गिरिजाया तपोऽनुज्ञा (Permission for Girijā’s Austerities)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । त्वयि देवमुने याते पार्वती हृष्टमानसा । तपस्साध्यं हरं मेने तपोर्थं मन आदधे

బ్రహ్మ పలికెను— ఓ దేవమునీ, నీవు వెళ్లిన తరువాత హర్షభరిత మనస్సుతో పార్వతి, హరుని తపస్సు ద్వారా పొందదగినవాడిగా భావించింది; అందుకే తపస్సు చేయుటకు హృదయంలో సంకల్పించింది।

Verse 2

ततः सख्यौ समादाय जयां च विजयां तथा । मातरं पितरं चैव सखीभ्यां पर्यपृच्छत

తదుపరి ఆమె జయా, విజయా అనే ఇద్దరు సఖులను వెంట తీసుకొని, ఆ సఖుల ద్వారా తన తల్లి తండ్రులను కూడా విచారించింది।

Verse 3

प्रथमं पितरं गत्वा हिमवन्तं नगेश्वरम् । पर्यपृच्छत्सुप्रणम्य विनयेन समन्विता

మొదట ఆమె పర్వతాధిపతి హిమవంతుడు అనే తన తండ్రి వద్దకు వెళ్లి, సక్రమంగా నమస్కరించి, వినయంతో గౌరవపూర్వకంగా ప్రశ్నించింది।

Verse 4

सख्यावूचतुः । हिमवञ्च्छ्रूयतां पुत्री वचनं कथ्यतेऽधुना । सा स्वयं चैव देहस्य रूपस्यापि तथा पुनः

సఖులు పలికిరి—హే హిమవాన్, వినుము. ఇప్పుడు నీ కుమార్తె వచనమును చెప్పుచున్నాము; ఆమె తన దేహమును, తన రూపమును గూర్చి తానే మళ్లీ మళ్లీ పలికెను.

Verse 5

भवतो हि कुलस्यास्य साफल्यं कर्तुमिच्छति । तपसा साधनीयोऽसौ नान्यथा दृश्यतां व्रजेत्

ఆయన మీ వంశాన్ని సార్థకం చేయాలని కోరుతున్నాడు. ఆయనను తపస్సు ద్వారానే సాధించాలి; ఇతర మార్గంలో దర్శనం కలగదు.

Verse 6

तस्माच्च पर्वतश्रेष्ठ देह्याज्ञां भवताधुना । तपः करोतु गिरिजा वनं गत्वेति सादरम्

కాబట్టి, ఓ పర్వతశ్రేష్ఠా, ఇప్పుడు మీరు అనుమతి ఇవ్వండి. గిరిజ అరణ్యానికి వెళ్లి తపస్సు చేయుగాక—అని వారు భక్తితో పలికారు.

Verse 7

ब्रह्मोवाच । इत्येवं च तदा पृष्टस्सखीभ्यां मुनिसत्तम । पार्वत्या सुविचार्याथ गिरिराजोऽब्रवीदिदम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఓ మునిశ్రేష్ఠా, ఈ విధంగా అప్పుడు పార్వతీ విషయమై ఇద్దరు సఖులు ప్రశ్నించగా, గిరిరాజు సువిచారించి ఈ మాటలు చెప్పెను.

Verse 8

हिमालय उवाच । मह्यं च रोचतेऽत्यर्थं मेनायै रुच्यतां पुनः । यथेदं भवितव्यं च किमतः परमुत्तमम्

హిమాలయుడు పలికెను— ఈ ప్రతిపాదన నాకు అత్యంత ప్రీతికరం; మేనాదేవికీ మళ్లీ ఇది సమ్మతమగుగాక. ఇది ఎలా జరగవలెనో అట్లే జరగుగాక; దీనికన్నా పరమ మంగళం మరేమి?

Verse 9

साफल्यं तु मदीयस्य कुलस्य च न संशयः । मात्रे तु रुच्यते चेद्वै ततः शुभतरं नु किम्

నా వంశానికి సాఫల్యం, మంగళసిద్ధి కలుగుటలో సందేహమే లేదు. నా మాత మేనా నిజంగా సమ్మతిస్తే, దానికన్నా శుభతరం ఇంకేమి?

