अत्रीश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Atrīśvara-māhātmya-varṇanam) — “Account of the Greatness of Atrīśvara”

Verse 1

सूत उवाच । कदाचित्स ऋषिश्रेष्ठो ह्यत्रिर्ब्रह्मविदां वरः । जागृतश्च जलं देहि प्रत्युवाच प्रियामिति

సూతుడు పలికెను—ఒకసారి ఋషిశ్రేష్ఠుడు, బ్రహ్మవిదులలో వరుడైన అత్రి మేల్కొని తన ప్రియ భార్యను ఇలా అన్నాడు—“నీరు ఇవ్వు.”

Verse 2

सापि साध्वी त्ववश्यं च गृहीत्वाथ कमण्डलुम् । जगाम विपिने तत्र जलं मे नीयते कुतः

ఆ సాధ్వీ కూడా మీ పట్టుదలవల్ల తప్పక కమండలును తీసుకొని అడవికి వెళ్లింది. అక్కడ ఆమె ఆలోచించింది—“నాకు నీరు ఎక్కడి నుంచి తెచ్చుకోవాలి?”

Verse 3

किं करोमि क्व गच्छामि कुतो नीयेत वै जलम् । इति विस्मयमापन्ना तां गंगां हि ददर्श सा

ఆమె ఆశ్చర్యంతో కలవరపడుతూ—“నేను ఏమి చేయాలి? ఎక్కడికి వెళ్లాలి? నిజంగా నీరు ఎక్కడి నుంచి తెచ్చాలి?” అని అనుకుంది. అలా ఉండగానే శివకృపవల్ల పావనకారిణి గంగను ఆమె దర్శించింది.

Verse 4

तामनुव्रजती यावत् साब्रवीच्च सदा हि ताम् । गंगा सरिद्वरा देवी बिभ्रती सुन्दरां तनुम्

ఆమె ఆమెను అనుసరిస్తూ ఉండగా, నదులలో శ్రేష్ఠమైన దేవి గంగా సుందర రూపాన్ని ధరించి, ఎల్లప్పుడూ ఆమెను సంబోధిస్తూ పలికింది.

Verse 5

गंगोवाच । प्रसन्नास्मि च ते देवि कुत्र यासि वदाधुना । धन्या त्वं सुभगे सत्यं तवाज्ञां च करोम्यहम्

గంగా పలికింది—“ఓ దేవీ, నేను నీపై ప్రసన్నురాలిని. ఇప్పుడు చెప్పు—నీవు ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు? ఓ సుభగే, నీవు ధన్యురాలివి, ఇది సత్యం. నీ ఆజ్ఞను నేను నెరవేర్చుదును.”

Verse 6

सूत उवाच । तद्वचश्च तदा श्रुत्वा ऋषिपत्नी तपस्विनी । प्रत्युवाच वचः प्रीत्या स्वयं सुचकिता द्विजाः

సూతుడు పలికెను—ఆ మాటలు విని తపస్సు చేసిన మునిపత్ని, తానే ఆశ్చర్యపడి, ప్రేమతో ద్విజులను ఉద్దేశించి ప్రత్యుత్తరం చెప్పింది.

Verse 7

अनसूयोवाच । का त्वं कमलपत्राक्षि कुतो वा त्वं समागता । तथ्यं ब्रूहि कृपां कृत्वा साध्वी सुप्रवदा सती

అనసూయ పలికింది—ఓ కమలదళనేత్రి, నీవెవరు? ఎక్కడి నుంచి వచ్చావు? దయచేసి నిజం చెప్పు; ఓ సాధ్వీ, ఓ సత్యవతీ, స్పష్టంగా పలుకు.

Verse 8

सूत उवाच । इत्युक्ते च तया तत्र मुनिपत्न्या मुनीश्वराः । सरिद्वरा दिव्यरूपा गंगा वाक्यमथाब्रवीत्

సూతుడు పలికెను—ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, అక్కడ మునిపత్ని ఇలా పలికిన వెంటనే, దివ్యరూపిణి, నదులలో శ్రేష్ఠమైన గంగా అప్పుడు మాటలాడింది.

