अनरण्यसुता–पिप्पलादचरितम् / The Episode of Anaraṇya’s Daughter and Sage Pippalāda

Verse 1

नारद उवाच । अनरण्यस्य चरितं सुतादानसमन्वितम् । श्रुत्वा गिरिवरस्तात किं चकार च तद्वद

నారదుడు అన్నాడు—ఓ ప్రియుడా! అనరణ్యుని చరిత్రను, పుత్రదానంతో కూడినదాన్ని, విని ఆ శ్రేష్ఠ పర్వతుడు (హిమాలయుడు) తరువాత ఏమి చేశాడు? దయచేసి చెప్పుము.

Verse 2

ब्रह्मोवाच । अनरण्यस्य चरितं कन्यादानसमन्वितम् । श्रुत्वा पप्रच्छ शैलेशो वसिष्ठं साञ्जलिः पुनः

బ్రహ్ముడు అన్నాడు—అనరణ్యుని చరిత్రను, కన్యాదానంతో కూడినదాన్ని, విని శైలేశుడు (హిమాలయుడు) మళ్లీ అంజలి ఘటించి వసిష్ఠుని ప్రశ్నించాడు.

Verse 3

शैलेश उवाच । वसिष्ठ मुनिशार्दूल ब्रह्मपुत्र कृपानिधे । अनरण्यचरित्रन्ते कथितं परमाद्भुतम्

శైలేశుడు పలికెను—హే వసిష్ఠా, మునిశార్దూలా, బ్రహ్మపుత్రా, కృపానిధీ! నీవు నాకు అనరణ్యుని పరమాద్భుత చరిత్రను వివరించితివి।

Verse 4

अनरण्यसुता यस्मात् पिप्पलादं मुनिं पतिम् । सम्प्राप्य किमकार्षीत्सा तच्चरित्रं मुदावहम्

అనరణ్యుని కుమార్తె ముని పిప్పలాదుని భర్తగా పొందిన తరువాత ఆమె ఏమి చేసెను? ఆనందప్రదమైన ఆ మంగళ చరిత్రను (ఇప్పుడు) వినుట యోగ్యం।

Verse 5

वसि । पिप्पलादो मुनिवरो वयसा जर्जरोधिकः । गत्वा निजाश्रमं नार्याऽनरण्यसुतया तया

హే వసీ! వయస్సుతో అత్యంత జర్జరుడైన మునివరుడు పిప్పలాదుడు, ఆ స్త్రీ—అనరణ్యుని కుమార్తె—తో కలిసి తన ఆశ్రమమునకు వెళ్లెను।

Verse 6

उवास तत्र सुप्रीत्या तपस्वी नातिलम्पटः । तत्रारण्ये गिरिवर स नित्यं निजधर्मकृत्

హే గిరివరా! అతడు తపస్వి, భోగాసక్తి లేనివాడు; అక్కడ సంతోషముతో నివసించెను. ఆ అరణ్యంలో నిత్యం తన ధర్మాన్ని ఆచరించుచుండెను।

Verse 7

अथानरण्यकन्या सा सिषेवे भक्तितो मुनिम् । कर्मणा मनसा वाचा लक्ष्मीनारायणं यथा

అప్పుడు ఆ అరణ్యకన్య భక్తితో మునిని సేవించెను—కర్మతో, మనసుతో, వాక్కుతో—లక్ష్మీ నారాయణుని సేవించునట్లు।

Verse 8

एकदा स्वर्णदीं स्नातुं गच्छन्तीं सुस्मितां च ताम् । ददर्श पथि धर्मश्च मायया वृषरूपधृक्

ఒకసారి ఆమె సుముఖిగా మృదువుగా చిరునవ్వుతో స్వర్ణదీ నదిలో స్నానం చేయుటకు వెళ్తుండగా, మార్గమధ్యంలో ధర్ముడు మాయాబలంతో వృషరూపం ధరించి ఆమెను చూచెను.

Verse 9

चारुरत्नरथस्थश्च नानालं कारभूषितः । नवीनयौवनश्श्रीमान्कामदेवसभप्रभः

అతడు మనోహర రత్నఖచిత రథంపై ఆసీనుడై, నానావిధ అలంకారాలతో భూషితుడై ఉన్నాడు. నవీన యౌవనంతో శ్రీమంతుడై, కామదేవుని సభలోని కాంతిలా ప్రకాశించాడు.