Verse 10

ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं पित्रा प्रोक्तं श्रुत्वा तु ते तदा । जग्मतुर्मातरं सख्यौ तदाज्ञप्ते तया सह

బ్రహ్మ పలికెను—తండ్రి పలికిన ఆ వచనములను అప్పుడు విని, ఆ ఇద్దరు సఖులు తల్లియొద్దకు వెళ్లిరి; ఆమె ఆజ్ఞ ప్రకారము ఆమెతో కూడ (ముందుకు) సాగిరి.

Verse 11

गत्वा तु मातरं तस्याः पार्वत्यास्ते च नारद । सुप्रणम्य करो बध्वोचतुर्वचनमादरात्

అనంతరం నారదుడు పార్వతీ మాతయొద్దకు వెళ్లెను. అతడు భక్తి-గౌరవములతో సాష్టాంగ నమస్కరించి, చేతులు జోడించి, ఆదరముగా మాటలాడెను.

Verse 12

सख्यावूचतुः । मातस्त्वं वचनं पुत्र्याः शृणु देवि नमोऽस्तु ते । सुप्रसन्नतया तद्वै श्रुत्वा कर्तुमिहार्हसि

సఖులు పలికిరి—హే మాతా, హే దేవీ, నీకు నమస్కారము. కుమార్తె మాటలు వినుము; ప్రసన్న హృదయంతో విని, ఇక్కడ చేయవలసిన కార్యమును చేయుము.

Verse 13

तप्तुकामा तु ते पुत्री शिवार्थं परमं तपः । प्राप्तानुज्ञा पितुश्चैव तुभ्यं च परिपृच्छति

నీ కుమార్తె శివప్రాప్తి కొరకు పరమ తపస్సు చేయదలచింది. తండ్రి అనుమతి పొందిన తరువాత, ఇప్పుడు నీ అనుమతినీ కూడా కోరుచున్నది.

Verse 14

इयं स्वरूपसाफल्यं कर्तुकामा पतिव्रते । त्वदाज्ञया यदि जायेत तप्यते च तथा तपः

హే పతివ్రతా, ఆమె తన స్వరూపసాఫల్యాన్ని కోరుచున్నది. నీ ఆజ్ఞచే అనుమతి లభిస్తే, ఆమె అలాగే నిశ్చయంగా తపస్సు చేయును.

Verse 15

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा च ततस्सख्यौ तूष्णीमास्तां मुनीश्वर । नांगीचकार मेना सा तद्वाक्यं खिन्नमानसा

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఓ మునీశ్వరా! ఇలా చెప్పిన తరువాత ఆ ఇద్దరు సఖులు మౌనంగా నిలిచారు. కానీ మనసు వ్యథతో ఉన్న మేనా ఆ మాటలను అంగీకరించలేదు.

Verse 16

ततस्सा पार्वती प्राह स्वयमेवाथ मातरम् । करौ बद्ध्वा विनीतात्मा स्मृत्वा शिवपदांबुजम्

అప్పుడు పార్వతి స్వయంగా తన తల్లిని ఉద్దేశించి పలికింది. చేతులు జోడించి, వినయశీల మనస్సుతో, శ్రీశివుని పాదపద్మాలను స్మరించి ఆమె మాట్లాడింది.

