गिरिः प्रभुं च सर्वांस्तान्सुसत्कृत्य यथाविधि । मुदोपवेशयामास सत्पीठेषु गृहान्तरे

అప్పుడు గిరిరాజు (హిమాలయుడు) ప్రభువును మరియు వారందరినీ విధివిధానంగా సత్కరించి, ఆనందంతో అంతఃపురంలో శ్రేష్ఠ పీఠాలపై కూర్చోబెట్టాడు।

Verse 6

नानासुभोज्यवस्तूनि परिविष्य च तत्पुनः । साञ्चलिर्भोजनायाज्ञां चक्रे विज्ञप्तिमानतः

అనేక రకాల శ్రేష్ఠమైన భోజ్యవస్తువులను మళ్లీ మళ్లీ వడ్డించి, సాంచలి వినయంతో నమ్రంగా భోజనం ప్రారంభించమని ఆజ్ఞా-ఆహ్వానం చేసింది।

Verse 7

अथ सम्मानितास्तत्र देवा विष्णुपुरोगमाः । सदाशिवं पुरस्कृत्य बुभुजुस्सकलाश्च ते

అప్పుడు అక్కడ యథావిధిగా సత్కరింపబడిన దేవతలు, విష్ణువు నేతృత్వంలో, సదాశివుని ముందుంచి, అందరూ కలిసి ప్రసాదాన్ని భుజించారు।

Verse 8

तदा सर्वे हि मिलिता ऐकपद्येन सर्वशः । पंक्तिभूताश्च बुभुजु र्विहसन्तः पृथक्पृथक्

అప్పుడు వారు అందరూ అన్ని దిక్కుల నుండీ వచ్చి ఒకే చోట చేరారు. వరుసలుగా కూర్చొని, తమ తమ స్థానాలలో, హర్షహాస్యాలతో ఆనందంగా భోజనం చేశారు.

Verse 9

नन्दिभृंगिवीरभद्रवीरभद्रगणाः पृथक् । बुभुजुस्ते महाभागाः कुतूहलसमन्विताः

నంది, భృంగి, వీరభద్రుడు మరియు వీరభద్రుని గణాలు—ప్రత్యేకంగా తమ తమ స్థానాలలో—భోగాన్ని స్వీకరించారు. ఆ మహాభాగ్య శివపరివారులు కుతూహలంతో నిండివున్నారు.

Verse 10

देवास्सेन्द्रा लोकपाला नानाशोभासमन्विताः । बुभुजुस्ते महाभागा नानाहास्यरसैस्सह

ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలు, లోకపాలకులు నానావిధ వైభవాలతో ప్రకాశిస్తూ, ఆ మహాభాగ్యులు వివిధ హాస్యానంద రసాలతో భోజనం/భోగం స్వీకరించారు.

Verse 11

सर्वे च मुनयो विप्रा भृग्वाद्या ऋषयस्तथा । बुभुजु प्रीतितस्सर्वे पृथक् पंक्तिगतास्तदा

అప్పుడు భృగువు మొదలైన సమస్త ఋషి-మునులు, బ్రాహ్మణ ఋషులు కూడా, వేర్వేరు పంక్తులలో కూర్చొని ఆనందంతో భోజనం చేశారు।

Verse 12

तथा चण्डीगणास्सर्वे बुभुजुः कृतभाजनाः । कुतूहलं प्रकुर्वन्तो नानाहास्यकरा मुदा

అదేవిధంగా చండీ యొక్క సమస్త గణాలు కూడా సిద్ధంగా పెట్టిన వడ్డనలను భుజించారు. కుతూహలంతో, ఎన్నో హాస్యవినోదాలు చేస్తూ వారు ఆనందించారు।

Verse 13

एवन्ते भुक्तवन्तश्चाचम्य सर्वे मुदान्विताः । विश्रामार्थं गताः प्रीत्या विष्ण्वाद्यास्स्वस्वमाश्रमम्

ఇలా తృప్తిగా భోజనం చేసి, ఆచమనం చేసి, అందరూ ఆనందంతో నిండిపోయారు. తరువాత విష్ణువు మొదలైనవారు ప్రేమతో విశ్రాంతి కోసం తమ తమ ఆశ్రమాలకు వెళ్లారు।

