देवगुरुप्रेषणम् (Himālaya Mission of the Gods’ Preceptor / The Gods Send Their Guru)
అధ్యాయము 31లో బ్రహ్మ నారదునికి చెప్పునది—ఇంద్రాది దేవతలు హిమాలయుడు మరియు అతని కుమార్తె పార్వతి శివునిపై కలిగిన అవ్యభిచారిణీ పరాభక్తిని గుర్తించారు. హిమాలయుడు ఏకనిష్ఠ భక్తితో కన్యను త్రిశూలధారి శివునికి ఇస్తే, అతనికి తక్షణమే దివ్యత్వం, శివలోకప్రాప్తి, చివరకు మోక్షం లభిస్తాయని దేవులు ఆలోచిస్తారు; ‘రత్నగర్భా’ భూమికి అనంత రత్నాల ఆధారమైన హిమాలయం విడిచిపోతే లోకసమతుల్యం కదిలినట్లు వర్ణించి అతని మహత్తును సూచిస్తారు. హిమాలయుడు స్థావరత్వాన్ని విడిచి దివ్యరూపం ధరించి, కన్యను పినాకధారికి సమర్పించి, మహాదేవునితో సారూప్యము, వరభోగము, చివరికి విముక్తి పొందుతాడని వారు నిర్ణయిస్తారు. అనంతరం దేవులు తమ గురువును వినయంతో ఆశ్రయించి హిమాలయ నివాసానికి వెళ్లి తమ కార్యాన్ని సాధించమని కోరుతారు. వ్యూహం వాక్ప్రయోగమే—గురు శివుని నిందించాలి, అలా విరుద్ధ ప్రభావంతో హిమాలయుడు త్వరగా వివాహానికి ఒప్పుకుంటాడు; ఎందుకంటే దుర్గా శివుని తప్ప మరెవ్వరినీ వరుడిగా అంగీకరించదు.
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । तयोर्भक्तिं शिवे ज्ञात्वा परामव्यभिचारिणीम् । सर्वे शक्रादयो देवाश्चिचिन्तुरिति नारद
బ్రహ్ముడు పలికెను—ఓ నారదా, ఆ ఇద్దరి శివునందు పరమమైన, అవ్యభిచారిణి భక్తిని తెలిసికొని శక్రుడు (ఇంద్రుడు) మొదలైన దేవతలందరూ లోతైన ఆలోచనలో మునిగిరి।
Verse 2
देवा ऊचुः । एकान्तभक्त्या शैलश्चेत्कन्यां तस्मै प्रदास्यति । ध्रुवं निर्वाणता सद्यस्स प्राप्स्यति च भारते
దేవతలు పలికిరి—ఓ భారతా, పర్వతరాజు (హిమాలయుడు) ఏకాంతభక్తితో తన కన్యను ఆయనకు అర్పిస్తే, అతడు నిశ్చయంగా వెంటనే నిర్వాణస్థితి (మోక్షం) పొందును।
Verse 3
अनन्तरत्नाधारश्चेत्पृथ्वी त्यक्त्वा प्रयास्यति । रत्नगर्भाभिधा भूमिर्मिथ्यैव भविता ध्रुवम्
అనంత రత్నాలకు ఆధారమైన భూమి తన స్వభావాన్ని విడిచి వెళ్లిపోతే, ‘రత్నగర్భా’ అని పిలువబడే భూమి నిశ్చయంగా కేవలం మిథ్యా నామమే అవుతుంది।
Verse 4
स्थावरत्वं परित्यज्य दिव्यरूपं विधाय सः । कन्यां शूलभृते दत्त्वा शिवलोकं गमिष्यति
స్థావరత్వాన్ని విడిచి దివ్యరూపాన్ని ధరించి, శూలధారి శివునికి కన్యను అర్పించి శివలోకానికి గమించును।
Verse 5
महादेवस्य सारूप्यं लप्स्यते नात्र संशयः । तत्र भुक्त्वा वरान्भोगांस्ततो मोक्षमवाप्स्यति
అతడు నిస్సందేహంగా మహాదేవుని సారూప్యాన్ని పొందుతాడు. అక్కడ ఆ స్థితి ప్రసాదించే శ్రేష్ఠ దివ్యభోగాలను అనుభవించి, చివరికి శివకృపతో మోక్షాన్ని పొందుతాడు.