Verse 17

पार्वत्युवाच । मातस्तप्तुं गमिष्यामि प्रातः प्राप्तुं महेश्वरम् । अनुजानीहि मां गंतुं तपसेऽद्य तपोवनम्

పార్వతి పలికెను—అమ్మా, నేను తపస్సు చేయుటకు వెళ్తున్నాను; ప్రాతః మహేశ్వరుని పొందుదును. ఈ రోజు తపోవనమునకు వెళ్లుటకు అనుమతించుము।

Verse 18

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचः पुत्र्या मेना दुःख मुपागता । सोपाहूय तदा पुत्रीमुवाच विकला सती

బ్రహ్ముడు పలికెను—కుమార్తె మాటలు విని మేనా దుఃఖమున మునిగెను. అప్పుడు కుమార్తెను దగ్గరకు పిలిచి, వ్యాకులమైన సతీ ఇలా పలికెను।

Verse 19

मेनोवाच । दुःखितासि शिवे पुत्री तपस्तप्तुं पुरा यदि । तपश्चर गृहेऽद्य त्वं न बहिर्गच्छ पार्वति

మేనా పలికెను—ఓ శివే కుమార్తె, నీవు దుఃఖితగా ముందే తపస్సు చేయాలని నిశ్చయించుకున్నావయితే, ఈ రోజు ఇంట్లోనే తపస్సు చేయి; బయటకు వెళ్లకు, పార్వతీ।

Verse 20

कुत्र यासि तपः कर्तुं देवास्संति गृहे मम । तीर्थानि च समस्तानि क्षेत्राणि विविधानि च

నీవు తపస్సు చేయడానికి ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు? నా గృహంలోనే దేవతలు ఉన్నారు; అక్కడే సమస్త తీర్థాలు, వివిధ క్షేత్రాలు కూడా ఉన్నాయి.

Verse 21

कर्तव्यो न हठः पुत्रि गंतव्यं न बहिः क्वचित् । साधितं किं त्वया पूर्वं पुनः किं साधयिष्यसि

కుమార్తె, హఠం చేయకు; బయట ఎక్కడికీ వెళ్లవద్దు. నీవు ముందుగా ఏమి సాధించావు? ఇప్పుడు మళ్లీ ఏమి సాధిస్తావని భావిస్తున్నావు?

Verse 22

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसं तृतीये पार्वती पार्वतीतपोव नाम द्वाविंशोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణం ద్వితీయ పుస్తకంలోని రుద్రసంహిత తృతీయ భాగం, పార్వతీఖండంలో ‘పార్వతీతపోవన’ అనే ఇరవై రెండవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.

Verse 23

स्त्रीणां तपोवनगतिर्न श्रुता कामनार्थिनी । तस्मात्त्वं पुत्रि मा कार्षीस्तपोर्थं गमनं प्रति

కామనతో ప్రేరితమైన కన్య తపోవనానికి వెళ్లినట్లు వినబడదు. కాబట్టి కుమార్తె, తపస్సు కోసం అక్కడికి వెళ్లాలనే సంకల్పం చేయకు.

Verse 24

ब्रह्मोवाच । इत्येवं बहुधा पुत्री तन्मात्रा विनवारिता । संवेदे न सुखं किंचिद्विनाराध्य महेश्वरम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇలా తల్లి అనేక విధాలుగా కుమార్తెను ఆపి, వినయంతో వేడుకుంది. అయినా మహేశ్వరుని ఆరాధించకపోతే ఆమెకు ఏ మాత్రం సుఖం అనుభవమయ్యలేదు.

Verse 25

तपोनिषिद्धा तपसे वनं गंतुं च मेनया । हेतुना तेन सोमेति नाम प्राप शिवा तदा

మేనా శివను తపస్సు చేయుటకు అడవికి వెళ్లకుండా నిషేధించింది. ఆ కారణముచేతనే ఆ సమయంలో శివకు ‘సోమా’ అనే నామము లభించింది.

Verse 26

अथ तां दुखितां ज्ञात्वा मेना शैलप्रिया शिवाम् । निदेशं सा ददौ तस्याः पार्वत्यास्तपसे मुने

అప్పుడు శైలప్రియా శివా (పార్వతి) దుఃఖితురాలై ఉందని గ్రహించి, ఓ మునీ, మేనా పార్వతికి శివప్రాప్తి కోసం తపస్సు చేయమని ఉపదేశించింది.