Verse 10

दृष्ट्वा तां सुन्दरीं पद्मामुवाच स वृषो विभुः । विज्ञातुं भावमन्तःस्थं तस्याश्च मुनियोषितः

ఆ సుందరి పద్మను చూచి సర్వశక్తిమంతుడైన వృషధ్వజ నంది పలికెను—ఆమె మునిపత్నియని తెలిసి, ఆమె హృదయంలో దాగిన భావాన్ని తెలుసుకోవాలని కోరుతూ।

Verse 11

धर्म उवाच । अयि सुन्दरि लक्ष्मीर्वै राजयोग्ये मनोहरे । अतीव यौवनस्थे च कामिनि स्थिरयौवने

ధర్ముడు పలికెను—ఓ సుందరి, లక్ష్మీస్వరూపిణి, రాజయోగ్యమైన మనోహరి! ఓ ప్రియతమా, పరిపూర్ణ యౌవనంలో నిలిచినదానివి, స్థిరమైన అక్షయ యౌవనధారిణివి।

Verse 12

जरातुरस्य वृद्धस्य पिप्पलादस्य वै मुनेः । सत्यं वदामि तन्वंगि समीपे नैव राजसे

ఓ సన్నని అవయవాలదానా, నేను సత్యమే చెబుతున్నాను—జరాపీడిత వృద్ధ ముని పిప్పలాదుని సమీపంలో నీవు రాజసీ కాంతితో ప్రకాశించవు।

Verse 13

विप्रं तपस्सु निरतं निर्घृणं मरणोन्मुखम् । त्वक्त्वा मां पश्य राजेन्द्रं रतिशूरं स्मरातुरम्

హే రాజేంద్రా! నన్ను విడిచి ఆ బ్రాహ్మణుణ్ని చూడు—తపస్సులో లీనుడై, కరుణలేని వాడై, మరణోన్ముఖుడై ఉన్నాడు; స్మరబాధతో రతిశూరుడివలె కనిపిస్తున్నాడు।

Verse 14

प्राप्नोति सुन्दरी पुण्यात्सौन्दर्य्यं पूर्वजन्मनः । सफलं तद्भवेत्सर्वं रसिकालिंगनेन च

ఆ పుణ్యఫలంతో ఆ సుందరి పూర్వజన్మలో సంపాదించిన సౌందర్యాన్ని పొందుతుంది; రసిక ప్రియుని ప్రేమాలింగనంతో అది అంతా సఫలమవుతుంది।

Verse 15

सहस्रसुन्दरीकान्तं कामशास्त्रविशारदम् । किंकरं कुरु मां कान्ते सम्परित्यज्य तं पतिम्

హే కాంతే! ఆ భర్తను విడిచి నన్ను నీ కింకరుడిగా చేయుము—నేను సహస్ర సుందరీల ప్రియుడు, కామశాస్త్రంలో విశారదుడను।

Verse 16

निर्जने कानने रम्ये शैले शैले नदीतटे । विहरस्व मया सार्द्धं जन्मेदं सफलं कुरु

నిర్జనమైన రమ్య వనంలో, పర్వతాల ఒడిదుడుకులపై మరియు నదీ తీరంలో నాతో కలిసి విహరించు; ఈ జన్మను సఫలముచేయు।

Verse 17

वसिष्ठ उवाच । इत्येवमुक्तवन्तं सा स्वरथादवरुह्य च । ग्रहीतुमुत्सुकं हस्ते तमुवाच पतिव्रता

వసిష్ఠుడు పలికెను—ఇలా చెప్పిన వానిని ఉద్దేశించి ఆ పతివ్రత తన రథం నుండి దిగింది; చేతిని పట్టుకోవాలని ఉత్సుకతతో అతనితో పలికింది।

Verse 18

पद्मो वाच । गच्छ दूरं गच्छ दूरं पापिष्ठस्त्वं नराधिप । मां चेत्पश्यसि कामेन सद्यो नष्टो भविष्यसि

పద్మ పలికెను: దూరంగా వెళ్ళు, దూరంగా వెళ్ళు, ఓ పాపిష్ఠి రాజా. ఒకవేళ నువ్వు నన్ను కామముతో చూసినట్లయితే, వెంటనే నశించిపోతావు.