Verse 6
ब्रह्मोवाच । इत्यालोच्य सुरास्सर्वे कृत्वा चामन्त्रणं मिथः । प्रस्थापयितुमैच्छंस्ते गुरुं तत्र सुविस्मिताः
బ్రహ్మ అన్నాడు—ఇలా ఆలోచించి, సమస్త దేవతలు పరస్పరం వీడ్కోలు చెప్పుకున్నారు. తరువాత వారు మహా విస్మయంతో అక్కడే నిలిచి, గురువును (ఆ కార్యార్థం) పంపించాలని కోరుకున్నారు.
Verse 7
ततः शक्रादयो देवास्सर्वे गुरुनिकेतनम् । जग्मुः प्रीत्या सविनया नारद स्वार्थसाधकाः
అప్పుడు శక్రుడు (ఇంద్రుడు) మొదలైన సమస్త దేవతలు, ఓ నారదా, ఆనందంతోను వినయంతోను, తమ కార్యసిద్ధి కోసం గురునివాసానికి వెళ్లారు.
Verse 8
गत्वा तत्र गुरुं नत्वा सर्वे देवास्सवासवाः । चक्रुर्निवेदनं तस्मै गुरवे वृत्तमादरात्
అక్కడికి వెళ్లి, ఇంద్రునితో కూడిన సమస్త దేవతలు గురువుకు నమస్కరించారు. తరువాత జరిగిన సమస్త విషయాన్ని భక్తి-ఆదరాలతో ఆ గురువుకు నివేదించారు.
Verse 9
देवा ऊचुः । गुरो हिमालयगृहं गच्छास्मत्कार्य्यसिद्धये । तत्र गत्वा प्रयत्नेन कुरु निन्दाञ्च शूलिनः
దేవులు అన్నారు—ఓ గురుదేవా, మా కార్యసిద్ధి కోసం హిమాలయుని గృహానికి వెళ్లుము. అక్కడికి వెళ్లి యత్నపూర్వకంగా శూలినుడు (శివుడు) గురించి నిందావచనాలు పలుకుము.
Verse 10
पिनाकिना विना दुर्गा वरं नान्यं वरिष्यति । अनिच्छया सुतां दत्त्वा फलं तूर्णं लभिष्यति
పినాకి అయిన శివుని తప్ప దుర్గాదేవి మరెవ్వరినీ వరించదు. అనిచ్ఛతో కుమార్తెను ఇచ్చినా దాని ఫలితం త్వరగా అనుభవించవలసి వస్తుంది।
Verse 11
कालेनैवाधुना शैल इदानीं भुवि तिष्ठतु । अनेकरत्नाधारं तं स्थापय त्वं क्षितौ गुरौ
కాలశక్తిచేత ఈ పర్వతం ఇప్పుడు భూమిపై స్థిరంగా నిలిచియుండుగాక. ఓ గురువర్యా, అనేక రత్నాలకు ఆధారమైన ఆ పర్వతాన్ని నేలపై దృఢంగా స్థాపించు।
Verse 12
ब्रह्मोवाच । इति देववचः श्रुत्वा प्रददौ कर्णयोः करम् । न स्वीचकार स गुरुस्स्मरन्नाम शिवेति च
బ్రహ్మ అన్నాడు—దేవతల మాటలు విని గురువు తన చెవులపై చేతులు పెట్టాడు. అయినా ఆయన అంగీకరించలేదు; ఎందుకంటే అంతరంగంలో ‘శివ’ నామాన్ని మళ్లీ మళ్లీ స్మరిస్తున్నాడు।
Verse 13
