शिवपुत्रजननवर्णनम् — Description of the Birth/Manifestation of Śiva’s Son

Verse 1

ब्रह्मोवाच । तदाकर्ण्य महादेवो योगज्ञानविशारदः । त्यक्तकामो न तत्याज संभोगं पार्वतीभयात्

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇది విని యోగజ్ఞానంలో నిపుణుడైన మహాదేవుడు, కామరహితుడైనప్పటికీ, పార్వతీని అసంతుష్టిపరచునేమో అన్న భయంతో దాంపత్యసంగమాన్ని విడువలేదు।

Verse 2

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे शिवपुत्रजननवर्णनं नाम द्वितीयोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణమున రెండవ రుద్రసంహితలోని నాల్గవ కుమారఖండములో ‘శివపుత్ర జననవర్ణనం’ అను రెండవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।

Verse 3

देवास्सर्वे प्रभुं दृष्ट्वा हरिणा च मया शिवम् । बभूबुस्सुखिनश्चाति तदा वै भक्तवत्सलम्

సర్వ దేవతలు హరి మరియు నేను (బ్రహ్మ)తో కలిసి భక్తవత్సలుడైన ప్రభు శివుని దర్శించగా, వారు అత్యంత ఆనందించారు; ఎందుకంటే ఆయన నిత్యం భక్తులపై స్నేహముగలవాడు।

Verse 4

इत्याकर्ण्य वचस्तेषां सुराणां भगवान्भवः । प्रत्युवाच विषण्णात्मा दूयमानेन चेतसा

దేవతల ఆ మాటలు విని భగవాన్ భవుడు (శివుడు) ప్రత్యుత్తరం చెప్పెను; ఆయన అంతరాత్మ విషణ్ణమై, మనస్సు శోకాగ్నితో దహించుచుండెను।

Verse 5

प्रणम्य सुमहाप्रीत्या नतस्कंधाश्च निर्जराः । तुष्टुवुः शंकरं सर्वे मया च हरिणा मुने

అత్యంత ఆనందంతో ప్రణమించి, భక్తితో వంగిన భుజాలతో అమర దేవతలందరూ శంకరుని స్తుతించారు; మునీ, నేనూ హరి (విష్ణువు)తో కలిసి స్తుతించాను।

Verse 6

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव करुणासागर प्रभो । अन्तर्यामी हि सर्वेषां सर्वं जानासि शंकर

దేవతలు అన్నారు—దేవదేవా, మహాదేవా, కరుణాసాగర ప్రభూ! నీవు సమస్తుల అంతర్యామివి; అందుచేత శంకరా, నీవు అన్నిటినీ తెలుసు।

Verse 7

देवकार्यं कुरु विभो रक्ष देवान् महेश्वर । जहि दैत्यान् कृपां कृत्वा तारकादीन् महाप्रभून्

హే విభో, హే మహేశ్వరా! దేవకార్యాన్ని నెరవేర్చుము, దేవతలను రక్షించుము. కరుణచేసి తారకాది మహాబల దైత్యులను సంహరించుము।

Verse 8

शिव उवाच । हे विष्णो हे विधे देवास्सर्वेषां वो मनोगतिः । यद्भावि तद्भवत्येव कोऽपि नो तन्निवारकः

శివుడు పలికెను—హే విష్ణో, హే విధాత (బ్రహ్మా), హే దేవులారా! మీ అందరి మనోగతులు తెలిసినవే. ఏది భవితవ్యమో అది తప్పక జరుగుతుంది; దాన్ని అడ్డుకునేవాడు ఎవరూ లేరు।

Verse 9

यज्जातं तज्जातमेव प्रस्तुतं शृणुताऽमराः । शिरस्तस्खलितं वीर्यं को ग्रहीष्यति मेऽधुना

జరిగినది జరిగినది—ఓ దేవతలారా, ఇప్పుడు ప్రస్తుత విషయం వినండి. నా వీర్యం జారిపడింది; ఇప్పుడు దీనిని ఎవరు స్వీకరిస్తారు?

Verse 10

स गृह्णीयादिति प्रोच्य पातयामास तद्भुवि । अग्निर्भूत्वा कपोतो हि प्रेरितस्सर्वनिर्जरैः

అతడు దీనిని గ్రహించుగాక అని పలికి ఆయన దానిని భూమిపై పడవేశారు. దేవతలందరి ప్రేరణతో అగ్నియే పావురముగా మారెను.