Verse 19

पिप्पलादं मुनि श्रेष्ठं तपसा पूतविग्रहम् । त्यक्त्वा कथं भजेयं त्वां स्त्रीजितं रतिलम्पटम्

తపస్సుతో పవిత్రమైన శరీరము కలిగిన మునిశ్రేష్ఠుడైన పిప్పలాదుడిని వదిలి, స్త్రీకి వశుడవై రతిలోలుడవైన నిన్ను నేను ఎలా భజిస్తాను?

Verse 20

स्त्रीजितस्पर्शमात्रेण सर्वं पुण्यं प्रणश्यति । स्त्रीजितः परपापी च तद्दर्शनमघावहम्

స్త్రీకామానికి లోనై జయింపబడిన వాడి కేవలం స్పర్శమాత్రంతోనే సঞ্চిత పుణ్యం నశిస్తుంది. అతడు పరులకు మహాపాపి అవుతాడు; అతని దర్శనమూ పాపావహమని చెప్పబడింది.

Verse 21

सत्क्रियो ह्यशुचिर्नित्यं स पुमान् यः स्त्रिया जितः । निन्दन्ति पितरो देवा मान वास्सकलाश्च तम्

బాహ్యంగా సత్క్రియలు చేసినా, స్త్రీవశమై జయింపబడిన పురుషుడు నిత్యం అశుచిగానే ఉంటాడు. పితృదేవతలు, దేవతలు మరియు సమస్త ప్రజలు అతనిని నిందిస్తారు.

Verse 22

तस्य किं ज्ञान सुतपो जपहोमप्रपूजनैः । विद्यया दानतः किम्वा स्त्रीभिर्यस्य मनो हृतम्

స్త్రీల పట్ల ఆసక్తితో మనస్సు అపహరింపబడినవానికి జ్ఞానం, ఘోరతపస్సు, జపం, హోమం, మహాపూజలు ఏ ప్రయోజనం? విద్యా దానాలు కూడా ఏమి ఫలిస్తాయి, అంతఃచేతననే విషయమోహం దోచుకున్నప్పుడు?

Verse 23

मातरं मां स्त्रियो भावं कृत्वा येन ब्रवीषि ह । भविष्यति क्षयस्तेन कालेन मम शापतः

నన్ను స్త్రీభావంలో ఉన్నట్టుగా చేసి ‘అమ్మ’ అని సంబోధించావు; అందువల్ల నా శాపం వల్ల కాలక్రమంలో నీకు క్షయం, వినాశం కలుగుతుంది।

Verse 24

वसिष्ठ उवाच । श्रुत्वा धर्मस्सतीशापं नृप मूर्तिं विहाय च । धृत्वा स्वमूर्तिं देवेशः कम्पमान उवाच सः

వసిష్ఠుడు అన్నాడు—ఓ రాజా! ధర్మంపై సతీ శాపాన్ని విని దేవేశుడు ఆ ధరించిన రూపాన్ని విడిచాడు. తన స్వరూపాన్ని మళ్లీ ధరించి, కంపిస్తూ అతడు పలికాడు।

Verse 25

धर्म उवाच । मातर्जानीहि मां धर्मं ज्ञानिनाञ्च गुरो र्गुरुम् । परस्त्रीमातृबुद्धिश्च कुव्वर्न्तं सततं सति

ధర్ముడు అన్నాడు—అమ్మా, నన్ను ధర్మముగా తెలుసుకో; నేను జ్ఞానుల గురువు, గురువులకూ గురువు. ఓ సతీ, పరస్త్రీని మాతృభావంతోనే ఎల్లప్పుడూ భావిస్తాను.

Verse 26

अहं तवान्तरं ज्ञातुमागतस्तव सन्निधिम् । तवाहञ्च मनो जाने तथापि विधिनोदितः

నీ అంతరంగాన్ని తెలుసుకోవడానికి నేను నీ సన్నిధికి వచ్చాను. నీ మనస్సు నాకు తెలిసినదే; అయినా విధి ఆజ్ఞచేత ప్రేరితుడనై నేను మాట్లాడి ప్రశ్నిస్తున్నాను.

Verse 27

कृतं मे दमनं साध्वि न विरुद्धं यथोचितम् । शास्तिः समुत्पथस्थानामीश्वरेण विनिर्मिता

ఓ సాధ్వీ, నాపై నీవు చేసిన నియంత్రణ అనుచితం కాదు, యథోచితానికి విరుద్ధమూ కాదు. ఎందుకంటే దారి తప్పినవారికి శిక్షను స్వయంగా ఈశ్వరుడే విధించాడు.

