Shloka 34

Śivapūjā-stuti: Deva-Ṛṣi-Paramparāyāṃ Śaṃkara-caritasya Prastāvaḥ

Prelude to Śaṃkara’s narrative and the lineage of Śiva-worship

Devanagari script

सुमित्रा च शिवं प्रीत्या कैकेयी नृपवल्लभा । पूजयामास सत्पुत्रप्राप्तये मुनिसत्तम

Transliteration

sumitrā ca śivaṃ prītyā kaikeyī nṛpavallabhā | pūjayāmāsa satputraprāptaye munisattama

Translation

ఓ మునిశ్రేష్ఠా! సుమిత్రా మరియు రాజుకు ప్రియమైన కైకేయి, సత్పుత్రప్రాప్తి కోరి ప్రేమభక్తితో శ్రీశివుని పూజించారు।

Word by Word

• सुमित्रा: Sumitrā
• सुमित्रा: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुमित्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• च: and
• च: सम्बन्ध/वाक्योपपद (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• शिवम्: Śiva
• शिवम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (कर्म), एकवचन

• प्रीत्या: with love/devotion
• प्रीत्या: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (करण), एकवचन; भावे—'स्नेहेन'

• कैकेयी: Kaikeyī
• कैकेयी: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कैकेयी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• नृप-वल्लभा: beloved of the king
• नृप-वल्लभा: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नृप (प्रातिपदिक) + वल्लभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (नृपस्य वल्लभा = beloved of the king)

• पूजयामास: worshipped
• पूजयामास: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पूज् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; periphrastic perfect (लिट्-परस्मैपद)

• सत्-पुत्र-प्राप्तये: for obtaining a good son
• सत्-पुत्र-प्राप्तये: सम्प्रदान (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक) + प्राप्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; समासः—बहुपद-तत्पुरुष (सत्पुत्रस्य प्राप्तिः)

• मुनि-सत्तम: O best of sages
• मुनि-सत्तम: सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारयार्थ (मुनिषु सत्तमः)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Mahādeva

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Shiva
• Sumitra
• Kaikeyi

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It presents Śiva-bhakti as both spiritually purifying and practically sustaining dharma: devotion to Lord Śiva, offered with love, is shown to support righteous household life by granting “satputras” (virtuous offspring) who uphold dharma.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse highlights affectionate, intentional worship of Śiva in His accessible (saguṇa) form—commonly through Liṅga-pūjā—where the devotee approaches the Lord as a compassionate bestower of grace and boons while remaining rooted in reverence.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is Śiva-pūjā with bhakti—such as daily Liṅga-abhiṣeka and repetition of the Pañcākṣarī mantra “Om Namaḥ Śivāya”—performed with the sankalpa of dharmic progeny and family welfare.