Verse 11

अभक्षच्छांभवं वीर्यं चंच्वा तु निखिलं तदा । एतस्मिन्नंतरे तत्राऽऽजगाम गिरिजा मुने

అప్పుడు ఆ పావురము తన ముక్కుతో ఆ శాంభవ వీర్యమును పూర్తిగా భక్షించెను. ఓ మునీ, ఇంతలో అక్కడికి గిరిజ వచ్చెను.

Verse 12

शिवागमविलंबे च ददर्श सुरपुंगवान् । ज्ञात्वा तद्वृत्तमखिलं महाक्रोधयुता शिवा

శివ రాక ఆలస్యమవటం చూసి దేవశ్రేష్టులు గమనించారు. జరిగిన వృత్తాంతమంతా తెలుసుకున్న శివ మహా కోపంతో నిండిపోయెను.

Verse 13

उवाच त्रिदशान् सर्वान् हरिप्रभृतिकांस्तदा

అప్పుడు అతడు హరి (విష్ణువు) మొదలైన సమస్త త్రిదశులను (దేవతలను) సంబోధించి పలికెను।

Verse 14

देव्युवाच । रे रे सुरगणास्सर्वे यूयं दुष्टा विशेषतः । स्वार्थसंसाधका नित्यं तदर्थं परदुःखदाः

దేవి పలికెను—రే రే! ఓ సమస్త దేవగణములారా, మీరు విశేషంగా దుష్టులు. మీరు నిత్యం స్వార్థసిద్ధికే తపించి, దాని కోసమే ఇతరులకు దుఃఖకారణమవుతారు.

Verse 15

स्वार्थहेतोर्महेशानमाराध्य परमं प्रभुम् । नष्टं चक्रुर्मद्विहारं वंध्याऽभवमहं सुराः

స్వార్థహేతువుగా దేవులు పరమప్రభువు మహేశ్వరుని ఆరాధించారు. వారు నా క్రీడావిహారాన్ని నాశనం చేశారు; ఓ దేవులారా, నేను వంధ్యనయ్యాను.

Verse 16

मां विरोध्य सुखं नैव केषांचिदपि निर्जराः । तस्माद्दुःखं भवेद्वो हि दुष्टानां त्रिदिवौकसाम्

నన్ను వ్యతిరేకించి మీ అమరులలో ఎవ్వరూ ఎప్పటికీ సుఖాన్ని పొందలేరు. అందుచేత, ఓ దుష్ట స్వర్గవాసులారా, మీకు దుఃఖమే కలుగును.

Verse 17

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा विष्णुप्रमुखान् सुरान्सर्वान् शशाप सा । प्रज्वलंती प्रकोपेन शैलराजसुता शिवा

బ్రహ్మ పలికెను—ఇట్లు చెప్పి, పర్వతరాజకన్య శివా కోపంతో జ్వలిస్తూ, విష్ణుప్రముఖులైన సమస్త దేవులను శపించింది.

Verse 18

पार्वत्युवाच । अद्यप्रभृति देवानां वंध्या भार्या भवन्त्विति । देवाश्च दुःखितास्संतु निखिला मद्विरोधिनः

పార్వతి పలికెను—ఈ దినమునుండి దేవతల భార్యలు వంధ్యలగుదురు. నా విరోధులైన సమస్త దేవతలు దుఃఖితులై ఉండుగాక.

Verse 19

ब्रह्मोवाच । इति शप्त्वाखिलान्देवान् विष्ण्वाद्यान्सकलेश्वरी । उवाच पावकं क्रुद्धा भक्षकं शिवरेतसः

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇట్లు విష్ణువాది సమస్త దేవతలను శపించి, సర్వేశ్వరి దేవి క్రోధంతో పావక అగ్నిని ఉద్దేశించి పలికింది—“నీవు శివరేతస్సును భక్షించుటకు నియుక్తుడవు।”

Verse 20

पार्वत्युवाच । सर्वभक्षी भव शुचे पीडितात्मेति नित्यशः । शिवतत्त्वं न जानासि मूर्खोऽसि सुरकार्यकृत्

పార్వతి పలికింది—ఓ దుఃఖితుడా! నీవు సర్వభక్షుడవై, నిత్యం ‘పీడితాత్మ’ అని ప్రసిద్ధి పొందు. శివతత్త్వాన్ని నీవు ఎరుగవు; నీవు మూర్ఖుడవు, దేవకార్యాలకే పనివాడవు.