Verse 28

स्वयं प्रदाता सर्वेभ्यः सुखदुःखवरान्क्षमः । सम्पदं विपदं यो हि नमस्तस्मै शिवाय हि

సర్వులకు స్వయంగా దాతయైనవాడు, సుఖదుఃఖరూప వరాలను ప్రసాదించగలవాడు, సంపదను విపదను నిజంగా పంచేవాడు—ఆ శివునికి నమస్కారం।

Verse 29

शत्रुं मित्रं सम्विधातुं प्रीतिञ्च कलहं क्षमः । स्रष्टुं नष्टुं च यस्सृष्टिं नमस्तस्मै शिवाय हि

శత్రువును మిత్రునిగా మార్చగలవాడు, ప్రేమను కలహాన్ని రెండింటినీ కలిగించగలవాడు, సృష్టికి ప్రభువై జగత్తును సృష్టించి లయపరచగలవాడు—ఆ శివునికి నమస్కారం।

Verse 30

येन शुक्लीकृतं क्षीरं जले शैत्यं कृतम्पुरा । दाहीकृतो हुता शश्च नमस्तस्मै शिवाय हि

ఎవరి వల్ల పాలకు తెలుపు ఏర్పడిందో, ఎవరి వల్ల పురాతనకాలంలో నీటికి చల్లదనం కలిగిందో, ఎవరి వల్ల హుతాశన అగ్ని దహనశక్తితో జ్వలించిందో—ఆ శివునికి నమస్కారం।

Verse 31

प्रकृतिर्निर्मिता येन तप्त्वाति महदादितः । ब्रह्मविष्णुमहेशाद्या नमस्तस्मै शिवाय हि

ఎవరి చేత ప్రకృతి నిర్మితమైందో, ఎవరి తపస్సు మహాతాపం నుండి మహత్తత్త్వాది వికసించిందో, ఎవరి నుండే బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరాది దివ్యశక్తులు ఉద్భవించాయో—ఆ మంగళశివునికి నమస్కారం।

Verse 32

ब्रह्मोवाचः । इत्युक्त्वा पुरतस्तस्यास्तस्थौ धर्मो जगद्गुरुः । किञ्चिन्नोवाच चकितस्तत्पातिव्रत्य तोषितः

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇలా చెప్పి జగద్గురు ధర్ముడు ఆమె ఎదుట నిలిచెను. ఆమె పాతివ్రత్యానికి సంతోషించి ఆశ్చర్యపడి, ఇక ఏమీ పలకలేదు.

Verse 33

पद्मापि नृपकन्या सा पिप्पलादप्रिसा तदा । साध्वी तं धर्ममाज्ञाय विस्मितोवाच पर्वत

అప్పుడు పిప్పలాదునకు ప్రియమైన ఆ రాజకన్య పద్మా, సాధ్విగా ధర్మమార్గాన్ని సరిగ్గా గ్రహించి ఆశ్చర్యపడింది; తదనంతరం పర్వతుడు విస్మయంతో పలికెను।

Verse 34

पद्मोवाच । त्वमेव धर्म सर्वेषां साक्षी निखिलकर्मणाम् । कथं मनो मे विज्ञातुं विडम्बयसि मां विभो

పద్మా పలికెను—నీవే ధర్మము, సమస్త జీవుల అంతఃసాక్షి, సమస్త కర్మముల సర్వదర్శి. ఓ విభో, నా మనస్సు తెలియనట్లు నటించి నన్నెందుకు పరిహసిస్తున్నావు?