Verse 27

मातुराज्ञां च संप्राप्य सुव्रता मुनिसत्तम । ततः स्वांते सुखं लेभे पार्वती स्मृतशंकरा

మాతృఆజ్ఞను పొందిన తరువాత, ఓ మునిశ్రేష్ఠా, సువ్రత అయిన పార్వతి—హృదయంలో శంకరుని స్మరించుచు—ఆపై తన అంతఃకరణంలో పరమ సంతోషాన్ని పొందింది।

Verse 28

मातरं पितरं साथ प्रणिपत्य मुदा शिवा । सखीभ्यां च शिवं स्मृत्वा तपस्तप्तुं समुद्गता

ఆనందంతో శివా (పార్వతి) తల్లి తండ్రులకు ప్రణామం చేసింది; మరియు ఇద్దరు సఖులతో కలిసి, భగవాన్ శివుని స్మరించుచు, తపస్సు చేయుటకు బయలుదేరింది।

Verse 29

हित्वा मतान्यनेकानि वस्त्राणि विविधानि च । वल्कलानि धृतान्याशु मौंजीं बद्ध्वा तु शोभनाम्

అనేక అభిప్రాయాలను, వివిధ వస్త్రాలను విడిచిపెట్టి ఆమె త్వరగా వల్కలాన్ని ధరించి, నియమశోభ కోసం అందమైన మౌంజీని కట్టుకుంది.

Verse 30

हित्वा हारं तथा चर्म्म मृगस्य परमं धृतम् । जगाम तपसे तत्र गंगावतरणं प्रति

హారాన్ని విడిచిపెట్టి, ఉత్తమమైన మృగచర్మాన్ని ధరించి, గంగావతరణాన్ని సాధించాలనే సంకల్పంతో అతడు అక్కడ తపస్సుకు వెళ్లాడు.

Verse 31

शंभुना कुर्वता ध्यानं यत्र दग्धो मनोभवः । गंगावतरणो नाम प्रस्थो हिमवतस्स च

హిమవంతుని ఆ ప్రస్థం ‘గంగావతరణ’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధం—అక్కడ శంభువు ధ్యానంలో లీనుడై ఉండగా మనోభవుడు (కాముడు) దగ్ధమయ్యాడు.

Verse 32

हरशून्योऽथ ददृशे स प्रस्थो हिमभूभृतः । काल्या तत्रेत्य भोस्तात पार्वत्या जगदम्बया

అప్పుడు హిమగిరి ప్రస్థం హరుడు (శివుడు) లేనిదిగా కనబడింది. అక్కడ కాలికా పలికింది—“ఓ ప్రియుడా, ఇక్కడ ఇలానే”; జగదంబ పార్వతి ఆ స్థితిని చూచి స్పందించింది.

Verse 33

यत्र स्थित्वा पुरा शंभुस्तप्तवान्दुस्तरं तपः । तत्र क्षणं तु सा स्थित्वा बभूव विरहार्दिता

శంభువు పూర్వం దుర్లఘ్యమైన తపస్సు చేసిన ఆ స్థలంలో ఆమె క్షణమాత్రం నిలిచి, వెంటనే విరహవేదనతో బాధపడింది.

Verse 34

हा हरेति शिवा तत्र रुदन्ती सा गिरेस्सुता । विललापातिदुःखार्ता चिन्ताशोकसमन्विता

అక్కడ గిరిజ అయిన శివా ‘హా హరి!’ అని ఏడుస్తూ, తీవ్రమైన దుఃఖంతో బాధపడుతూ, చింతా-శోకాలతో నిండిపోయి విలపించింది.

Verse 35

ततश्चिरेण सा मोहं धैर्य्या त्संस्तभ्य पार्वती । नियमायाऽभवत्तत्र दीक्षिता हिमवत्सुता

తర్వాత చాలాకాలానికి పార్వతి ధైర్యంతో తన మోహాన్ని అదుపుచేసింది. అక్కడ హిమవంతుని కుమార్తె నియమాచరణార్థం దీక్షితురాలై శివసాధన వ్రతాలలో ప్రవేశించింది.