Verse 21

रे रे शठ महादुष्ट दुष्टानां दुष्टबोधवान् । अभक्षश्शिववीर्यं यन्नाकार्षीरुचितं हि तत्

అరే అరే, మోసగాడా మహాదుష్టా! దుష్టులలోనూ దుష్టబుద్ధివాడా! భక్షించరాని శివవీర్యాన్ని భక్ష్యమని భావించి నీవు చేసినది పరమ అనుచితం.

Verse 22

ब्रह्मोवाच । इति शप्त्वा शिवा वह्निं सहेशेन नगात्मजा । जगाम स्वालयं शीघ्रमसंतुष्टा ततो मुने

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇట్లు అగ్నిని శపించి, పర్వతకన్య శివా మహేశ్వరునితో కలిసి, ఓ మునీ, అసంతృప్తిగానే తన నివాసానికి శీఘ్రంగా వెళ్లింది.

Verse 23

गत्वा शिवा शिवं सम्यक् बोधयामास यत्नतः । अजीजनत्परं पुत्रं गणेशाख्यं मुनीश्वर

ఓ మునీశ్వరా, అప్పుడు శివా శివుని సమీపమునకు వెళ్లి యత్నపూర్వకంగా ఆయనకు సమ్యకంగా తెలియజేసింది. అనంతరం ఆమె గణేశనామక పరమ పుత్రుని ప్రసవించింది.

Verse 24

तद्वृत्तांतमशेषं च वर्णयिष्ये मुनेऽग्रतः । इदानीं शृणु सुप्रीत्या गुहोत्पत्तिं वदाम्यहम्

ఓ మునిశ్రేష్ఠా! ఆ సమస్త వృత్తాంతాన్ని నీ ముందర సంపూర్ణంగా వివరిస్తాను. ఇప్పుడు ఆనందభక్తితో వినుము; గుహ (స్కందుడు) యొక్క ఉద్భవాన్ని నేను చెబుతున్నాను.

Verse 25

पावकादितमन्नादि भुंजते निर्जराः खलु । वेदवाण्येति सर्वे ते सगर्भा अभवन्सुराः

నిజంగా అమర దేవతలు పావకుడు (అగ్ని) ముందుగా పవిత్రం చేసిన అన్నాదులను భుజించారు. అలాగే వేదవాణి ప్రభావంతో ఆ దేవతలందరూ సగర్భులు, గర్భధారణకు సమర్థులయ్యారు.

Verse 26

ततोऽसहंतस्तद्वीर्यं पीडिता ह्यभवन् सुराः । विष्ण्वाद्या निखिलाश्चाति शिवाऽऽज्ञा नष्टबुद्धयः

ఆ తరువాత ఆ మహావీర్యాన్ని తట్టుకోలేక దేవతలు తీవ్రంగా పీడింపబడ్డారు. విష్ణువు మొదలైన సమస్త దేవతలు శివాజ్ఞ ప్రభావంతో బుద్ధి చెదిరి పూర్తిగా కలవరపడ్డారు.

Verse 27

अथ विष्णुप्रभृतिकास्सर्वे देवा विमोहिताः । दह्यमाना ययुः शीघ्रं शरणं पार्वतीपतेः

అప్పుడు విష్ణువు మొదలైన సమస్త దేవతలు మోహితులయ్యారు; ఆ దాహంతో దగ్ధమవుతూ వారు త్వరగా పార్వతీపతి (శివుడు) శరణు చేరారు.

Verse 28

शिवालयस्य ते द्वारि गत्वा सर्वे विनम्रकाः । तुष्टुवुस्सशिवं शंभुं प्रीत्या सांजलयस्सुराः

ఆ శివాలయ ద్వారానికి చేరి దేవతలందరూ వినమ్రులయ్యారు. ప్రేమానందంతో అంజలి ఘటించి, వారు శివస్వరూపుడైన శంభువును—మంగళప్రభువును—స్తుతించారు।

Verse 29

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव गिरिजेश महाप्रभो । किं जातमधुना नाथ तव माया दुरत्यया

దేవతలు పలికిరి—హే దేవదేవా, మహాదేవా, గిరిజేశా, మహాప్రభో! హే నాథా, నీ దురత్యయ మాయవలన ఇప్పుడు ఏమి సంభవించింది?