Verse 35

यत्तत्सर्वं कृतं ब्रह्मन् नापराधो बभूव मे । त्वञ्च शप्तो मयाऽज्ञानात्स्त्रीस्वभा वाद्वृथा वृष

ఓ బ్రహ్మన్, జరిగిన సమస్తంలో నా వైపు ఏ అపరాధమూ లేదు. ఓ వృషధ్వజా, స్త్రీస్వభావపు ఆవేశంతో అజ్ఞానవశాత్తు నేను నిన్ను కారణం లేకుండా శపించాను।

Verse 36

का व्यवस्था भवेत्तस्य चिन्तयामीति साम्प्रतम् । चित्ते स्फुरतु सा बुद्धिर्यया शं संल्लभामि वै

ఇప్పుడు నేను ఆలోచిస్తున్నాను—ఆయనను పొందుటకు ఏ విధమైన నియమాచరణ ఉండాలి? నా హృదయంలో ఆ వివేకబుద్ధి మెరయాలి, దానివల్ల నేను నిజంగా కల్యాణదాత శివుని పొందగలను।

Verse 37

आकाशोसौ दिशस्सर्वा यदि नश्यन्तु वायवः । तथापि साध्वीशापस्तु न नश्यति कदाचन

ఆకాశమూ, సమస్త దిశలూ, వాయువులూ నశించినా, సాధ్వీధర్మనిష్ఠ స్త్రీ ఉచ్చరించిన శాపం ఎప్పటికీ నశించదు।

Verse 38

सत्ये पूर्णश्चतुष्पादः पौर्ण मास्यां यथा शशी । विराजसे देवराज सर्वकालं दिवानिशम्

సత్యయుగంలో నీవు సంపూర్ణుడవు, నాలుగు పాదాలపై స్థిరంగా ఉన్నవు—పౌర్ణమి చంద్రునివలె. ఓ దేవరాజా, నీవు పగలు-రాత్రి సర్వకాలమూ తేజస్సుతో విరాజిల్లుచున్నావు।

Verse 39

त्वञ्च नष्टो भवसि चेत्सृष्टिनाशो भवेत्तदा । इति कर्तव्यतामूढा वृथापि च वदाम्यहम्

నీవు నశించితే అప్పుడు సృష్టి నాశనం జరుగుతుంది. ‘ఏది కర్తవ్యం’ అనే మోహంతో నేను, వ్యర్థమైనా సరే, ఇలా పలుకుతున్నాను।

Verse 40

पादक्षयश्च भविता त्रेतायां च सुरोत्तम । पादोपरे द्वापरे च तृतीयोऽपि कलौ विभो

ఓ సురోత్తమా, త్రేతాయుగంలో ఒక పాదం క్షీణిస్తుంది. ద్వాపరంలో మరొక పాదం తగ్గుతుంది; కలియుగంలో, ఓ విభో, మూడవ పాదమూ క్షయమవుతుంది।

Verse 41

कलिशेषेऽखिलाश्छिन्ना भविष्यन्ति तवांघ्रयः । पुनस्सत्ये समायाते परिपूर्णो भविष्यसि

కలియుగాంతంలో నీ అవయవాలన్నీ ఛిన్నమవుతాయి. కానీ సత్యయుగం మళ్లీ వచ్చినప్పుడు నీవు తిరిగి సంపూర్ణుడవుతావు।

Verse 42

सत्ये सर्वव्यापकस्त्वं तदन्येषु च कु त्रचित् । युगव्यवस्थया स त्वं भविष्यसि तथा तथा

సత్యయుగములో నీవు సర్వవ్యాపకుడవు; ఇతర యుగములలో మాత్రం కొన్ని ప్రత్యేక రీతులలోనే దర్శనమిస్తావు. యుగవ్యవస్థ ప్రకారం నీవు అలా అలా ప్రదర్శితుడవు అవుతావు.

Verse 43

इत्येवं वचनं सत्यं ममास्तु सुखदं तव । याम्यहं पतिसेवायै गच्छ त्वं स्वगृहं विभो

అలానే కావుగాక—ఈ వచనము సత్యమగుగాక; నీకు ఇది మంగళకరమై సుఖదాయకమగుగాక. నేను ఇప్పుడు పతిసేవకై వెళ్తున్నాను; ఓ విభో, నీవు నీ గృహమునకు పోవుము.

Verse 44

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्यास्सन्तुष्टोभूद्वृषस्स वै । तदेवंवादिनीं साध्वीमुवाच विधिनन्दन

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఆమె మాటలు విని ఆ వృషరూప ధర్ముడు ఎంతో సంతోషించాడు. అప్పుడు విధాత కుమారుడు బ్రహ్ముడు, అలా పలికిన ఆ సాధ్విని ఉద్దేశించి ప్రత్యుత్తరంగా చెప్పెను.