Verse 14

मेनाज्ञया स्त्रियस्साध्व्य श्शिवं सम्प्रार्थ्य भक्तितः । गेहे निवासयामासुर्वासाख्ये परमोत्सवे

హే సాధ్వీ! మేన ఆజ్ఞతో ఆ స్త్రీలు భక్తితో శివుని ప్రార్థించి ‘వాసా’ అనే పరమోత్సవంలో ఆయనను గృహంలో నివసింపజేశారు।

Verse 15

रत्नसिंहासने शम्भुर्मेनादत्ते मनोहरे । सन्निधाय मुदा युक्तो ददृशे वासमन्दिरम्

మేనా ఇచ్చిన మనోహర రత్నసింహాసనంపై ఆసీనుడైన శంభువు ఆనందంతో సమీపించి, తన నివాసార్థం సిద్ధమైన వాసమందిరాన్ని దర్శించాడు।

Verse 16

रत्नप्रदीपशतकैर्ज्वलद्भिर्ज्वलितं श्रिया । रत्नपात्रघटाकीर्णं मुक्तामणिविराजितम्

అది శుభశ్రీతో ప్రకాశించెను—రత్నాలతో చేసిన వందల దీపాల కాంతితో జ్వలించెను. రత్నపాత్రలు, ఘటాలతో నిండిపోయి, ముత్యాలు మణులతో విరాజిల్లెను.

Verse 17

रत्नदर्प्पणशोभाढ्यं मण्डितं श्वेतचामरैः । मुक्तामणिसुमालाभिर्वेष्टितं परमर्द्धिमत्

అది రత్నదర్పణాల శోభతో సమృద్ధిగా ఉండెను, తెల్ల చామరాలతో అలంకరింపబడెను. ముత్యమణుల సుమాలలతో చుట్టుముట్టబడి, పరమ ఐశ్వర్యంతో నిండియుండెను.

Verse 18

अनूपमम्महादिव्यं विचित्रं सुमनोहरम् । चित्ताह्लादकरं नानारचनारचितस्थलम्

అది అపూర్వమైనది, మహాదివ్యమైనది, విచిత్రమైనది, అత్యంత మనోహరమైనది. మనస్సును ఆనందింపజేసేది; దాని ప్రాంగణం నానావిధ కళారచనలతో అలంకరించబడింది.

Verse 19

शिवदत्तवरस्यैव प्रभावमतुलम्परम् । दर्शयन्तं समुल्लासि शिवलोकाभिधानकम्

అప్పుడు శివుడు ప్రసాదించిన వరం యొక్క అతులమైన, పరమ ప్రభావాన్ని వెల్లడిస్తూ ‘శివలోక’మని ప్రసిద్ధమైన ఆ లోకం మహోల్లాసంతో ప్రకాశించింది.

Verse 20

नानासुगन्धसद्द्रव्यैर्वासितं सुप्रकाशकम् । चन्दनागुरुसंयुक्तं पुष्पशय्यासमन्वितम्

అది నానావిధ శ్రేష్ఠ సుగంధ ద్రవ్యాలతో పరిమళించి, అతి ప్రకాశవంతంగా వెలిగింది. అందులో చందనం, అగరు సువాసన కలసి, పుష్పశయ్యతో సమన్వితమై ఉంది.

Verse 21

नानाचित्रविचित्राढ्यं निर्मितं विश्वकर्म्मणा । रत्नेन्द्रसाररचितैराचितं हारकैर्वरैः

విశ్వకర్మ నిర్మించిన అది అనేక అద్భుతమైన, విభిన్న చిత్ర-విచిత్ర రూపాలతో నిండినది; రాజరత్నాల పరమసారంతో చేసిన ఉత్తమ హారాలతో అలంకరింపబడినది।

Verse 22

कुत्रचित्सुरनिर्माणं वैकुण्ठं सुमनोहरम् । कुत्रचिच्च ब्रह्मलोकं लोकपालपुरं क्वचित्

