Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 43

गणेशविवाहोत्सवः तथा सिद्धि-बुद्धि-सन्तानवर्णनम् | Gaṇeśa’s Wedding Festival and the Progeny of Siddhi & Buddhi

Devanagari script

एतदाख्यानमनघं यशस्यं सुखवर्द्धनम् । आयुष्यं स्वर्ग्यमतुलं पुत्रपौत्रादिकारकम्

Transliteration

etadākhyānamanaghaṃ yaśasyaṃ sukhavarddhanam | āyuṣyaṃ svargyamatulaṃ putrapautrādikārakam

Translation

ఈ నిర్దోషమైన పవిత్రాఖ్యానం కీర్తిని ప్రసాదించి సుఖాన్ని వృద్ధి చేస్తుంది. ఇది ఆయుష్షును పెంచి, అతుల స్వర్గ్య పుణ్యాన్ని ఇస్తూ, పుత్ర-పౌత్రాదుల ప్రాప్తికి కారణమవుతుంది.

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (आख्यानम्)

• आख्यानम्: narrative/legend
• आख्यानम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आख्यान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अनघम्: sinless/blemishless
• अनघम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनघ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (आख्यानम्)

• यशस्यम्: fame-giving/glorious
• यशस्यम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यशस्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (आख्यानम्)

• सुखवर्द्धनम्: increasing happiness
• सुखवर्द्धनम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुख + वर्द्धन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सुखस्य वर्द्धनम्); विशेषणम् (आख्यानम्)

• आयुष्यम्: life-promoting
• आयुष्यम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आयुष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (आख्यानम्)

• स्वर्ग्यम्: heavenly/heaven-leading
• स्वर्ग्यम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (आख्यानम्)

• अतुलम्: incomparable
• अतुलम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अतुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (आख्यानम्)

• पुत्रपौत्रादिकारकम्: producing sons, grandsons, etc.
• पुत्रपौत्रादिकारकम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुत्र + पौत्र + आदि + कारक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पुत्रपौत्रादीनां कारकम्); विशेषणम् (आख्यानम्)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Mahādeva

Jyotirlinga Context

Significance: Frames kathā-śravaṇa as a dharmic act yielding āyuḥ, yaśas, sukha, svarga-puṇya, and lineage-prosperity—typical Purāṇic phalaśruti motivating regular listening/recitation.

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: nurturing

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It is a phalaśruti declaring that śravaṇa and smaraṇa of this Shiva-centered narration purify the mind, increase auspiciousness, and generate dharmic merit that supports both worldly well-being and spiritual upliftment.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By praising the fruits of the narration, it encourages devotion to Saguna Shiva through katha, which naturally leads the devotee toward steadier worship—often expressed as Linga-bhakti, mantra, and temple observances.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The implied practice is regular hearing/recitation of the Shiva Purana (katha-śravaṇa/pāṭha) with faith; it can be paired with simple Shiva upāsanā such as japa of “Om Namaḥ Śivāya” for focused devotion.