अथ स्मृत्वा महादेवं बृहस्पतिरुदारधीः । उवाच देववर्यांश्च धिक्कृत्वा च पुनः पुनः
అప్పుడు ఉదారబుద్ధి గల బృహస్పతి మహాదేవుని స్మరించాడు. దేవశ్రేష్ఠులను పునఃపునః ధిక్కరిస్తూ, వారి వివేకభ్రంశానికి జవాబు కోరుతూ మళ్లీ మళ్లీ పలికెను।
Verse 14
बृहस्पतिरुवाच । सर्वे देवास्स्वार्थपराः परार्थध्वंसकारकाः । कृत्वा शंकरनिंदा हि यास्यामि नरकं ध्रुवम्
బృహస్పతి పలికెను—“అన్ని దేవతలు స్వార్థపరులై, పరహితాన్ని నాశనం చేసేవారయ్యారు. శంకరుని నింద చేసిన నేను నిశ్చయంగా నరకానికి పోవుదును।”
Verse 15
कश्चिन्मध्ये च युष्माकं गच्छेच्छैलान्तिकं सुराः । संपादयेत्स्वाभिमतं शैलेन्द्रं प्रतिबोध्य च
హే దేవతలారా! మీలో ఎవరో ఒకరు పర్వత సమీపమునకు వెళ్లి, శైలేంద్రుని మేల్కొలిపి (వార్త తెలియజేసి) మీకు అభిమతమైన కార్యమును సాధించుగాక.
Verse 16
अनिच्छया सुतां दत्त्वा सुखं तिष्ठतु भारते । तस्मै भक्त्या सुतां दत्त्वा मोक्षं प्राप्स्यति निश्चितम्
ఓ భారతా! అనిచ్ఛతో కూడ కూతురిని ఇచ్చినవాడు తరువాత సుఖంగా నివసించుగాక. కానీ భక్తితో ఆ యోగ్యుడైన వరునికి కన్యాదానం చేసినవాడు నిశ్చయంగా మోక్షాన్ని పొందుతాడు.
Verse 17
पश्चात्सप्तर्षयस्सर्वे बोधयिष्यन्ति पर्वतम् । पिनाकिना विना दुर्गा वरं नान्यं वरिष्यति
తర్వాత సప్తర్షులందరూ పర్వతుని (హిమాలయుని) బోధిస్తారు. పినాకి శివుని తప్ప దుర్గ ఎవరినీ వరించదు; ఆయననే స్వీకరిస్తుంది.
Verse 18
अथवा गच्छत सुरा ब्रह्मलोकं सवासवाः । वृत्तं कथयत स्वं तत्स वः कार्यं करिष्यति
లేదా, ఓ దేవతలారా—ఇంద్రునితో కలిసి—బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లండి. జరిగిన సంగతిని పూర్తిగా చెప్పండి; ఆయన మీ కార్యాన్ని నెరవేర్చుతాడు.
Verse 19
ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा ते समालोच्याजग्मुर्मम सभां सुराः । सर्वे निवेदयांचक्रुर्नत्वा तद्गतमादरात्
బ్రహ్ముడు అన్నాడు—అది విని దేవతలు పరస్పరం ఆలోచించి నా సభకు వచ్చారు. అందరూ భక్తితో నమస్కరించి, జరిగినదాన్ని యథాతథంగా నివేదించారు.
