Shloka 36

शिवस्य तपोऽनुष्ठानम् — Śiva’s Austerity and Meditation at Himavat

Gaṅgā-Region

Devanagari script

देवेन्द्रादधिकम्मन्ये स्वात्मानम्परमेश्वर । सगणेन त्वयागत्य कृतोऽनुग्रहभागहम्

Transliteration

devendrādadhikammanye svātmānamparameśvara | sagaṇena tvayāgatya kṛto'nugrahabhāgaham

Translation

హే పరమేశ్వరా! నేను నన్ను దేవేంద్రుడైన ఇంద్రునికన్నా అధికంగా ధన్యుడనిగా భావిస్తున్నాను; ఎందుకంటే మీరు మీ గణులతో ఇక్కడికి వచ్చి నన్ను మీ అనుగ్రహానికి పాత్రునిగా చేసారు।

Word by Word

• देवेन्द्रात्: from Devendra (Indra)
• देवेन्द्रात्: अपादान (Ablative source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: देवेन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासः—देव + इन्द्र (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• अधिकम्: more, superior
• अधिकम्: क्रियाविशेषण (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अधिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbially)

• मन्ये: I think/consider
• मन्ये: क्रिया (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; आत्मनेपद

• स्वात्मानम्: your own self
• स्वात्मानम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः—स्वः आत्मा (कर्मधारयः)

• परमेश्वर: O Supreme Lord
• परमेश्वर: सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: परम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; समासः—परमः ईश्वरः (कर्मधारयः)

• सगणेन: together with (your) attendants
• सगणेन: करण (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: स + गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; समासः—गणेन सह (सह-तत्पुरुषः)

• त्वया: by you
• त्वया: कर्ता (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• आगत्य: having come
• आगत्य: क्रियाविशेषण (Prior action/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया

• कृतः: made/done
• कृतः: क्रिया (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; कर्मणि-प्रयोगभाव

• अनुग्रह-भागः: a share/recipient of favor
• अनुग्रह-भागः: कर्म (Result/object-complement/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अनुग्रह + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—अनुग्रहस्य भागः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• अहम्: I
• अहम्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

Speaker

Pārvatī

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Characters & Entities

• Shiva
• Indra
• Ganas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights anugraha (divine grace) as the highest spiritual fortune: being personally noticed by Parameśvara surpasses worldly rank (even Indra’s), pointing to Shiva as Pati who uplifts the bound soul through compassion.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

It reflects Saguna Shiva’s accessible, personal aspect—Shiva ‘comes’ with His gaṇas as a tangible sign of favor, echoing how devotees approach the Linga to receive Shiva’s presence, protection, and blessing.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is bhakti with humility—daily japa of the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) and simple Shiva-pūjā (optionally with bhasma/Tripuṇḍra) to seek anugraha rather than status.