Verse 36

तपश्चकार सा तत्र शृंगितीर्थे महोत्तमे । गौरीशिखर नामासीत्तत्तपःकरणाद्धि तत्

అక్కడ పరమ పవిత్రమైన శృంగీ-తీర్థంలో ఆమె తపస్సు చేసింది. ఆ తపస్సు ఫలితంగా ఆ శిఖరం “గౌరీ-శిఖరము” అని ప్రసిద్ధి పొందింది.

Verse 37

सुंदराश्च द्रुमास्तत्र पवित्राश्शिवया मुने । आरोपिताः परीक्षार्थं तपसः फलभागिनः

ఓ మునీ, అక్కడ శివా (పార్వతి) పరీక్షార్థంగా అందమైన, పవిత్రమైన వృక్షాలను నాటింది; అవి ఆమె తపస్సు ఫలంలో భాగస్వాములయ్యాయి.

Verse 38

भूभिशुद्धिं ततः कृत्वा वेदीं निर्माय सुन्दरी । तथा तपस्समारब्धं मुनीनामपि दुष्करम्

తర్వాత ఆ సుందరి దేవి భూమిని శుద్ధి చేసి వేదికను నిర్మించి, మునులకైనా దుర్లభమైన తపస్సును ప్రారంభించింది.

Verse 39

विगृह्य मनसा सर्वाणींद्रियाणि सहाशु सा । समुपस्थानिके तत्र चकार परमं तपः

మనసుతో సమస్త ఇంద్రియాలను దృఢంగా నియంత్రించి, ఆమె త్వరగా ఆ పవిత్ర ఉపాసనాస్థలానికి వెళ్లి అక్కడ పరమ తపస్సు ఆచరించింది।

Verse 40

ग्रीष्मे च परितो वह्निं प्रज्वलंतं दिवानिशम् । कृत्वा तस्थौ च तन्मध्ये सततं जपती मनुम

గ్రీష్మంలో ఆమె చుట్టూ దివానిశలు మండే అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేసి, దాని మధ్య నిలిచి నిరంతరం పవిత్ర మంత్రజపం చేసింది।

Verse 41

सततं चैव वर्षासु स्थंडिले सुस्थिरासना । शिलापृष्ठे च संसिक्ता बभूव जलधारया

వర్షాకాలంలో కూడా ఆమె నిరంతరం నేలపై అచలాసనంతో కూర్చుండింది; శిలాపీఠంపై కూడా జలధారలతో మళ్లీ మళ్లీ తడిసినా తపస్సులో చలించలేదు।

Verse 42

शीते जलांतरे शश्वत्तस्थौ सा भक्तितत्परा । अनाहारातपत्तत्र नीहारे निशासु च

తీవ్ర శీతంలో ఆమె నీటి మధ్య నిరంతరం నిలిచి, భక్తిలో పరమంగా లీనమైంది. అక్కడ ఆమె నిరాహార తపస్సు చేసి, రాత్రి మబ్బును కూడా సహించింది.

Verse 43

एवं तपः प्रकुर्वाणा पंचाक्षरजपे रता । दध्यौ शिवं शिवा तत्र सर्वकामफलप्रदम्

ఇలా తపస్సు చేస్తూ, పంచాక్షర మంత్రజపంలో రమిస్తూ, శివా (పార్వతి) అక్కడ సమస్త ధర్మసమ్మత కోరికల ఫలాన్ని ప్రసాదించే పరమేశ్వరుడు శివుని ధ్యానించింది.

Verse 44

स्वारोपिताच्छुभान्वृक्षान्सखीभिस्सिंचती मुदा । प्रत्यहं सावकाशे सा तत्रातिथ्यमकल्पयत्

ఆమె తానే నాటిన శుభవృక్షాలను సఖులతో కలిసి ఆనందంగా నీరు పోసెను; ప్రతిరోజు అవకాశం దొరికినప్పుడు అక్కడ అతిథి సత్కారాన్ని ఏర్పరచెను।