Verse 20
देवानां तद्वचः श्रुत्वा शिवनिन्दाकरं तदा । वेदवक्ता विलप्याहं तानवोचं सुरान्मुने
ఓ మునీ, దేవతల ఆ మాటలు విని—అవి అప్పటికి శివనిందకు సమానమైనవి—నేను, వేదవక్త, విలపిస్తూ ఆ సురులను ఉద్దేశించి పలికాను।
Verse 21
ब्रह्मोवाच । नाहं कर्तुं क्षमो वत्साः शिवनिन्दां सुदुस्सहाम् । संपद्विनाश रूपाञ्च विपदां बीजरूपिणीम्
బ్రహ్ముడు పలికెను: ఓ వత్సులారా, నేను ఆ అత్యంత అసహ్యమైన శివనిందను చేయగలవాడిని కాను; అది సంపద వినాశరూపమై, విపత్తులకు బీజరూపమవుతుంది।
Verse 22
सुरा गच्छत कैलासं सन्तोषयत शंकरम् । प्रस्थापयत तं शीघ्रं हिमालयगृहं प्रति
హే దేవతలారా, మీరు కైలాసానికి వెళ్లి శంకరుని సంతోషపరచండి. ఆయనను త్వరగా హిమాలయ గృహమునకు బయలుదేరునట్లు ప్రేరేపించండి।
Verse 23
स गच्छेदुपशैलेशमात्मनिन्दां करोतु वै । परनिन्दाविनाशाय स्वनिन्दा यशसे मता
అతడు పర్వతాధీశ్వరుని సమీపమునకు వెళ్లి నిశ్చయంగా తనను తానే నిందించుగాక; పరనింద నాశనార్థం స్వనిందనే యశస్సుకు కారణమని చెప్పబడింది।
Verse 24
ब्रह्मोवाच । श्रुत्वेति मद्वचो देवा मां प्रणम्य मुदा च ते । कैलासं प्रययुः शीघ्रं शैलानामधिपं गिरिम्
బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇట్లు నా వచనములు విని దేవతలు ఆనందముతో నాకు నమస్కరించి, శిఖరముల అధిపతియైన ఆ గిరిరాజు కైలాసమునకు త్వరగా బయలుదేరిరి।
Verse 25
तत्र गत्वा शिवं दृष्ट्वा प्रणम्य नतमस्तकाः । सुकृतांजलयस्सर्वे तुष्टुवुस्तं सुरा हरम्
అక్కడికి వెళ్లి శివుని దర్శించి దేవతలు తల వంచి నమస్కరించారు. కృతాంజలులై అందరూ హరుడైన శివుని స్తుతించారు।
Verse 26
देवा ऊचुः । देवदेव महादेव करुणाकर शंकर । वयं त्वां शरणापन्नाः कृपां कुरु नमोऽस्तु ते
దేవతలు పలికిరి— దేవదేవ మహాదేవా, కరుణాకర శంకరా! మేము నీ శరణు పొందాము; దయ చూపుము. నీకు నమస్కారం.
Verse 27
त्वं भक्तवत्सलः स्वामिन्भक्तकार्यकरस्सदा । दीनोद्धरः कृपासिन्धुर्भक्तापद्विनिमोचकः
హే స్వామీ! నీవు భక్తవత్సలుడవు; భక్తుల కార్యాలను సదా సిద్ధి చేయువాడవు. నీవు దీనోద్ధారకుడు, కృపాసముద్రుడు, భక్తాపద్విమోచకుడు.
Verse 28
ब्रह्मोवाच । इति स्तुत्वा महेशानं सर्वे देवास्सवासवाः । सर्वं निवेदयांचक्रुस्तद्वृत्तं तत आदरात्
బ్రహ్మ పలికెను— ఇలా మహేశానుని స్తుతించి, ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలందరూ జరిగిన సమస్త వృత్తాంతాన్ని భక్తితో ఆయనకు నివేదించారు.
Verse 29
तच्छ्रुत्वा देववचनं स्वीचकार महेश्वरः । देवान् सुयापयामास तानाश्वास्य विहस्य सः
దేవతల మాటలు విని మహేశ్వరుడు వారి ప్రార్థనను స్వీకరించాడు. చిరునవ్వుతో వారిని ఆశ్వాసపరచి, దేవతలను శాంతింపజేసి వారి కలతను తొలగించాడు.
