Dashati 2
Uṣas (Dawn) revealing light and opening the rite, leading into Indra’s arrival for Soma
Indra
Bright awakening and forward-driving—moving from serene illumination to vigorous summons and praise
R̥ṣi and chandas are not supplied in the input; identification requires Rigvedic concordance/anukramaṇī for these mantra sources.
ఈ దశతిలో ఉషస్సు (ప్రభాత దేవి) ముందుగా ప్రత్యక్షమై వెలుగును విప్పి చీకటిని తొలగించి యజ్ఞక్రియకు సిద్ధతను కలిగిస్తుంది. ఆకాశకన్యగా ఆమె ఉదయజలాలతో కలిసి ఉదయాన్ని ప్రకటించి కర్మాచరణకు అనుకూల స్థితిని ప్రసాదిస్తుంది. ఆపై సోమరసం పీడింపబడి ప్రవహించే వేళ, హరిత్ అశ్వాలు యుక్తమైన రథంతో ఇంద్రుడు త్వరగా రమ్మని ఆహ్వానం ఘనమవుతుంది. సోమాన్ని పానంచేసి యజ్ఞాన్ని రక్షించి, విజయం ప్రసాదించే, సర్వవ్యాపి మరియు నిర్బంధరహిత బలాన్ని ఇంద్రుడు ప్రదర్శించునట్లు స్తుతి సాగుతుంది—ప్రకృతి-తేజస్సు (ఉషస్సు) నుండి యజ్ఞ-తేజస్సు (ఇంద్రుడు) వైపు మార్పు స్పష్టమవుతుంది.
Mantras
Mantra 1
प्रत्यु अदर्श्यायत्यू3च्छन्ती दुहिता दिवः अपो मही वृणुते चक्षुषा तमो ज्योतिष्कृणोति सूनरि
ఆమె ప్రత్యక్షమైంది—మా వైపు వస్తూ, ప్రకాశిస్తూ—దివి కుమార్తె (ఉషా). ఆ మహతి సుందరి జలాలను తనకై ఎంచుకుంటుంది; తన దృష్టితో జ్యోతిని సృష్టించి, తమస్సును తొలగిస్తుంది.
Mantra 2
इमा उ वां दिविष्टय उस्रा हवन्ते अश्विना अयं वामह्वे ऽवसे शचीवसू विशंविशं हि गच्छथः
దివిలో స్థితమైన ఈ ఉషా-రక్త (కిరణాలు) మిమ్మల్ని ఆహ్వానిస్తున్నాయి, ఓ అశ్వినౌ; నేనూ మిమ్మల్ని రక్షా-సహాయార్థం ఆహ్వానిస్తున్నాను, ఓ శచీవసూ—శక్తి, ధనములు కలవారే; ఎందుకంటే మీరు ప్రతి జనానికి, ప్రతి నివాసానికి (సహాయం తీసుకొని) వెళ్తారు.
Mantra 3
कु ष्ठः को वामश्विना तपानो देवा मर्त्यः घ्नता वामश्मया क्षपमाणोंशुनेत्थमु आदुन्यथा
మీరు ఎక్కడ నిలిచియున్నారు? ఎవరు మిమ్మల్ని అన్వేషిస్తున్నారు, ఓ అశ్వినౌ, ఓ దేవులారా? ఏ బాధిత మానవుడు, క్షీణిస్తూ, మిమ్మల్ని పిలుస్తున్నాడు—అతని వ్యాధిని మీరు శిలతో, కిరణంతో కొట్టి, ఈ విధంగా అతనికి ఉపశమనం కలిగిస్తారు?