Verse 9

गंगोवाच । स्वामिनः सेवनं दृष्ट्वा शिवस्य च परात्मनः । साध्वि धर्मं च ते दृष्ट्वा स्थितास्मि तव सन्निधौ

గంగా పలికింది—ఓ సాధ్వీ, పరమాత్ముడైన భగవాన్ శివునికి నీవు చేసే సేవను చూచి, నీ ధర్మాచరణాన్ని గమనించి, నేను నీ సన్నిధిలో నిలిచియున్నాను.

Verse 10

अहं गंगा समायाता भजनात्ते शुचिस्मिते । वशीभूता ह्यहं जाता यदिच्छसि वृणीष्व तत्

నేను గంగా; ఓ శుచిస్మితే, నీ భజనవల్లనే ఇక్కడికి వచ్చాను. నేను నీ సంకల్పానికి వశమయ్యాను—నీకు కావలసిన వరం కోరుకో.

Verse 11

सूत उवाच । इत्युक्ते गंगया साध्वी नमस्कृत्य पुरः स्थिता । उवाचेति जलं देहि चेत्प्रसन्ना ममाऽधुना

సూతుడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పిన సాధ్వీ గంగా నమస్కరించి ముందర నిలిచి ఇలా అంది—“ఇప్పుడు మీరు నాపై ప్రసన్నులైతే, నాకు జలాన్ని ప్రసాదించండి.”

Verse 12

इत्येतद्वचनं श्रुत्वा गर्तं कुर्ष्विति साऽब्रवीत् । शीघ्रं चायाच्च तत्कृत्वा स्थिता तत्क्षणमात्रतः

ఆ మాటలు విని ఆమె అంది—“ఒక గుంత తవ్వు.” అతడు వెంటనే వచ్చి అది చేసి, ఆమె క్షణమాత్రమే అక్కడ నిలిచింది.

Verse 13

तत्र सा च प्रविष्टा च जलरूपमभूत्तदा । आश्चर्य्यं परमं गत्वा गृहीतं च जलं तया

అక్కడ ప్రవేశించిన ఆమె అప్పుడే జలరూపమైంది. పరమ ఆశ్చర్యస్థితికి చేరి ఆమె ఆ జలాన్ని గ్రహించింది.

Verse 14

उवाच वचनं चैतल्लोकानां सुखहेतवे । अनसूया मुनेः पत्नी दिव्यरूपां सरिद्वराम्

సర్వలోకాల సుఖహేతువుగా మునిపత్నీ అనసూయ దివ్యరూపంతో ప్రకాశించే శ్రేష్ఠ నదిని ఉద్దేశించి ఈ వచనములు పలికింది.

Verse 15

अनसूयोवाच । यदि त्वं सुप्रसन्ना मे वर्तसे च कृपामयि । स्थातव्यं च त्वया तावन्मत्स्वामी यावदा व्रजेत्

అనసూయ అంది—“హే కృపామయీ, నీవు నిజంగా నాపై ప్రసన్నంగా ఉంటే, నా స్వామి (భర్త) వెళ్లువరకు నీవు ఇక్కడే నిలిచి ఉండాలి.”

Verse 16

सूत उवाच । इति श्रुत्वानसूयाया वचनं सुखदं सताम् । गंगोवाच प्रसन्नाति ह्यत्रेर्दास्यसि मेऽनघे

సూతుడు అన్నాడు—అనసూయ దేవి పలికిన సత్పురుషులకు సుఖదాయకమైన శుభవచనాలు విని గంగా అత్యంత ప్రసన్నమై చెప్పింది—“ఓ అనఘే! నీవు అత్రి భార్యగా నాకే అర్పింపబడుదువు.”

Verse 17

इत्युक्ते च तया तत्र ह्यनपायि कृतन्तथा । स्वामिने तज्जलं दिव्यं दत्त्वा तत्पुरतः स्थिता

ఆమె అక్కడ అలా పలికిన వెంటనే, విఫలముకాని ఆమె అలాగే చేసింది. స్వామికి ఆ దివ్యజలాన్ని సమర్పించి ఆయన ఎదుట నిలిచింది.