Verse 45

वातश्चैव तथा शीतवृष्टिश्च विविधा तथा । दुस्सहोऽपि तथा घर्म्मस्तया सेहे सुचित्तया

అక్కడ ఉగ్ర గాలులు వీచెను, అనేక విధాల శీతవర్షాలు కురిసెను; అలాగే దుస్సహమైన ఎండతాపమును కూడా ఆమె శుద్ధమైన స్థిరచిత్తంతో సహించెను।

Verse 46

दुःखं च विविधं तत्र गणितं न तयागतम् । केवलं मन आधाय शिवे सासीत्स्थिता मुने

అక్కడ అనేక విధాల దుఃఖాలు ఉన్నా ఆమె వాటిని లెక్కచేయలేదు. హే మునీ! కేవలం శివునిపై మనస్సు నిలిపి ఆమె అచలంగా నిలిచెను।

Verse 47

प्रथमं फलभोगेन द्वितीयं पर्णभोजनैः । तपः प्रकुर्वती देवी क्रमान्निन्येऽमिताः समाः

మొదట దేవి ఫలాలను భుజించి జీవించింది; రెండవ దశలో కేవలం ఆకులనే ఆహారంగా చేసుకుంది. ఈ విధంగా క్రమంగా తపస్సు చేస్తూ దేవి పార్వతి శివప్రాప్తి కోసం నియమబద్ధంగా అపార సంవత్సరాలు గడిపింది.

Verse 48

ततः पर्णान्यपि शिवा निरस्य हिमवत्सुता । निराहाराभवद्देवी तपश्चरणसंरता

ఆపై హిమవంతుని కుమార్తె శివా ఆకులనూ ఆహారంగా వదిలివేసింది. దేవి పూర్తిగా నిరాహారిణిగా మారి, తపశ్చరణలో స్థిరంగా లీనమై, శివప్రాప్తిలో ఏకనిష్ఠగా నిలిచింది.

Verse 49

आहारे त्यक्तपर्णाभूद्यस्माद्धिमवतः सुतः । तेन देवैरपर्णेति कथिता नामतः शिवा

హిమవంతుని కుమార్తె తపస్సులో ఆహారంగా ఆకులనుకూడా త్యజించింది; అందుచేత దేవతలు శివా (పార్వతి)ని ‘అపర్ణా’ అనే నామంతో పిలిచారు.

Verse 50

एका पादस्थिता सासीच्छिवं संस्मृत्य पार्वती । पंचाक्षरं जपंती च मनुं तेपे तपो महत्

ఒక పాదంపై నిలిచి పార్వతి శివస్మరణలో లీనమై ఉండెను. పంచాక్షరీ మంత్రం జపిస్తూ ఆమె మహత్తర తపస్సు చేసెను.

Verse 51

चीरवल्कलसंवीता जटासंघातधारिणी । शिवचिंतनसंसक्ता जिगाय तपसा मुनीम्

చీరవల్కలాలు ధరించి, జటల సమూహాన్ని మోసి, శివచింతనలో నిమగ్నమై, తపోబలంతో ముని-స్త్రీనికూడా అధిగమించింది.

Verse 52

एवं तस्यास्तपस्यन्त्या चिंतयंत्या महेश्वरम् । त्रीणि वर्ष सहस्राणि जग्मुः काल्यास्तपोवने

ఈ విధంగా ఆమె తపస్సు చేస్తూ మహేశ్వరుని ధ్యానిస్తూ ఉండగా, కాళీదేవి తపోవనంలో మూడు వేల సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి.

Verse 53

षष्टिवर्षसहस्राणि यत्र तेपे तपो हरः । तत्र क्षणमथोषित्वा चिंतयामास सा शिवा

హరుడు అరవై వేల సంవత్సరాలు తపస్సు చేసిన ఆ స్థలంలో శివా (పార్వతి) క్షణమాత్రం నిలిచి, అనంతరం గాఢంగా ధ్యానించసాగింది.