Verse 45

धर्म उवाच । धन्यासि पतिभक्तासि स्वस्ति तेस्तु पतिव्रते । वरं गृहाण त्वत्स्वामी त्वत्परित्राणकारणात्

ధర్ముడు పలికెను—నీవు ధన్యురాలివి, పతిభక్తురాలివి; ఓ పతివ్రతా, నీకు శుభం కలుగుగాక. వరం స్వీకరించు; నీ స్వామియే నీ పరిరక్షణకు కారణమయ్యాడు.

Verse 46

युवा भवतु ते भर्ता रतिशूरश्च धार्मिकः । रूपवान् गुणवान्वाग्मी संततस्थिरयौवनः

నీ భర్త సదా యౌవనవంతుడై ఉండుగాక—రతిలో శూరుడై, ధర్మంలో స్థిరుడై. రూపవంతుడు, గుణవంతుడు, వాగ్మి, నిరంతర స్థిర యౌవనంతో యుక్తుడై ఉండుగాక.

Verse 47

चिरञ्जीवी स भवतु मार्कण्डेयात्प रश्शुभे । कुबेराद्धनवांश्चैव शक्रादैश्वर्य्यवानपि

హే శుభే, అతడు మార్కండేయునివలె చిరంజీవిగా ఉండుగాక; కుబేరునివలె ధనవంతుడగుగాక; శక్రుడు (ఇంద్రుడు) వలె ఐశ్వర్యాధిపత్యములతో కూడినవాడగుగాక।

Verse 48

शिवभक्तो हरिसमस्सिद्धस्तु कपिलात्परः । बुद्ध्या बृहस्पतिसमस्समत्वेन विधेस्समः

శివభక్తుడు హరి (విష్ణు) సమానంగా సిద్ధుడవుతాడు, కపిలునికన్నా కూడా శ్రేష్ఠుడవుతాడు; బుద్ధిలో బృహస్పతిసముడు, సమత్వంలో విధి (బ్రహ్మ) సముడవుతాడు।

Verse 49

स्वामिसौभाग्यसंयुक्ता भव त्वं जीवनावधि । तथा च सुभगे देवि त्वं भव स्थिरयौवना

నీవు స్వామి-సౌభాగ్యంతో యుక్తురాలై జీవితాంతం ఉండుగాక. అలాగే హే సుభగే దేవీ, నీవు స్థిరమైన, క్షయంలేని యౌవనంతో నిలిచియుండుగాక।

Verse 50

माता त्वं दशपुत्राणां गुणिनां चिरजीविनाम् । स्वभर्तुरधिकानां च भविष्यसि न संशयः

నీవు నిశ్చయంగా పది మంది కుమారుల తల్లివవుతావు—గుణవంతులు, చిరంజీవులు—వారు నీ భర్తకన్నా కూడా శ్రేష్ఠులై ఉంటారు; ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 51

गृहा भवन्तु ते साध्वि सर्वसम्पत्सम न्विताः । प्रकाशमन्तस्सततं कुबेरभवनाधिकाः

హే సాధ్వీ, నీ గృహాలు సమస్త సంపదలతో సమన్వితమై ఉండుగాక; అంతఃప్రకాశం ఎల్లప్పుడూ వెలుగొందుగాక—కుబేరుని భవనాలకన్నా కూడా అధిక వైభవంగా ఉండుగాక।

Verse 52

वसिष्ठ उवाच । इत्येवमुक्ता सन्तस्थौ धर्मस्स गिरिसत्तम । सा तं प्रदक्षिणीकृत्य प्रणम्य स्वगृहं ययौ

వసిష్ఠుడు పలికెను—హే గిరిశ్రేష్ఠా! ఈ విధంగా ఉపదేశము పొందిన ధర్ముడు అక్కడే స్థిరముగా నిలిచెను. ఆమె అతనికి ప్రదక్షిణ చేసి, నమస్కరించి తన గృహమునకు వెళ్లెను.

Verse 53

धर्मस्तथाशिषो दत्वा जगाम निजमन्दिरम् । प्रशशंस च तां प्रात्या पद्मां संसदि संसदि

ధర్ముడు అలాగే ఆశీర్వాదములు ఇచ్చి తన మందిరమునకు వెళ్లెను. తిరిగి వచ్చి, ప్రతి సభలో పద్మను మరల మరల ప్రశంసించెను.