Verse 18

स ऋषिश्चापि सुप्रीत्या स्वाचम्य विधिपूर्वकम् । पपौ दिव्यं जलं तच्च पीत्वा सुखमवाप ह

ఆ ఋషి కూడా మహా ఆనందంతో విధిపూర్వకంగా ఆచమనం చేసి, ఆ దివ్యజలాన్ని త్రాగాడు; త్రాగిన వెంటనే సుఖశాంతిని పొందాడు.

Verse 19

अहो नित्यं जलं यच्च पीयते तज्जलं न हि । विचार्येति च तेनाशु परितश्चावलोकितम्

“అయ్యో! ప్రతిరోజూ ‘నీరు’ అని త్రాగేది నిజంగా నీరు కాదు.” అని ఆలోచించి, సత్యాన్ని గ్రహించేందుకు ఆయన వెంటనే చుట్టూ పరిశీలించాడు.

Verse 20

शुष्कान्वृक्षान्समालोक्य दिशो रूक्षतरास्तथा । उवाच तामृषिश्रेष्ठो न जातं वर्षणं पुनः

ఎండిపోయిన వృక్షాలను, మరింత రూక్షమైన దిక్కులను చూచి ఆ ఋషిశ్రేష్ఠుడు పలికెను—“మళ్లీ వర్షం కలగలేదు.”

Verse 21

तदुक्तं तत्समाकर्ण्य नेतिनेति प्रियान्तदा । तामुवाच पुनः सोऽपि जलं नीतं कुतस्त्वया

అది విని ప్రియురాలు ఆ సమయంలో “కాదు, కాదు” అని చెప్పింది. అప్పుడు అతడు మళ్లీ ఆమెను అడిగాడు—“ఈ నీటిని నీవు ఎక్కడి నుండి తెచ్చావు?”

Verse 22

इत्युक्ते तु तदा तेन विस्मयं परमं गता । अनसूया स्वमनसि सचिन्ता तु मुनीश्वराः

అతడు అలా చెప్పగానే అనసూయ పరమ ఆశ్చర్యానికి లోనైంది; గౌరవనీయ మునీశ్వరులు కూడా తమ తమ మనస్సుల్లో ఆలోచనలో మునిగిపోయారు।

Verse 23

निवेद्यते मया चेद्वै तदोत्कर्षो भवेन्मम । निवेद्यते यदा नैव व्रतभङ्गो भवेन्मम

నేను విధివిధానంగా దీనిని నివేదిస్తే, అదే నా ఆధ్యాత్మిక ఉత్కర్షమవుతుంది. కానీ అసలు నివేదించకపోయినా నా వ్రతభంగం కాదు.

Verse 24

नोभयं च तथा स्याद्वै निवेद्यं तत्तथा मम । इति यावद्विचार्येत तावत्पृष्टा पुनः पुनः

“భయపడకు; అదే విషయాన్ని నాకు తప్పక నివేదించు.” అని చెప్పి, ఆమె ఎంతసేపు ఆలోచించిందో అంతసేపు ఆమెను మళ్లీ మళ్లీ ప్రశ్నించారు.

Verse 25

अथानुग्रहतः शंभोः प्राप्तबुद्धिः पतिव्रता । उवाच श्रूयतां स्वामिन्यज्जातं कथयामि ते

అప్పుడు శంభువు కృపవల్ల ఆ పతివ్రతకు సమ్యక్ బుద్ధి కలిగింది. ఆమె చెప్పింది—“స్వామిని, వినండి; ఇప్పుడే జరిగినదాన్ని మీకు చెబుతాను.”

Verse 26

अनसूयोवाच । शंकरस्य प्रतापाच्च तवैव सुकृतैस्तथा । गंगा समागतात्रैव तदीयं सलिलन्त्विदम्

అనసూయ చెప్పింది—శ్రీశంకరుని ప్రతాపంతోను, నీ సొంత సుకృతబలంతోను గంగా స్వయంగా ఇక్కడికి వచ్చింది; ఇది ఆమె పవిత్ర జలధారే.