కొన్ని చోట్ల దేవతలు నిర్మించిన అత్యంత మనోహరమైన వైకుంఠం దర్శనమిచ్చెను; కొన్ని చోట్ల బ్రహ్మలోకం; మరికొన్ని చోట్ల లోకపాలుల నగరాలు కనిపించెను।

Verse 23

कैलासं कुत्रचिद्रम्यं कुत्रचिच्छक्रमन्दिरम् । कुत्रचिच्छिवलोकं च सर्वोपरि विराजितम्

ఎక్కడో రమ్యమైన కైలాసం ప్రకాశించెను; ఎక్కడో శక్రుడు (ఇంద్రుడు) యొక్క మందిరం; మరెక్కడో శివలోకం—అన్నిటికన్నా పైగా పరమ వైభవంతో విరాజిల్లెను।

Verse 24

एतादृशगृहं सर्वदृष्टाश्चर्य्यं महेश्वरः । प्रशंसन् हिमशैलेशं परितुष्टो बभूव ह

ఇలాంటి గృహం—ఇంతకు ముందు ఎప్పుడూ చూడని ఆశ్చర్యాతిశయం—చూసి మహేశ్వరుడు హిమశైలాధీశుని ప్రశంసించి పరమ తృప్తి పొందెను।

Verse 25

तत्रातिरमणीये च रत्नपर्य्यंक उत्तमे । अशयिष्ट मुदा युक्तो लीलया परमेश्वरः

అక్కడ అత్యంత రమణీయమైన స్థలంలో, ఉత్తమ రత్నపర్యంకంపై పరమేశ్వరుడు ఆనందభరితుడై తన దివ్య లీలతో శయనించెను।

Verse 26

हिमाचलश्च स्वभ्रातॄन्भोजयामास कृत्स्नशः । सर्वानन्यांश्च सुप्रीत्या शेषकृत्यं चकार ह

అప్పుడు హిమాచలుడు తన సోదరులందరినీ సంపూర్ణంగా భోజనముచేయించెను; మరియూ మహాప్రీతితో ఇతరులందరినీ సత్కరించి మిగిలిన కర్మలను విధివిధానంగా నిర్వహించెను.

Verse 27

एवं कुर्वति शैलेशे स्वपति प्रेष्ठ ईश्वरे । व्यतीता रजनी सर्वा प्रातःकालो बभूव ह

ఇలా శైలేశి (పార్వతి) తన నియమాచరణలో నిమగ్నమై ఉండగా, ఆమె ప్రియమైన ఈశ్వరుడు నిద్రించెను. సమస్త రాత్రి గడిచి ప్రాతఃకాలము కలిగెను.

Verse 28

अथ प्रभातकाले च धृत्युत्साहपरायणाः । नानाप्रकारवाद्यानि वादयाञ्चक्रिरे जनाः

అనంతరం ప్రాతఃకాలంలో ధైర్యోత్సాహాలతో నిండిన ప్రజలు నానావిధ వాద్యాలను భక్తితో మ్రోగించసాగారు।

Verse 29

सर्वे सुरास्समुत्तस्थुर्विष्ण्वाद्यास्सुमुदान्विताः । स्वेष्टं संस्मृत्य देवेशं सज्जिभूतास्ससंभ्रमाः

అప్పుడు విష్ణువు మొదలైన సమస్త దేవతలు పరమానందంతో ఏకకాలంలో లేచి నిలిచారు. తమ ఇష్టదైవమైన దేవేశ్వరుడు శివుణ్ణి స్మరించి, భక్తి కలిగిన ఆతురతతో వెంటనే సిద్ధమయ్యారు।

Verse 30

स्ववाहनानि सज्जानि कैलासङ्गन्तुमुत्सुकाः । कृत्वा सम्प्रेषयामासुर्धर्मं शिवसमीपतः

కైలాసానికి బయలుదేరాలని ఉత్సుకులై వారు తమ తమ వాహనాలను సిద్ధం చేసుకొని, అనంతరం శివసన్నిధి నుండే ధర్మాన్ని పంపించారు।

Verse 31

वासगेहमथागत्य धर्मो नारायणाज्ञया । उवाच शंकरं योगी योगीशं समयोचितम्

తదుపరి నారాయణుని ఆజ్ఞతో ధర్ముడు నివాసగృహానికి వచ్చి, యోగులాధిపతియైన శంకరునితో సందర్భోచితమైన మాటలు పలికాడు।