Verse 54

सा रेमे स्वामिना सार्द्धं यूना रहसि सन्ततम् । पश्चाद्बभूवुऽस्सत्पुत्रास्तद्भर्तुरधिका गुणैः

ఆమె తన యౌవన స్వామితో రహస్య ఏకాంతములో నిరంతరం ఆనందించెను. తరువాత సత్పుత్రులు జన్మించిరి; వారు గుణములలో తండ్రికన్నా అధికులై యుండిరి.

Verse 55

बभूव सकला सम्पद्दम्पत्योः सुखवर्द्धिनी । सर्वानन्दवृद्धिकरी परत्रेह च शर्मणे

ఆ దంపతులకు సమస్త సంపదలు కలిగినవి; అవి వారి సుఖమును వృద్ధి చేసెను. ఇహములోను పరములోను సమస్తానందమును పెంచి శాంతి-క్షేమమును ప్రసాదించెను.

Verse 56

शैलेन्द्र कथितं सर्वमितिहासं पुरातनम् । दम्पत्योश्च तयोः प्रीत्या श्रुतं ते परमादरात्

హే శైలేంద్రా! ఈ సమస్త పురాతన ఇతిహాసము చెప్పబడెను. పరస్పర ప్రీతితో ఉన్న ఆ దంపతుల కథను నీవు పరమ ఆదరముతో శ్రవణము చేసితివి.

Verse 57

बुद्ध्वा तत्त्वं सुतां देहि पार्वतीमीश्वराय च । कुरुषं त्यज शैलेन्द्र मेनया स्वस्त्रिया सह

తత్త్వాన్ని గ్రహించి నీ కుమార్తె పార్వతిని ఈశ్వరుడు శివునికి సమర్పించు. ఓ శైలేంద్రా! మేనా అనే నీ భార్యతో కలిసి ఈ కఠినతను విడిచి సౌమ్యుడవు కావు।

Verse 58

सप्ताहे समतीते तु दुर्लभेति शुभे क्षणे । लग्नाधिपे च लग्नस्थे चन्द्रेस्वत्नयान्विते

ఒక వారం గడిచిన తరువాత, ఆ దుర్లభమైన శుభక్షణంలో—లగ్నాధిపతి లగ్నంలో స్థిరంగా ఉండగా, చంద్రుడు తన స్వసంతాన-సంబంధంతో యుక్తుడై ఉన్నప్పుడు—నియత కార్యం సంభవించింది।

Verse 59

मुदिते रोहिणीयुक्ते विशुद्धे चन्द्रतारके । मार्गमासे चन्द्रवारे सर्वदोषविवर्जिते

చంద్రుడు ముదితుడై రోహిణితో యుక్తుడై, చంద్రనక్షత్రం విశుద్ధంగా ప్రకాశిస్తూ, మార్గశీర్ష మాసంలో సోమవారమైతే—ఆ కాలం సర్వదోషవివర్జితమని చెప్పబడుతుంది।

Verse 60

सर्वसद्ग्रहसंसृष्टऽसद्ग्रहदृष्टिवर्जिते । सदपत्यप्रदे जीवे पतिसौभाग्यदायिनि

ఓ జీవదేవీ! నీవు సమస్త శుభగ్రహ ప్రభావాలతో నిర్మితమై, అశుభగ్రహ దృష్టి నుండి విముక్తురాలవు; నీవు సద్అపత్యప్రదాయిని, పతిసౌభాగ్యము మరియు దాంపత్యమంగళం దయచేయువదవు।

Verse 61

जगदम्बां जगत्पित्रे मूलप्रकृतिमीश्वरीम् । कन्यां प्रदाय गिरिजां कृती त्वं भव पर्वत

ఓ పర్వతరాజా (హిమాలయా)! జగదంబ, ఈశ్వరీ, మూలప్రకృతి అయిన నీ కుమార్తె గిరిజను జగత్పిత (శివ)ునికి సమర్పించుటవలన నీవు కృతార్థుడవు, ధన్యుడవు అవుతావు।

Verse 62

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा मुनिशार्दूलो वसिष्ठो ज्ञानिसत्तमः । विरराम शिवं स्मृत्वा नानालीलाकरं प्रभुम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పి మునిశార్దూలుడైన వసిష్ఠుడు, జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడు, అనేక దివ్య లీలలు చేయు పరమ ప్రభువు శ్రీశివుని స్మరించి మౌనమయ్యెను।