Verse 27

सूत उवाच । एवं वचस्तदा श्रुत्वा मुनिर्विस्मयमानसः । प्रियामुवाच सुप्रीत्या शंकरं मनसा स्मरन्

సూతుడు చెప్పాడు—ఆ మాటలు విని ముని మనస్సు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయింది. అంతరంగంలో శంకరుని స్మరిస్తూ, అతడు అపార ప్రేమతో తన ప్రియను ఉద్దేశించి పలికాడు.

Verse 28

अत्रिरुवाच । प्रिये सुन्दरि त्वं सत्यमथ वाचं व्यलीककाम् । ब्रवीषि च यथार्थं त्वं न मन्ये दुर्लभन्त्विदम्

అత్రి అన్నాడు—ప్రియే, సుందరీ! నీవు సత్యమూ కపటరహితమూ అయిన మాటలే చెబుతున్నావు; నీవు యథార్థమే పలుకుతున్నావు. కానీ ఇది సులభంగా లభించేది అని నేను అనుకోను.

Verse 29

असाध्यं योगिभिर्यच्च देवैरपि सदा शुभे । तच्चैवाद्य कथं जातं विस्मयः परमो मम

హే శుభే! యోగులకైనా దేవతలకైనా సదా అసాధ్యమైనది, అదే నేడు ఎలా సంభవించింది? నా ఆశ్చర్యం పరమము.

Verse 30

यद्येवं दृश्यते चेद्वै तन्मयेहं न चान्यथा । इति तद्वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच पतिप्रिया

“ఇది నిజంగా ఇలానే కనిపిస్తే, నేను ఆ తత్త్వమయమే—ఇతరమేమీ కాదు.” ఆ మాటలు విని పతిప్రియ ప్రతివచనం చెప్పింది.

Verse 31

अनसूयोवाच । आगम्यतां मया सार्द्धं त्वया नाथ महामुने । सरिद्वराया गंगाया द्रष्टुमिच्छा भवेद्यदि

అనసూయ చెప్పింది—ఓ నాథా, మహామునీ! నదులలో శ్రేష్ఠమైన గంగను దర్శించాలనుకుంటే నా వెంట రండి।

Verse 32

सूत उवाच । इत्युक्त्वा तु समादाय पतिं तं सा पतिव्रता । गता द्रुतं शिवं स्मृत्वा यत्र गंगा सरिद्वरा

సూతుడు చెప్పాడు—అలా చెప్పి ఆ పతివ్రత తన భర్తను వెంట తీసుకొని, శ్రీశివుని స్మరించుతూ, నదులలో శ్రేష్ఠమైన గంగ ప్రవహించే చోటుకు త్వరగా వెళ్లింది।

Verse 33

दर्शयामास तां तत्र गंगां पत्ये पतिव्रता । गर्ते च संस्थितां तत्र स्वयं दिव्यस्वरूपिणीम्

అక్కడ ఆ పతివ్రత తన భర్తకు దేవీ గంగను చూపించింది; ఆమె స్వయంగా దివ్య తేజోమయ స్వరూపంతో అక్కడి గోతిలో నిలిచి ఉంది।

Verse 34

तत्र गत्वा ऋषिश्रेष्ठो गर्तं च जलपूरितम् । आकण्ठं सुन्दरं दृष्ट्वा धन्येयमिति चाब्रवीत्

అక్కడికి వెళ్లిన ఋషిశ్రేష్ఠుడు కంఠమట్టుకు నీటితో నిండిన అందమైన గోతిని చూచి, “నేను ధన్యుడను” అని పలికెను.

Verse 35

किं मदीयं तपश्चैव किमन्येषां पुनस्तदा । इत्युक्तो मुनिशार्दूलो भक्त्या तुष्टाव तां तदा

“నా తపస్సు ఏమిటి—అప్పుడు ఇతరుల తపస్సు ఏమిటి?” అని పలికిన మాటలకు, మునిశార్దూలుడు ఆ క్షణమే భక్తితో దేవిని స్తుతించాడు.

