Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

शिवस्य तपोऽनुष्ठानम् — Śiva’s Austerity and Meditation at Himavat

Gaṅgā-Region

तज्जन्म गिरिशो ज्ञात्वा सतीविरहकातरः । कृत्वा तामद्भुतामन्तर्मुमोदातीव नारद

tajjanma giriśo jñātvā satīvirahakātaraḥ | kṛtvā tāmadbhutāmantarmumodātīva nārada

ఓ నారదా! ఆమె జన్మను తెలిసికొని గిరీశుడు (శివుడు) సతీ వియోగంతో వ్యాకులుడై, అంతరంగమున ఆ అద్భుత సంకల్పమును చేసి, అత్యంత ఆనందించెను.

तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
जन्मbirth
जन्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गिरिशःGiriśa (Śiva)
गिरिशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरिश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष-नाम (गिरिश = शिव)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘having known’
सतीविरहकातरःdistressed due to separation from Satī
सतीविरहकातरः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसती + विरह + कातर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सत्याः विरहे कातरः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृत्वाhaving made/done
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having done/made’
ताम्her/that (female)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
अद्भुताम्wonderful, marvelous
अद्भुताम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अन्तःwithin, inwardly
अन्तः:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक (adverb: inwardly/within)
मुमोदrejoiced
मुमोद:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुद् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अतीवexceedingly
अतीव:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formपरिमाणवाचक-अव्यय (intensifier adverb)
नारदःNārada
नारदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष-नाम

Sūta Gosvāmin

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Shakti Form: Satī

Role: liberating

S
Shiva
S
Sati
N
Narada
P
Parvati

FAQs

The verse highlights Śiva’s inward, divinely guided resolve: even while feeling Satī’s separation, he turns the experience into sacred intention, showing that the Lord’s will (icchā) and inner awareness guide the unfolding of grace and liberation.

Śiva is portrayed as Girīśa—personally responsive and emotionally accessible—supporting Saguna devotion. For devotees, Linga-worship mirrors this “antar” (inner) focus: approaching Śiva outwardly in form while contemplating him inwardly as the indwelling Lord.

The key takeaway is inward contemplation (antar-dhyāna) alongside devotion—mentally fixing Śiva in the heart while repeating a Śiva-mantra such as the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”), aligning one’s intention with Śiva’s grace.