Verse 30

सगर्भाश्च वयं जाता दह्यमानाश्च रेतसा । तव शंभो कुरु कृपां निवारय दशामिमाम्

మేము గర్భవతులమయ్యాము; ఆ బీజశక్తిచేత దహించబడుతున్నాము. హే శంభో, కృపచేయి; మా ఈ దశను నివారించు।

Verse 31

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्याऽमरनुतिं परमेशश्शिवापतिः । आजगाम द्रुतं द्वारि यत्र देवाः स्थिता मुने

బ్రహ్ముడు పలికెను—అమరుల స్తుతిని విని పరమేశ్వరుడు, శివాపతి మహాదేవుడు, ఓ మునీ, దేవతలు నిలిచిన ద్వారమునకు వేగముగా వచ్చెను।

Verse 32

आगतं शंकरं द्वारि सर्वे देवाश्च साच्युताः । प्रणम्य तुष्टुवुः प्रीत्या नर्तका भक्तवत्सलम्

ద్వారమున శంకరుడు రాగానే, అచ్యుతునితో కూడిన సమస్త దేవతలు నమస్కరించి, ప్రేమానందముతో భక్తవత్సల నటరాజుని స్తుతించిరి।

Verse 33

देवा ऊचुः । शंभो शिव महेशान त्वां नतास्स्म विशेषतः । रक्ष नश्शरणापन्नान्दह्यमानांश्च रेतसा

దేవతలు అన్నారు—ఓ శంభో, ఓ శివా, ఓ మహేశానా! మేము ప్రత్యేక వినయంతో నీకు నమస్కరిస్తున్నాము. శరణాగతులమైన మమ్మల్ని, రేతస్సు చేత దగ్ధమవుతున్న మమ్మల్ని, రక్షించు.

Verse 34

इदं दुःखं हर हर भवामो हि मृता ध्रुवम् । त्वां विना कस्समर्थोऽद्य देवदुःखनिवा रणे

ఓ హరా, ఓ హరా! ఈ దుఃఖాన్ని హరించు; నీవు లేక మేము నిశ్చయంగా నశిస్తాము. ఈ యుద్ధమధ్యంలో దేవుల బాధను నీవు లేక ఎవరు తొలగించగలరు?

Verse 35

ब्रह्मोवाच । इति दीनतरं वाक्यमाकर्ण्य सुरराट् प्रभुः । प्रत्युवाच विहस्याऽथ स सुरान् भक्तवत्सलः

బ్రహ్ముడు పలికెను—అత్యంత దీనమైన ఆ మాటలు విని దేవాధిరాజుడైన, భక్తవత్సల ప్రభువు చిరునవ్వుతో దేవతలకు ప్రత్యుత్తరం చెప్పెను।

Verse 36

शिव उवाच । हे हरे हे विधे देवास्सर्वे शृणुत मद्वचः । भविष्यति सुखं वोऽद्य सावधाना भवन्तु हि

శివుడు పలికెను—హే హరి, హే విధాత (బ్రహ్మా), ఓ సమస్త దేవతలారా, నా మాట వినండి. ఈ రోజు మీకు సుఖం, ఉపశమనం కలుగును; కాబట్టి జాగ్రత్తగా ఉండండి।

Verse 37

एतद्वमत मद्वीर्यं द्रुतमेवाऽखिलास्सुराः । सुखिनस्तद्विशेषेण शासनान्मम सुप्रभो

ఇదే నా వామభాగ శక్తి అని తెలుసుకోండి. నా ఆజ్ఞవలన, ఓ దేవతలారా, మీరు అందరూ త్వరగా సుఖులు అవుతారు; విశేష ఆనందాన్ని పొందుతారు।

Verse 38

ब्रह्मोवाच । इत्याज्ञां शिरसाऽधाय विष्ण्वाद्यास्सकलास्सुराः । अकार्षुर्वमनं शीघ्रं स्मरंतश्शिवमव्ययम्