Verse 36

ततो हि स मुनिस्तत्र सुस्नातः सुभगे जले । आचम्य पुनरेवात्र स्तुतिं चक्रे पुनः पुनः

అప్పుడు ఆ ముని అక్కడి శుభజలంలో సుస్నానం చేశాడు. మరల ఆచమనం చేసి, అదే పవిత్ర స్థలంలో పునఃపునః స్తోత్రాలు అర్పించాడు.

Verse 37

अनसूयापि संस्नाता सुन्दरे तज्जले तदा । नित्यं चक्रे मुनिः कर्म सानसूयापि सुव्रता

అప్పుడు అనసూయ కూడా ఆ అందమైన జలంలో స్నానం చేసింది. ముని నిత్యకర్మలను నియమంగా నిర్వహించాడు; సువ్రత అయిన అనసూయ కూడా అలాగే చేసింది.

Verse 38

ततस्सोवाच तां गंगा गम्यते स्वस्थलं मया । इत्युक्ते च पुनः साध्वी तामुवाच सरिद्वराम्

తర్వాత అతడు గంగను ఉద్దేశించి—“నేను నా స్వస్థానానికి వెళ్తాను” అని అన్నాడు. అలా చెప్పిన తరువాత సాధ్వి మళ్లీ ఆ శ్రేష్ఠ నదిని సంభోదించింది.

Verse 39

अनसूयोवाच । यदि प्रसन्ना देवेशि यद्यस्ति च कृपा मयि । त्वया स्थेयं निश्चलत्वादस्मिन्देवि तपोवने

అనసూయ చెప్పింది—“హే దేవేశీ, మీరు ప్రసన్నురాలై, నాపై కరుణ ఉంటే, హే దేవి, ఈ తపోవనంలో నిశ్చలంగా నిలిచి ఉండండి.”

Verse 40

महतां च स्वभावश्च नांगीकृत्य परित्यजेत् । इत्युक्ता च करौ बद्ध्वा तां तुष्टाव पुनःपुनः

“మహాత్ముల సహజ స్వభావాన్ని అంగీకరించి దానిని విడిచిపెట్టకూడదు.” అని చెప్పబడిన తరువాత, అతడు కరములు జోడించి భక్తితో ఆమెను పునఃపునః స్తుతించాడు.

Verse 41

ऋषिश्चापि तथोवाच त्वया स्थेयं सरिद्वरे । सानुकूला भव त्वं हि सनाथान्देवि नः कुरु

అప్పుడు ఋషి ఇలా పలికెను—“ఓ దేవీ, ఈ శ్రేష్ఠ నదీ-తీర్థమున నీవే నిలిచియుండవలెను. మాపై అనుకూలంగా, కృపతో ఉండి, మమ్మల్ని సనాథులుగా—ఆశ్రయసంపన్నులుగా—చేయుము.”

Verse 42

तदीयं तद्वचः श्रुत्वा रम्यं गंगा सरिद्वरा । प्रसन्नमानसा गंगाऽनसूयां वाक्यमब्रवीत्

ఆమె ఆ మధుర వచనాలను విని, నదులలో శ్రేష్ఠమైన రమ్య గంగా మనస్సు ప్రసన్నమై, తరువాత అనసూయతో ఈ మాటలు పలికెను.

Verse 43

गंगोवाच । शंकरार्चनसंभूतफलं वर्षस्य यच्छसि । स्वामिनश्च तदा स्थास्ये देवानामुपकारणात

గంగా పలికెను—“ఓ ప్రభూ, మీరు శంకరార్చన వల్ల కలిగే సంవత్సరమంతటి ఫలాన్ని ప్రసాదిస్తారు; అందుచేత దేవతల ఉపకారార్థం నేను కూడా ఆ సమయంలో అక్కడే నిలిచియుంటాను.”