Verse 30
देवा मुमुदिरे सर्वे शीघ्रं गत्वा स्वमंदिरम् । सिद्धं मत्वा स्वकार्य्यं हि प्रशंसन्तस्सदाशिवम्
అన్ని దేవతలు ఆనందించారు. త్వరగా తమ తమ ధామాలకు వెళ్లి, తమ కార్యం సిద్ధమైందని భావించి, సర్వమంగళ స్వరూపుడైన సదాశివుని స్తుతించారు.
Verse 31
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे शिवमायावर्णनं नामैकत्रिंशोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణంలోని ద్వితీయ రుద్రసంహితలో తృతీయ పార్వతీఖండంలో “శివమాయావర్ణనం” అనే ముప్పై ఒకటవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.
Verse 32
यदा शैलस्सभामध्ये समुवास मुदान्वितः । बन्धुवर्गैः परिवृतः पार्वतीसहितस्स्वयम्
శైలరాజు హిమాలయుడు సభామధ్యంలో ఆనందంతో ఆసీనుడైనప్పుడు, ఆయన స్వయంగా బంధువర్గముచే పరివృతుడై, పార్వతీ ఆయన పక్కన కూర్చుండెను।
Verse 33
एतस्मिन्नन्तरे तत्र ह्याजगाम सदाशिवः । दण्डी छत्री दिव्यवासा बिभ्रत्तिलकमुज्ज्वलम्
అదే సమయంలో అక్కడికి సదాశివుడు వచ్చెను—దండమును, ఛత్రమును ధరించి, దివ్యవస్త్రాలు ధరించినవాడై, లలాటంపై ప్రకాశించే తిలకమును కలిగినవాడై।
Verse 34
करे स्फटिकमालाञ्च शालग्रामं गले दधत् । जपन्नाम हरेर्भक्त्या साधुवेषधरौ द्विजः
చేతిలో స్ఫటికమాల, మెడలో శాలగ్రామం ధరించి, సాధువేషధారి ఆ ద్విజుడు భక్తితో హరినామ జపం చేస్తూ నిలిచెను।
Verse 35
तं च दृष्ट्वा समुत्तस्थौ सगणोऽपि हिमालयः । ननाम दण्डवद्भूमौ भक्त्यातिथिमपूर्वकम्
ఆయనను చూచిన వెంటనే హిమాలయుడు తన పరివారంతో సహా లేచి నిలిచెను; భక్తితో భూమిపై దండవత్ ప్రణమించి ఆ దివ్య అతిథికి అపూర్వ గౌరవం అర్పించెను।
Verse 36
ननाम पार्वती भक्त्या प्राणेशं विप्ररूपिणम् । ज्ञात्वा तं मनसा देवी तुष्टाव परया मुदा
పార్వతి భక్తితో బ్రాహ్మణరూపం ధరించిన తన ప్రాణేశ్వరునికి నమస్కరించింది; అంతరంలో ఆయనను గుర్తించి దేవి పరమానందంతో స్తుతించింది।
Verse 37
आशिषं युयुजे विप्रस्सर्वेषां प्रीतितश्शिवः । शिवाया अधिकं तात मनोभिलषितं हृदा
అందరిపై ప్రసన్నుడైన శివుడు విప్రులకు ఆశీర్వాదాలు ప్రసాదించాడు; కాని ఓ తాత, శివా (పార్వతి)కి మరింతగా—ఆమె హృదయం కోరిన వరమే—అనుగ్రహించాడు।
Verse 38
मधुपर्कादिकं सर्वं जग्राह ब्राह्मणो मुदा । दत्तं शैलाधिराजेन हिमांगेन महादरात्
బ్రాహ్మణుడు ఆనందంతో మధుపర్కం మొదలైన సమస్త ఉపచారాలను స్వీకరించాడు; అవి పర్వతరాజు హిమాలయుడు మహాదరంతో సమర్పించినవే।
Verse 39
पप्रच्छ कुशलं चास्य हिमाद्रिः पर्वतोत्तमः । तं द्विजेन्द्रं महाप्रीत्या सम्पूज्य विधिवन्मुने