బ్రహ్మ అన్నాడు—ఇలా ఆజ్ఞను శిరస్సున ధరించి, విష్ణువు మొదలైన సమస్త దేవతలు అవ్యయుడైన శివుని స్మరిస్తూ త్వరగా వమనము చేశారు।

Verse 39

तच्छंभुरेतस्स्वर्णाभं पर्वताकारमद्भुतम् । अभवत्पतितं भूमौ स्पृशद् द्यामेव सुप्रभम्

అప్పుడు శంభువుని రేతస్సు స్వర్ణవర్ణంగా, అద్భుతమైన పర్వతాకారంగా భూమిపై పడింది; దాని తేజస్సు ఆకాశాన్నే తాకినట్లు ప్రకాశించింది।

Verse 40

अभवन्सुखिनस्सर्वे सुरास्सर्वेऽच्युतादयः । अस्तुवन् परमेशानं शंकरं भक्तवत्सलम्

అప్పుడు అచ్యుతాది సమస్త దేవతలు పరమానందంతో నిండిపోయారు. వారు భక్తవత్సల పరమేశాన శంకరుని, పరమ ప్రభువును, స్తుతించారు.

Verse 41

पावकस्त्वभवन्नैव सुखी तत्र मुनीश्वर । तस्याज्ञां परमोऽदाद्वै शंकरः परमेश्वरः

ఓ మునీశ్వరా! అక్కడ పావకుడు (అగ్నిదేవుడు) ఏమాత్రం సుఖంగా లేడు; అయినా పరమేశ్వరుడు శంకరుడు అతని ఆజ్ఞ/విన్నపాన్ని స్వీకరించి యథావిధిగా నెరవేర్చెను।

Verse 42

ततस्सवह्निर्विकलस्सांजलिर्नतको मुने । अस्तौच्छिवं सुखी नात्मा वचनं चेदमब्रवीत्

అప్పుడు, ఓ మునే! ఆ అగ్నిదేవుడు కలవరపడి, అంజలి ఘటించి నమస్కరించాడు. మంగళకరుడైన శివుని స్తుతించి హృదయం శాంతించి, ఈ వచనములు పలికెను।

Verse 43

अग्निरुवाच । देवदेव महेशान मूढोऽहं तव सेवकः । क्षमस्व मेऽपराधं हि मम दाहं निवारय

అగ్ని పలికెను— ఓ దేవదేవా, ఓ మహేశానా! నేను నీ సేవకుడనైయుండి కూడా మోహగ్రస్తుడను. నా అపరాధాన్ని క్షమించి, నా దహనాన్ని నివారించుము।

Verse 44

त्वं दीनवत्सल स्वामिञ्शंकरः परमेश्वरः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा पावको दीनवत्सलम्

ప్రసన్నహృదయుడైన పావకుడు దీనవత్సలుడైన ప్రభువుతో ఇలా అన్నాడు— “మీరు దీనవత్సల స్వామి, శంకరుడు, పరమేశ్వరుడు.”

Verse 45

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य शुचेर्वाणीं स शंभुः परमेश्वरः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा पावकं दीनवत्सलः

బ్రహ్మ పలికెను— శుచియొక్క వాక్యములను విని, ఆ శంభువు పరమేశ్వరుడు ప్రసన్నహృదయుడై దీనవత్సలుడుగా పావకునికి ప్రత్యుత్తరం చెప్పెను।

Verse 46

शिव उवाच । कृतं त्वनुचितं कर्म मद्रेतो भक्षितं हि यत् । अतोऽनिवृत्तस्ते दाहः पापाधिक्यान्मदाज्ञया

శివుడు పలికెను: నీవు అనుచితమైన పని చేశావు, ఎందుకంటే నీవు నా వీర్యమును భక్షించావు. కావున, నా ఆజ్ఞ ప్రకారం, పాపము అధికమగుట వల్ల నీ మంట తగ్గదు.

Verse 47

इदानीं त्वं सुखी नाम शुचे मच्छरणागतः । अतः प्रसन्नो जातोऽहं सर्वं दुःखं विनश्यति

ఓ పవిత్రుడా, ఇప్పుడు నీవు సుఖివి అవుతావు, ఎందుకంటే నీవు నన్ను శరణు వేడావు. కావున నేను ప్రసన్నుడనయ్యాను మరియు నీ దుఃఖమంతా నశిస్తుంది.