Verse 44

तथा दानैर्न मे तुष्टिस्तीर्थस्नानैस्तथा च वै । यज्ञैस्तथाथ वा योगैर्यथा पातिव्रतेन च

దానాలు, తీర్థస్నానాలు, యజ్ఞాలు లేదా యోగసాధనలు—వీటితో నేను అంతగా తృప్తి చెందను; సద్గుణవతి పతివ్రతా స్త్రీ యొక్క పాతివ్రత్య నిష్ఠతో ఎంత తృప్తి చెందుతానో అంత కాదు।

Verse 45

पतिव्रतां यथा दृष्ट्वा मनसः प्रीणनं भवेत् । तथा नान्यैरुपायैश्च सत्यं मे व्याहृतं सति

హే సతి! పతివ్రతను దర్శించిన వెంటనే మనస్సు ఆనందపడినట్లే నా మనస్సు కూడా ప్రసన్నమవుతుంది—ఇతర మార్గాల వల్ల కాదు. హే సాధ్వీ, ఈ సత్యాన్ని నేను నీకు పలికితిని।

Verse 46

पतिव्रतां स्त्रियं दृष्ट्वा पापनाशो भवेन्मम । शुद्धा जाता विशेषेण गौरीतुल्या पतिव्रता

పతివ్రత స్త్రీని దర్శించిన వెంటనే నా పాపాలు నశించుగాక. నేను విశేషంగా శుద్ధుడనగుదును—ఈమె గౌరీదేవితో సమానమైన పతివ్రత.

Verse 47

तस्माच्च यदि लोकस्य हिताय तत्प्रयच्छसि । तर्ह्यहं स्थिरतां यास्ये यदि कल्याणमिच्छसि

కాబట్టి లోకహితార్థంగా నీవు అది ప్రసాదిస్తే, నేను స్థిరత్వాన్ని పొందుతాను—నీవు నిజంగా కల్యాణాన్ని కోరితే।

Verse 48

सूत उवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वाऽनसूया सा पतिव्रता । गंगायै प्रददौ पुण्यं सर्वं तद्वर्षसंभवम्

సూతుడు పలికెను—ఆ మాటలు విని పతివ్రత అయిన అనసూయ ఆ సంవత్సరంలో సముపార్జితమైన సమస్త పుణ్యాన్ని దేవి గంగకు ప్రసాదించింది।

Verse 49

महतां च स्वभावो हि परेषां हितमावहेत् । सुवर्णं चन्दनं चेक्षुरसस्तत्र निदर्शनम्

మహాత్ముల స్వభావమే ఇతరుల హితాన్ని కలిగించడం. బంగారం, చందనం, చెరకు రసం—ఇవి దానికి దృష్టాంతాలు.

Verse 50

एतद्दृष्ट्वानसूयं तत्कर्म पातिव्रतं महत् । प्रसन्नोभून्महादेवः पार्थिवादाविराशु वै

అనసూయ యొక్క ఆ మహత్తర పతివ్రతధర్మకర్మను చూచి మహాదేవుడు ప్రసన్నుడై, పార్థివ (మృణ్మయ) రూపం నుండి శీఘ్రంగా అవిర్భవించాడు।

Verse 51

शंभुरुवाच । दृष्ट्वा ते कर्म साध्व्येतत् प्रसन्नोऽस्मि पतिव्रते । वरं ब्रूहि प्रिये मत्तो यतः प्रियतरासि मे

శంభువు పలికెను—హే సాధ్వీ పతివ్రతా! నీ ఈ సత్కర్మాన్ని చూచి నేను ప్రసన్నుడను. ప్రియే, నన్ను వరం కోరుము; నీవు నాకు అందరిలోకెల్లా ప్రియతమురాలివి.

Verse 52

अथ तौ दम्पती शंभुमभूतां सुन्दराकृतिम् । पञ्चवक्त्रादिसंयुक्तं हरं प्रेक्ष्य सुविस्मितौ

అప్పుడు ఆ దంపతులు శంభువును దర్శించారు—అత్యంత సుందరాకృతితో, పంచవక్త్రాది దివ్యలక్షణాలతో యుక్తుడైన హరుని చూచి వారు పరమ విస్మయానికి లోనయ్యారు।

Verse 53

नत्वा स्तुत्वा करौ बद्ध्वा महाभक्तिसमन्वितौ । अवोचेतां समभ्यर्च्य शंकरं लोकशंकरम्