Verse 32

धर्म उवाच । उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रन्ते भव नः प्रमथाधिप । जनावासं समागच्छ कृतार्थं कुरु तत्र तान्

ధర్ముడు అన్నాడు—“లేచెయ్యి, లేచెయ్యి, ఓ మంగళమూర్తీ! మా కొరకు, ఓ ప్రమథాధిపా, ప్రత్యక్షమవు. జనావాసానికి రా; అక్కడ వారందరినీ కృతార్థుల్ని చేయి.”

Verse 33

ब्रह्मोवाच । इति धर्मवचः श्रुत्वा विजहास महेश्वरः । ददर्श कृपया दृष्ट्या तल्पमुज्झाञ्चकार ह

బ్రహ్మ అన్నాడు—ధర్ముని మాటలు విని మహేశ్వరుడు చిరునవ్వు నవ్వాడు. ఆపై కరుణాపూరిత దృష్టితో చూచి మహాదేవుడు శయ్యను విడిచి లేచాడు।

Verse 34

उवाच विहसन् धर्म त्वमग्रे गच्छ तत्र ह । अहमप्यागमिष्यामि द्रुतमेव न संशयः

నవ్వుతూ ఆయన పలికెను—హే ధర్మా, నీవు అక్కడ ముందుగా వెళ్లు; నేనూ త్వరలోనే వస్తాను, ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 35

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तश्शंकरेणाथ जनावासं जगाम सः । स्वयङ्गन्तुमना आसीत्तत्र शम्भुरपि प्रभुः

బ్రహ్ముడు పలికెను—శంకరుడు ఇలా చెప్పగా అతడు ప్రజావాసానికి వెళ్లెను. సర్వాధిపతి ప్రభువు శంభుడూ స్వయంగా అక్కడికి వెళ్లాలని నిశ్చయించెను।

Verse 37

अथ शंम्भुर्भवाचारी प्रातःकृत्यं विधाय च । मेनामान्त्र्य कुध्रं च जनावासं जगाम सः

అప్పుడు వ్రతాచారాన్ని అనుసరించే శంభువు ప్రాతఃకృత్యాలను నిర్వహించాడు; మేనా మరియు కుధ్రాలకు గౌరవంగా వీడ్కోలు చెప్పి ప్రజల నివాసస్థానానికి బయలుదేరాడు।

Verse 38

महोत्सवस्तदा चासीद्वेदध्वनिरभून्मुने । वाद्यानि वादयामासुर्जनाश्चातुर्विधानि च

ఓ మునీ, ఆ సమయంలో మహోత్సవం జరిగింది; వేదపఠన ధ్వని వినిపించింది. నాలుగు వర్ణాల ప్రజలు కూడా వాద్యాలను మోగించారు।

Verse 39

शम्भुरागत्य स्वस्थानं ववन्दे च मुनींस्तदा । हरिं च मां भवाचारात् वन्दितोऽभूत्सुरादिभिः

అప్పుడు శంభువు తన స్వస్థానానికి వచ్చి మునులను వందించాడు. ధర్మాచార ప్రకారం హరినీ కూడా నమస్కరించాడు; అలాగే నేనూ దేవతలాది చేత యథావిధిగా పూజింపబడ్డాను।

Verse 40

जयशब्दो बभूवाथ नमश्शब्दस्तथैव च । वेदध्वनिश्च शुभदो महाकोलाहलोऽभवत्

అప్పుడు “జయ జయ” అనే జయధ్వని లేచింది; అలాగే “నమః” అనే శబ్దమూ వినిపించింది. వేదాల శుభధ్వని ప్రతిధ్వనించి మహా, మహిమాన్విత కోలాహలం ఏర్పడింది.

Verse 52

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे वरवर्गभोजनशिवशयनवर्णनं नाम द्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణంలోని ద్వితీయ భాగమైన రుద్రసంహితలో, తృతీయ విభాగమైన పార్వతీఖండంలో “వరవర్గభోజనము మరియు శివశయనవర్ణనము” అనే యాభై రెండవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।