Verse 48

कस्याश्चित्सुस्त्रियां योनौ मद्रेतस्त्यज यत्नतः । भविष्यति सुखी त्वं हि निर्दाहात्मा विशेषतः

ప్రయత్నపూర్వకంగా ఒక ఉత్తమ స్త్రీ గర్భంలో నా వీర్యమును విడువుము. అప్పుడు నీవు నిశ్చయముగా సుఖివి అవుతావు మరియు నీ అంతరాత్మ మంట నుండి విముక్తి పొందుతుంది.

Verse 49

ब्रह्मोवाच । शंभुवाक्यं निशम्येति प्रत्युवाच शनैः शुचिः । सांजलिर्नतकः प्रीत्या शंकरं भक्तशंकरम्

బ్రహ్మ పలికెను: శంభుని మాటలు విని, ఆ పవిత్రుడు మెల్లగా బదులిచ్చాడు. చేతులు జోడించి, భక్తితో నమస్కరిస్తూ, భక్తశంకరుడైన శంకరుడిని ఉద్దేశించి పలికాడు.

Verse 50

दुरासदमिदं तेजस्तव नाथ महेश्वर । काचिन्नास्ति विना शक्त्या धर्तुं योनौ जगत्त्रये

ఓ నాథా మహేశ్వరా, నీ ఈ తేజస్సు అత్యంత దుస్సహమైనది. ముల్లోకాలలో శక్తి లేకుండా దీనిని గర్భంలో ధరించగల వారు ఎవరూ లేరు.

Verse 51

इत्थं यदाऽब्रवीद्वह्निस्तदा त्वं मुनिसत्तम । शंकरप्रेरितः प्रात्थ हृदाग्निमुपकारकः

అగ్ని ఈ విధంగా పలికినప్పుడు, ఓ మునిశ్రేష్ఠా, శంకరుని ప్రేరణతో నీవు ఆ హృదయాగ్నిని స్వీకరించి, దాని ప్రదీపన కార్యానికి ఉపకారకుడవయ్యావు.

Verse 52

नारद उवाच । शृणु मद्वचनं वह्ने तव दाहहरं शुभम् । परमानंददं रम्यं सर्वकष्टनिवारकम्

నారదుడు అన్నాడు—ఓ వహ్నీ (అగ్నీ), నా మాట వినుము; ఇవి శుభవచనాలు, నీ దాహాన్ని తొలగించేవి, రమ్యమైనవి, పరమానందాన్ని ప్రసాదించేవి, సమస్త కష్టాలను నివారించేవి.

Verse 53

कृत्वोपायमिमं वह्ने सुखी भव विदाहकः । शिवेच्छया मया सम्यगुक्तं तातेदमादरात्

ఓ వహ్నీ (అగ్నీ), ఈ ఉపాయాన్ని ఆచరించి సుఖిగా ఉండు, యథోచిత దాహకుడిగా (హవిభోక్తగా) నిలువు. శివేచ్ఛతోనే నేను ఇది సమ్యకంగా చెప్పాను; ఓ తాత, భక్తితో స్వీకరించుము.

Verse 54

तपोमासस्नानकर्त्र्यस्त्रियो यास्स्युः प्रगे शुचे । तद्देहेषु स्थापय त्वं शिवरेतस्त्विदं महत्

హే శుచీ! తపోమాస స్నానవ్రతాన్ని ఆచరించే స్త్రీల దేహాలలో, ప్రాతఃకాలంలో నీవు శివుని ఈ మహత్తర బీజ-తేజస్సును స్థాపించుము.

Verse 55

ब्रह्मोवाच । तस्मिन्नवसरे तत्रा ऽगतास्सप्तमुनिस्त्रियः । तपोमासि स्नानकामाः प्रातस्सन्नियमा मुने

బ్రహ్ముడు పలికెను—హే మునీ! ఆ సమయమున అక్కడికి సప్తమునుల భార్యలు వచ్చిరి. తపోమాసంలో స్నానం చేయదలచి, ప్రాతఃకాలంలో వ్రత-నియమాలతో నియమితులై వచ్చిరి.