ఓ మునీ, పర్వతోత్తముడైన హిమాద్రి ఆ ద్విజేంద్రుని విధివిధానంగా మహాప్రీతితో పూజించి అతని కుశలక్షేమం అడిగెను।
Verse 40
पुनः पप्रच्छ शैलेशस्तं ततः को भवानिति । उवाच शीघ्रं विप्रेन्द्रो गिरीद्रं सादरं वचः
ఆపై శైలేశుడు మళ్లీ అడిగెను—“నీవెవరు?” అప్పుడు విప్రేంద్రుడు గిరీంద్రునితో ఆదరపూర్వకంగా త్వరగా పలికెను।
Verse 41
विप्रेन्द्र उवाच । ब्राह्मणोऽहं गिरिश्रेष्ठ वैष्णवो बुधसत्तमः । घटिकीं वृतिमाश्रित्य भ्रमामि धरणीतले
విప్రేంద్రుడు పలికెను—హే గిరిశ్రేష్ఠా, నేను బ్రాహ్మణుడను, వైష్ణవుడను, జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడను. కేవలం ఘటికామాత్ర జీవికను ఆశ్రయించి భూమిపై సంచరిస్తున్నాను।
Verse 42
मनोयायी सर्व गामी सर्वज्ञोहं गुरोर्बलात् । परोपकारी शुद्धात्मा दयासिन्धुर्विकारहा
గురుబలముచేత నేను మనస్సువలె వేగంగా సంచరించువాడను, సర్వత్ర గమించువాడను, సర్వజ్ఞుడను. నేను పరహితకారి, శుద్ధాత్మ, కరుణాసముద్రం, అంతర్వికార‑మల నాశకుడను.
Verse 43
मया ज्ञातं हराय त्वं स्वसुतां दातुमिच्छसि । इमां पद्मसमां दिव्यां वररूपां सुलक्षणाम्
నీవు నీ స్వకన్యను హరుడు (శివుడు)కు ఇవ్వదలచినదని నేను గ్రహించితిని. ఈ కన్య పద్మసమ, దివ్య, ఉత్తమరూపిణి, శుభలక్షణసంపన్న.
Verse 44
निराश्रयायासंगाय कुरूपायागुणाय च । श्मशानवासिने व्यालग्राहिरूपाय योगिने
ఆశ్రయరహితుడైన, ఆసక్తిరహితుడైన, భయంకరరూపుడైన గుణాతీతుడైన; శ్మశానవాసి, సర్పగ్రాహిరూపుడైన పరమయోగి శివునకు నమస్కారం।
Verse 45
दिग्वाससे कुगात्राय व्यालभूषणधारिणे । अज्ञातकुलनाम्ने च कुशीलायाविहारिणे
దిగంబరుడైన, రూక్షదేహధారియైన, సర్పాలను ఆభరణాలుగా ధరించువాడైన; కులనామములు తెలియనివాడై, స్వేచ్ఛగా సంప్రదాయవిరుద్ధ తపస్విలా విహరించువాడైన ఆయనకు నమస్కారం।
Verse 46
विभूतिदिग्धदेहाय संक्रुद्धायाविवेकिने । अज्ञातवयसेऽतीव कुजटाधारिणे सदा
విభూతితో లేపబడిన దేహముతో, అత్యంత క్రోధభరితుడై వివేకరహితుడిలా కనిపించువాడై; వయస్సు కూడా తెలియనివాడై, సదా జటలను ధరించువాడై—ఆ అద్భుత వేషంలోనే ఉన్నాడు।
Verse 47
सर्वाश्रयाय भ्रमिणे नागहाराय भिक्षवे । कुमार्गनिरतायाथ वेदाऽध्वत्यागिने हठात्
సర్వాశ్రయుడైన, స్వేచ్ఛగా విహరించే, నాగహారధారియైన భిక్షురూప మహాదేవునికి నమస్కారం. గర్విష్ఠులను మోహింపజేయుటకు కుమార్గంలో రతుడై ఉన్నట్లు కనిపించి, తన స్వాధీన సంకల్పంతో వైదిక కర్మకాండ మార్గాన్ని హఠాత్తుగా త్యజించువాడైన ఆయనకూ నమః।
Verse 48