Mantra 4
अयं वां मधुमत्तमः सुतः सोमो दिविष्टिषु तमश्विना पिबतं तिरो अह्न्यं धत्तं रत्नानि दाशुषे
ఈ సోమం—అత్యంత మధురమయమైనది—మీ ఇద్దరికోసం పిండబడింది; దివ్య ఇష్టుల్లో ప్రతిష్ఠితమైంది. హే అశ్వినౌ! ఆ దినకాల పానాన్ని పానంచేయండి; హవిని అర్పించే దాశుషునికి రత్న-ధనాన్ని ప్రసాదించండి।
Mantra 5
आ त्वा सोमस्य गल्दया सदा याचन्नहं ज्या भूर्णिं मृगं न सवनेषु चुक्रुधं क ईशानं न याचिषत्
సోమ యొక్క ‘గల్ద’తో, నిత్యం యాచిస్తూ, నేను సవనాలలో నిన్ను పిలుస్తున్నాను—వేగవంతమైన అడవి మృగాన్ని వెంబడించునట్లు; ఎందుకంటే ఈశానుడు (ప్రభువు)ను ఎవరు యాచించకుండా ఉంటారు?
Mantra 6
अध्वर्यो द्रावया त्वं सोममिन्द्रः पिपासति उपो नूनं युयुजे वृष्णा हरी आ च जगाम वृत्रहा
ఓ అధ్వర్యూ, సోమాన్ని ప్రవహింపజేయి; ఇంద్రుడు దాహంతో ఉన్నాడు. ఇప్పుడు నిజంగా అతడు తన బలమైన హరి (తామ్రవర్ణ అశ్వాలు)ను యోగం చేశాడు; వృత్రహా ఇక్కడికి వచ్చాడు.
Mantra 7
अभी षतस्तदा भरेन्द्र ज्यायः कनीयसः पुरूवसुर्हि मघवन्बभूविथ भरेभरे च हव्यः
అనేకులపై ఎదురుగా సహాయాన్ని తెమ్ము, ఓ ఇంద్రా; నీవు చిన్నదానికంటే మహత్తరుడు. ఓ మఘవన్, నీవు ప్రాచుర్య వసు (ధనం)తో యుక్తుడవయ్యావు; ప్రతి సంగ్రామంలో హవితో ఆహ్వానించదగినవాడు.
Mantra 8
यदिन्द्र यावतस्त्वमेतावदहमीशीय स्तोतारमिद्दधिषे रदावसो न पापत्वाय रंसिषम्
ఓ ఇంద్రా! నీవెంతవరకు ఉన్నావో అంతవరకే నాకు శక్తి కలుగుగాక. ఓ ధనదాతా! స్తోత్రకర్తను నీవే నియమిస్తావు; పాపం కోసము నేను రతి పొందక, అందులో ఆనందించక ఉండుగాక.
Mantra 9
त्वमिन्द्र प्रतूर्तिष्वभि विश्वा असि स्पृधः अशस्तिहा जनिता वृत्रतूरसि त्वं तूर्य तरुष्यतः
ఓ ఇంద్రా! సమస్త సమరాల్లో నీవు అన్ని ప్రత్యర్థిత్వాలకు ఎదురు నిలుస్తావు; నీవు నిందను నశింపజేసేవాడు, విజయాన్ని జనింపజేసేవాడు, వృత్రాన్ని జయించినవాడు; దాడిచేసేవారికి ఎదురు నీవే అగ్రవీరుడు.
Mantra 10
प्र यो रिरिक्ष ओजसा दिवः सदोभ्यस्परि न त्वा विव्याच रज इन्द्र पार्थिवमति विश्वं ववक्षिथ
శక్తితో మహాబలుడై నీవు దివ్యాసనాల నుండి ముందుకు సాగావు; ఓ ఇంద్రా! ఏ ప్రాంతమూ నిన్ను ఆవరించలేకపోయింది; భౌమ పరిమితులను దాటి నీవు సమస్తంలో విస్తరించావు.
Frequently Asked Questions
Uṣas marks the ritual and cosmic ‘opening’—light makes the morning rite possible—after which the focus naturally turns to Indra, the chief Soma-drinker, who is summoned and praised for arriving and empowering the sacrifice.
It is a direct injunction to the Adhvaryu to make the Soma flow—i.e., expedite pressing/straining and readiness of the offering—because Indra is ‘thirsting’ and is to be received promptly.
The hymn praises Indra’s vyāpti (pervasion): no realm confines him, so he can come from any divine seat to the sacrifice, protect it, and grant victory and fulfillment.