Verse 56

स्नानं कृत्वा स्त्रियस्ता हि महाशीतार्द्दिताश्च षट् । गंतुकामा मुने याता वह्निज्वालासमीपतः

స్నానం చేసి ఆ ఆరు స్త్రీలు తీవ్రమైన చలితో బాధపడుతూ, వెళ్లదలచి, ఓ మునీ, అగ్నిజ్వాలల సమీపానికి వెళ్లారు।

Verse 57

विमोहिताश्च ता दृष्ट्वारुन्धती गिरिशाज्ञया । निषिषेध विशेषेण सुचरित्र सुबोधिनी

ఆ స్త్రీలు మోహితులై ఉన్నట్లు చూసి, సుచరిత్రయైన సుబోధినీ అరుంధతి గిరిజా ఆజ్ఞచే ప్రత్యేకంగా వారిని దృఢంగా నిరోధించి సన్మార్గంలో నిలిపింది।

Verse 58

ताः षड् मुनिस्त्रियो मोहाद्धठात्तत्र गता मुने । स्वशीतविनिवृत्त्यर्थं मोहिताः शिवमायया

ఓ మునీ, ఆరు మునిపత్నులు మోహవశాత్తు అకస్మాత్తుగా అక్కడికి వెళ్లారు; తమ చలిని తొలగించుకోవాలని కోరుతూ శివమాయచే మోహితులయ్యారు।

Verse 59

तद्रेतःकणिकास्सद्यस्तद्देहान् विविशुर्मुने । रोमद्वाराऽखिला वह्निरभूद्दाहविवर्जितः

ఓ మునీ, ఆయన రేతస్సు యొక్క సూక్ష్మ బిందువులు వెంటనే వారి దేహాలలో రోమరంధ్రాల ద్వారా ప్రవేశించాయి; రోమరోమంలో వ్యాపించిన అగ్ని దహనశక్తి లేకుండా శాంతించింది।

Verse 60

अंतर्धाय द्रुतं वह्निर्ज्वालारूपो जगाम ह । सुखी स्वलोकं मनसा स्मरंस्त्वां शंकरं च तम्

అప్పుడు అగ్ని వేగంగా అంతర్ధానమై జ్వాలారూపంగా వెళ్లిపోయాడు. సంతోషించి తన లోకానికి తిరిగి వెళ్లి, మనసులో నిన్ను—శుభశంకరుని—స్మరించుచున్నాడు।

Verse 61

सगर्भास्ताः स्त्रियस्साधोऽभवन् दाहप्रपीडिताः । जग्मुस्स्वभवनं तातारुंधती दुःखिताऽग्निना

ఓ సాధువా, గర్భిణీ స్త్రీలు దహనవేదనతో తీవ్రంగా బాధపడ్డారు. వారు తమ తమ గృహాలకు వెళ్లిపోయారు; అరుంధతీ కూడా అగ్నిజ దుఃఖంతో కలతచెంది విషాదంగా తిరిగింది.

Verse 62

दृष्ट्वा स्वस्त्रीगतिं तात नाथाः क्रोधाकुला द्रुतम् । तत्यजुस्ताः स्त्रियस्तात सुसंमंत्र्य परस्परम्

ఓ తాత, తమ భార్యల గమనాన్ని చూసి వారి భర్తలు కోపంతో కలతచెంది వెంటనే పరస్పరం సంప్రదించుకున్నారు; ఆపై ఆ స్త్రీలను తక్షణమే విడిచిపెట్టారు.

Verse 63

अथ ताः षट् स्त्रियस्सर्वा दृष्ट्वा स्वव्यभिचारकम् । महादुःखान्वितास्ताताऽभवन्नाकुलमानसाः

అప్పుడు ఆ ఆరు స్త్రీలు తమ స్వవ్యభిచారకర్మను చూచి మహాదుఃఖంతో నిండిపోయి, వారి మనస్సులు అత్యంత వ్యాకులమై బాధపడినవి।

Verse 64

तत्यजुश्शिव रेतस्तद्गर्भरूपं मुनिस्त्रियः । ता हिमाचलपृष्ठेऽथाभवन् दाहविवर्जिताः

అప్పుడు మునుల భార్యలు గర్భరూపం దాల్చిన శివరేతస్సును విడిచివేశారు; తదనంతరం హిమాచలపు వాలుదారులపై వారు దాహవేదన నుండి విముక్తులయ్యారు।