इयं ते बुद्धिरचल न हि मंगलदा खलु । विबोध ज्ञानिनां श्रेष्ठ नारायणकुलोद्भव
హే అచలుడా! నీ ఈ బుద్ధి నిజంగా మంగళదాయకం కాదు. సమ్యక్ వివేకంతో మేల్కొను; హే జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడా, నారాయణకులజుడా।
Verse 49
न ते पात्रानुरूपश्च पार्वतीदानकर्मणि । महाजनः स्मेरमुखः श्रुतमात्राद्भविष्यति
పార్వతీ దానకర్మలో నీ ప్రవర్తన పాత్రానురూపంగా లేదు. మహాజనులు కేవలం విన్న మాత్రాన చిరునవ్వుతో—వ్యంగ్యంగా—మారుదురు।
Verse 50
पश्य शैलाधिप त्वं च न तस्यैकोस्ति बान्धवः । महारत्नाकरस्त्वञ्च तस्य किञ्चिद्धनं न हि
చూడుము, హే శైలాధిపా! అతనికి ఒక్క బంధువూ లేడు. నీవు మహారత్నాకరుడైనప్పటికీ అతనికి కించిత్తు ధనమూ లేదు।
Verse 51
बान्धवान्मेनकां कुध्रपते शीघ्रं सुतांस्तथा । सर्वान्पृच्छ प्रयत्नेन पण्डितान्पार्वती विना
త్వరగా నీ బంధువులను, మేనకను, అలాగే నీ కుమారులను కూడా అడుగు. యత్నపూర్వకంగా సమస్త పండితులను సంప్రదించు—కాని పార్వతిని ఇందులో కలపవద్దు।
Verse 52
रोगिणो नौषधं शश्वद्रोचते गिरिसत्तम । कुपथ्यं रोचतेऽभीक्ष्णं महादोषकरं सदा
ఓ పర్వతశ్రేష్ఠా! రోగికి నిజమైన ఔషధం ఎప్పుడూ రుచించదు; కానీ కుపథ్యం మళ్లీ మళ్లీ రుచిస్తుంది—అది సదా మహా హానిని కలిగిస్తుంది।
Verse 53
ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा ब्राह्मणः शीघ्रं स वै भुक्त्वा मुदान्वितः । जगाम स्वालयं शान्तो नानालीलाकर श्शिवः
బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పి ఆ బ్రాహ్మణుడు త్వరగా భోజనం చేసి ఆనందంతో నిండిపోయి, శాంతంగా తన గృహానికి వెళ్లెను. నానా లీలలు చేయు శివుడూ తన మార్గమున సాగెను।
Frequently Asked Questions
The devas, realizing Himālaya and Pārvatī’s steadfast devotion to Śiva, decide to send their guru to Himālaya’s home to expedite the offering of Pārvatī to Śiva, even employing strategic criticism of Śiva as a persuasive tactic.
The chapter frames ekānta-bhakti as immediately transformative: devotion leads to divine proximity (Śiva-loka), sārūpya with Mahādeva, and culminates in mokṣa—showing a graded soteriology grounded in Śaiva theism.
Śiva is invoked as Śūlin and Pinākin, emphasizing his iconic martial-ascetic sovereignty; these names function as theological identifiers while the narrative insists that Durgā/Pārvatī will accept no other vara, reinforcing Śiva’s singular status.