వారు నమస్కరించి, స్తుతించి, కరములు జోడించి, మహాభక్తితో నిండినవారై, లోకశంకరుడైన శంకరుని విధివిధానంగా ఆరాధించి అనంతరం పలికిరి।

Verse 54

दम्पती ऊचतुः । यदि प्रसन्नो देवेश प्रसन्ना जगदम्बिका । अस्मिंस्तपोवने तिष्ठ लोकानां सुखदो भव

దంపతులు పలికిరి—హే దేవేశ్వరా! మీరు ప్రసన్నులై, జగదంబిక కూడా ప్రసన్నురాలైతే, ఈ తపోవనంలో నివసించి లోకాలకు సుఖదాతగా ఉండండి।

Verse 55

प्रसन्ना च तदा गंगा प्रसन्नश्च शिवस्तदा । उभौ तौ च स्थितौ तत्र यत्रासीदृषिसत्तमः

అప్పుడు గంగాదేవి ప్రసన్నురాలైంది, శివుడు కూడా ప్రసన్నుడయ్యాడు. ఉత్తమ ఋషి ఉన్న ఆ స్థలంలో వారు ఇద్దరూ అక్కడే నిలిచిరి।

Verse 56

अत्रीश्वरश्च नाम्नासीदीश्वरः परदुःखहा । गंगा सापि स्थिता तत्र तदा गर्तेथ मायया

అక్కడ ‘అత్రీశ్వర’ అనే నామంతో పరదుఃఖహరుడైన ఈశ్వరుడు ఉన్నాడు. గంగ కూడా అక్కడే నిలిచింది; అప్పుడు మాయాశక్తిచేత ఆ స్థలంలోని ఒక గర్తంలో ప్రవేశించింది।

Verse 57

तद्दिनं हि समारभ्य तत्राक्षय्यजलं सदा । हस्तमात्रे हि तद्गर्ते गंगा मन्दाकिनी ह्यभूत्

ఆ దినం నుంచే ఆ స్థలంలో ఎల్లప్పుడూ అక్షయమైన జలధార నిలిచింది. చేతిమాత్ర పరిమాణమైన ఆ చిన్న గర్తంలో పవిత్ర గంగే మందాకినీ రూపంగా ప్రత్యక్షమైంది.

Verse 58

तत्रैव ऋषयो दिव्याः समाजग्मुस्सहांगनाः । तीर्थात्तीर्थाच्च ते सर्वे ते पुरा निर्गता द्विजाः

అక్కడికే దివ్య ఋషులు తమ భార్యలతో కలిసి వచ్చారు. ముందుగా బయలుదేరిన ఆ ద్విజులు తీర్థం నుండి తీర్థానికి యాత్రచేసి అందరూ అక్కడ చేరారు.

Verse 59

यवाश्च व्रीहयश्चैव यज्ञयागपरायणाः । युक्ता ऋषिवरैस्तैश्च होमं चक्रुश्च ते जनाः

యవాలు, బియ్యం తీసుకొని యజ్ఞయాగాలలో నిమగ్నమైన వారు—శ్రేష్ఠ ఋషుల సమ్యక్ మార్గదర్శనంతో—హోమాన్ని నిర్వహించారు.

Verse 60

कर्मभिस्तैश्च संतुष्टा वृष्टिं चक्रुर्घनास्तदा । आनन्दः परमो लोके बभूवातिमुनीश्वराः

ఆ ధర్మకర్మలతో సంతుష్టులైన మేఘాలు అప్పుడు వర్షాన్ని కురిపించాయి. ఓ మునీశ్వరా, లోకమంతటా పరమానందం వ్యాపించింది.

Verse 61

अत्रीश्वरस्य माहात्म्यमित्युक्तं वः सुखावहम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं सर्वकामदं भक्ति वर्द्धनम्

అత్రీశ్వరుని మహాత్మ్యాన్ని మీకు చెప్పాను; అది సుఖమూ క్షేమమూ కలిగించేది. ఇది భోగమోక్షాలను ప్రసాదించి, సమస్త యోగ్య కోరికలను నెరవేర్చి, భక్తిని వృద్ధి చేస్తుంది.