Mantra 11
Aindra stuti: Indra as the collectively ‘fashioned’ and manifest power who conquers battles and grants sovereignty through soma-inspired praise
प्र मन्दिने पितुमदर्चता वचो यः कृष्णगर्भा निरहन्नृजिश्वना अवस्यवो वृषणं वज्रदक्षिणं मरुत्वन्तं सख्याय हुवेमहि
pra mandine pitumadarcatā vaco yaḥ kṛṣṇagarbhā nirahannṛjiśvanā avasyavo vṛṣaṇaṃ vajradakṣiṇaṃ marutvantaṃ sakhyāya huvemahi
prá2 mandíne2 pitúmad2 arcatā2 váco2 yáḥ2 kṛṣṇagárbhāḥ2 nírahan2 ṛjíśvanā2 avasyávaḥ2 vṛ́ṣaṇaṃ2 vájradakṣiṇaṃ2 marútvantaṃ2 sakhyā́ya2 huvemahi2
సోమపానంతో ఉల్లసించి, పానరసంతో పరిపూర్ణమై, ఇంద్రునికి స్తోత్రవాక్యాన్ని ఉచ్చరించండి—ఋజిశ్వన్ యొక్క సూటిగామి బలంతో కృష్ణగర్భ (అంధకారగర్భ మేఘాలను) అతడు కూల్చివేశాడు. మేము, ఆశ్రయాన్ని కోరువారు, సఖ్యార్థం ఆ వృషభవీరుని, వజ్రదక్షిణుని, మరుత్వంతుని (మరుతులతో కూడిన దేవుని) ఆహ్వానిస్తున్నాము.
pra | mandine | pitumad | arcatā | vacaḥ | yaḥ | kṛṣṇa-garbhāḥ | nirahan | ṛjiśvanā | avasyavaḥ | vṛṣaṇam | vajra-dakṣiṇam | marut-vantam | sakhyāya | huvemahi
Unknown/unspecified (requires gāna mapping for this arcika location)
{ "prastava": "Energetic stobha lead-in (often ho/hā) to launch ‘pra’", "udgitha": "Main action line through nírahan; sustained emphasis on vṛṣaṇam vajradakṣiṇam", "pratihara": "Response highlighting marutvantam", "upadrava": "After-song moving into sakhyāya huvemahi", "nidhana": "Final cadence on huvemahi (collective close)", "structure_notes": "This text naturally divides: exhortation → deed → invocation; Sāmavedic segmentation often mirrors this narrative arc.", "singer_assignments": "Prastotṛ (prastāva); Udgātṛ (udgītha+upadrava); Pratihartṛ (pratihāra); all (nidhana)" }
{ "gloss_summary": "kṛṣṇagarbhāḥ—clouds ‘dark within’ holding rain; pitumat—Soma as pitu (drink/nourishment) in the rite; vajradakṣiṇa—epithet stressing Indra’s obstacle-removing capacity; marutvantam—Indra accompanied by Maruts; sakhyāya—invoked for friendship/protective alliance.", "ritual_interpretation": "Sung to exhilarate Indra with Soma and secure rain-like prosperity; protection (avas) sought by the sacrificers.", "theological_insight": "Indra’s violence is dharmic when it releases life-giving waters; companionship with him is sustained by correct offering and praise.", "etymology_highlights": "pitu—drink/nourish; kṛṣṇa—dark; garbha—womb; vajra—thunderbolt; avas—protection" }