Verse 65

असहञ्शिवरेतस्तद्धिमाद्रिः कंपमुद्वहन् । गंगायां प्राक्षिपत्तूर्णमसह्यं दाहपीडितः

ఆ అసహ్యమైన శివబీజాన్ని భరించలేక, దాహవేదనతో బాధపడుతూ కంపిస్తున్న హిమాలయం దానిని వెంటనే గంగానదిలోకి విసిరివేశాడు।

Verse 66

गंगयाऽपि च तद्वीर्यं दुस्सहं परमात्मनः । निःक्षिप्तं हि शरस्तंबे तरंगैः स्वैर्मुनीश्वर

ఓ మునీశ్వరా! పరమాత్ముని ఆ వీర్యం గంగకూ అసహ్యమైంది; అందుకే ఆమె తన తరంగాలతో దానిని శరస్తంబంలో పడవేసింది।

Verse 67

पतितं तत्र तद्रेतो द्रुतं बालो बभूव ह । सुन्दरस्सुभगः श्रीमांस्तेजस्वी प्रीतिवर्द्धनः

అక్కడ ఆ రేతస్సు పడగానే క్షణంలోనే బాలుడు అయ్యాడు—సుందరుడు, శుభలక్షణుడు, శ్రీమంతుడు, తేజోవంతుడు, ప్రీతిని వర్ధింపజేసేవాడు।

Verse 68

मार्गमासे सिते पक्षे तिथौ षष्ठ्यां मुनीश्वर । प्रादुर्भावोऽभवत्तस्य शिवपुत्रस्य भूतले

ఓ మునీశ్వరా! మార్గశీర్ష మాసం శుక్లపక్షం షష్ఠీ తిథినాడు ఆ శివపుత్రుడు భూతలంపై ప్రాదుర్భవించాడు।

Verse 69

तस्मिन्नवसरे ब्रह्मन्न कस्माद्धिम शैलजा । अभूतः सुखिनौ तत्र स्वगिरौ गिरिशोऽपि च

ఓ బ్రహ్మా! ఆ సమయంలో ఏ స్పష్టమైన కారణం లేకుండానే హిమశైలజ (పార్వతి) దుఃఖితురాలైంది; తమ స్వపర్వతంలో గిరీశుడు (శివుడు) కూడా అసౌఖ్యంగా ఉన్నాడు।

Verse 70

शिवाकुचाभ्यां सुस्राव पय आनन्दसंभवम् । तत्र गत्वा च सर्वेषां सुखमासीन्मुनेऽधिकम्

శివా స్తనాల నుండి ఆనందసంభవమైన పాలు ప్రవహించాయి; అక్కడికి వెళ్లగానే అందరికీ సుఖం కలిగింది, అయితే మునికి మరింత హర్షం కలిగింది।

Verse 71

मंगलं चाऽभवत्तात त्रिलोक्यां सुखदं सताम् । खलानामभवद्विघ्नो दैत्यानां च विशेषतः

అప్పుడు, ఓ తాత, త్రిలోకమంతట సజ్జనులకు సుఖదాయకమైన మంగళం ఉద్భవించింది; దుష్టులకు అది విఘ్నమైంది, ముఖ్యంగా దైత్యులకు అత్యంత ప్రతికూలమైంది।

Verse 72

अकस्मादभवद्व्योम्नि परमो दुंदुभिध्वनिः । पुष्पवृष्टिः पपाताऽशु बालकोपरि नारद

ఓ నారదా, అకస్మాత్తుగా ఆకాశంలో దివ్య దుందుభుల మహాధ్వని వినిపించింది; వెంటనే బాలకునిపై పుష్పవృష్టి కురిసింది।

Verse 73

विष्ण्वादीनां समस्तानां देवानां मुनिसत्तम । अभूदकस्मात्परम आनन्दः परमोत्सवः

ఓ మునిశ్రేష్ఠా, విష్ణువుతో మొదలైన సమస్త దేవతలలో అకస్మాత్తుగా పరమానందం, పరమోత్సవం ఉద్భవించింది।