Verse 54

नियमस्थां महादेव किं मां जानासि नाधुना । येनाहं सुचिरं तेन नानुयाता तवोरता

పార్వతి పలికెను—ఓ మహాదేవా, నియమస్థితిలో ఉన్న నన్ను ఇప్పటికీ గుర్తించలేవా? నేను దీర్ఘకాలం తపస్సు చేసిన ఆ సంకల్పబలంతోనే, నీపై నా భక్తివ్రతం నుండి నేను ఎప్పుడూ తొలగలేదు.

Verse 55

लोके वेदे च गिरिशो मुनिभिर्गीयते सदा । शंकरस्य हि सर्वज्ञस्सर्वात्मा सर्वदर्शनः

లోకములోను వేదములోను గిరీశుని మునులు సదా గానము చేస్తారు; ఎందుకంటే శంకరుడు నిజముగా సర్వజ్ఞుడు—అతడు సమస్తుల అంతరాత్మ, సర్వదర్శి.

Verse 56

सर्वभूतिप्रदो देवस्सर्वभावानुभावनः । भक्ताभीष्टप्रदो नित्यं सर्वक्लेशनिवारणः

ఆ దేవుడు సమస్త సంపదలను ప్రసాదించువాడు, సమస్త భావములను పరిపక్వం చేయువాడు; ఆయన నిత్యం భక్తుల అభీష్టములను అనుగ్రహించి, సమస్త క్లేశములను నివారించును.

Verse 57

सर्वकामान्परित्यज्य यदि चाहं वृषध्वजे । अनुरक्ता तदा सोत्र संप्रसीदतु शंकरः

హే వృషధ్వజ మహాదేవా! నేను సమస్త కోరికలను త్యజించి నిజభక్తితో నీలో అనురక్తురాలినైతే, ఇక్కడే శంకరుడు నాపై ప్రసన్నుడగుగాక.

Verse 58

यदि नारद तत्रोक्तमंत्रो जप्तश्शराक्षरः । सुभक्त्या विधिना नित्यं संप्रसीदतु शंकरः

హే నారదా! అక్కడ ఉపదేశించిన మంత్రాన్ని అక్షరాక్షరంగా విధిపూర్వకంగా, సుభక్తితో నిత్యం జపిస్తే శంకరుడు సంపూర్ణంగా ప్రసన్నుడవుతాడు.

Verse 59

यदि भक्त्या शिवस्याहं निर्विकारा यथोदितम् । सर्वेश्वरस्य चात्यंतं संप्रसीदतु शंकरः

శివభక్తిచేత నేను యథోక్తంగా నిర్వికారిణిగా అయ్యి ఉంటే, సర్వేశ్వరుడైన శంకరుడు నాపై అత్యంత ప్రసన్నుడై కరుణించుగాక।

Verse 60

एवं चिंतयती नित्यं तेपे सा सुचिरं तपः । अधोमुखी निर्विकारा जटावल्कलधारिणी

ఇలా నిత్యం చింతిస్తూ ఆమె ఎంతో కాలం తపస్సు చేసింది—అధోముఖంగా, నిర్వికారంగా, జటలు మరియు వల్కల వస్త్రాలు ధరించి।

Verse 61

तथा तया तपस्तप्तं मुनीनामपि दुष्करम् । स्मृत्वा च पुरुषास्तत्र परमं विस्मयं गताः

ఆమె చేసిన తపస్సు మునులకైనా దుష్కరమైనది; ఆ తపస్సును స్మరించి అక్కడి జనులు పరమ ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యారు।

Verse 62

तत्तपोदर्शनार्थं हि समाजग्मुश्च तेऽखिलाः । धन्यान्निजान्मन्यमाना जगदुश्चेति सम्मताः

ఆ తపస్సును దర్శించుటకై వారు అందరూ అక్కడ సమవేతులయ్యారు. తమవారిని ధన్యులుగా భావించి, నిశ్చయంతో లోకమంతటికి అట్లే అని ప్రకటించారు.

Verse 63

महतां धर्म्मवृद्धेषु गमनं श्रेय उच्यते । प्रमाणं तपसो नास्ति मान्यो धर्म्मस्सदा बुधैः

ధర్మంలో అభివృద్ధి చెందిన మహాత్ముల వద్దకు వెళ్లడం శ్రేయస్కరం అని చెప్పబడింది. తపస్సుకు స్థిర ప్రమాణం లేదు; అందుచేత జ్ఞానులు ధర్మాన్ని ఎల్లప్పుడూ గౌరవిస్తారు.

Verse 64

श्रुत्वा दृष्ट्वा तपोऽस्यास्तु किमन्यैः क्रियते तपः । अस्मात्तपोऽधिकं लोके न भूतं न भविष्यति

ఆమె తపస్సును విని, చూసి, మరెవరు తపస్సు చేయవలసిన అవసరం ఏముంది? ఈ లోకములో దీనికన్నా అధికమైన తపస్సు ఎప్పుడూ లేదు, ఇకపై కూడా ఉండదు।

Verse 65

जल्पंत इति ते सर्वे सुप्रशस्य शिवातपः । जग्मुः स्वं धाम मुदिताः कठिनांगाश्च ये ह्यपि

ఇలా పరస్పరం మాట్లాడుకుంటూ వారు అందరూ శివార్థంగా చేసిన ఆ తపస్సును అత్యంతంగా ప్రశంసించారు. ఆనందంతో తమ తమ ధామాలకు వెళ్లిపోయారు—కఠిన వ్రతాలతో దేహం కఠినమైనవారైనా సరే।

Verse 66

अन्यच्छृणु महर्षे त्वं प्रभावं तपसोऽधुना । पार्वत्या जगदम्बायाः पराश्चर्य्यकरं महत्

మహర్షీ, ఇప్పుడు తపస్సు యొక్క ప్రభావాన్ని మరింత వినండి. జగదంబ అయిన పార్వతీదేవి విషయంలో అది అత్యంత మహత్తరమై పరమ ఆశ్చర్యకరమైంది।

Verse 67

तदाश्रमगता ये च स्वभावेन विरोधिनः । तेप्यासंस्तत्प्रभावेण विरोधरहि तास्तदा

అక్కడి ఆశ్రమానికి వచ్చినవారు—స్వభావంగా విరోధులు అయినప్పటికీ—ఆ పవిత్ర ప్రభావం వల్ల ఆ సమయంలో విరోధరహితులయ్యారు।

Verse 68

सिंहा गावश्च सततं रागादिदोषसंयुताः । तन्महिम्ना च ते तत्र नाबाधंत परस्परम्

సింహాలు మరియు ఆవులు—ఎల్లప్పుడూ రాగాది దోషాలతో కూడినవైనా—ఆ మహిమ వల్ల అక్కడ పరస్పరం ఒకరినొకరు హానిచేయలేదు।

Verse 69

अथान्ये च मुनिश्रेष्ठ मार्ज्जारा मूषकादयः । निसर्गाद्वैरिणो यत्र विक्रियंते स्म न क्वचित्

ఓ మునిశ్రేష్ఠా! అక్కడ పిల్లి, ఎలుక మొదలైన ఇతర జీవులు సహజంగా శత్రువులైనప్పటికీ, ఆ స్థలంలో ఎప్పుడూ వైరం గానీ హానికర ప్రవర్తన గానీ చూపలేదు।

Verse 70

वृक्षाश्च सफलास्तत्र तृणानि विविधानि च । पुष्पाणि च विचित्राणि तत्रासन्मुनिसत्तम

ఓ మునిసత్తమా! అక్కడ ఫలభరిత వృక్షాలు, అనేక రకాల గడ్డి-తృణాలు, అలాగే విచిత్రమైన రంగుల పుష్పాలు కూడా ఉన్నాయి।

Verse 71

तद्वनं च तदा सर्वं कैलासेनोपमान्वितम् । जातं च तपस्तस्यास्सिद्धिरूपमभूत्तदा

అప్పుడు ఆ సమస్త వనం కైలాసానికి సమానంగా మారింది; అలాగే అదే వేళ ఆమె తపస్సు ఫలం సిద్ధిరూపంగా ప్రकटించింది—తపస్సును పరిపూర్ణం చేసే కృపవల్ల।