
Agni as the bountiful, ṛta-sustaining fire who makes the sacrifice auspicious and protects the rite
Agni
Bright propitiatory and protective—an opening-fire (Agneya) confidence that turns praise into safeguarding power
R̥ṣi not provided in input; these Agni verses commonly circulate across multiple RV families in Sāmavedic selection with emphasis on ritual utility rather than explicit lineage in this excerpt.
ఈ దశతిలో అగ్నిని ఋతాన్ని నిలబెట్టే, సమృద్ధిని ప్రసాదించే అగ్నిగా స్తుతించి, యజ్ఞాన్ని శుభప్రదంగా స్థాపించి రక్షణ కలిగించమని ఆహ్వానిస్తారు. అగ్నியின் ప్రకాశం (శుక్ర-శోచిష్) మరియు మహత్తు (బృహత్)ను కీర్తిస్తూ, హవిస్సు, దానం, కర్మ, స్తోత్రం—అన్నీ ‘భద్ర/శివ’ముగా ఉండాలని శుభవచనాలు పునఃపునః ఉచ్చరిస్తారు. అగ్ని ‘విశ్పతి’గా యజ్ఞశాల/వేదిక-స్థలానికి అధిపతిగా నిలిచి, సరిగ్గా ప్రజ్వలింపబడి నియమిత స్తుతితో ఉపస్థితులైన ఋత్వికుల ద్వారా రాక్షసాది విఘ్నకారక శక్తులను దూరం చేసి, అధ్వరం శుభముగా, నిర్బాధముగా సాగునట్లు కాపాడుతాడని ఈ గీతసారము చెబుతుంది.
Mantra 1
प्र मंहिष्ठाय गायत ऋताव्ने बृहते शुक्रशोचिषे उपस्तुतासो अग्नये
అత్యంత దాత, ఋతాన్ని ధారించే, మహత్తరమైన శుక్రశోచిష్ (దీప్త తేజస్సు) గల అగ్నికి గానము చేయుడి; సమీపంలో నిలిచి ఉపస్తుతి చేసే ఉపాసకులై స్తుతిగానం చేయుడి.
Mantra 2
प्र सो अग्ने तवोतिभिः सुवीराभिस्तरति वाजकर्मभिः यस्य त्वं सख्यमाविथ
ఓ అగ్నీ! నీవు నీ సహాయాలతో ఆదరించినవాడు, వీరసంతానంతో సమృద్ధుడై, విజయాన్ని ప్రసాదించే కర్మల ద్వారా అన్ని అడ్డంకులను దాటి పోతాడు; అతనికే నీవు సఖ్యం (మైత్రి) అనుగ్రహించావు.
Mantra 3
तं गूर्धया स्वर्णरं देवासो देवमरतिं दधन्विरे देवत्रा हव्यमूहिषे
సువర్ణ కాంతి గల అతనిని దేవులు ఉన్నత స్తుతితో స్థాపించారు—దేవస్వరూపుడైన, మరుతులతో మైత్రీగల అగ్నిని; ఎందుకంటే నీవే దేవుల వద్దకు హవి (ఆహుతి) చేర్చువాడవు.
Mantra 4
मा नो हृणीथा अतिथिं वसुरग्निः पुरुप्रशस्त एशः यः सुहोता स्वध्वरः
ఓ వసు-స్వరూప అతిథి అగ్నీ! మాపై కోపపడకుము; ఎందుకంటే ఈ బహు-ప్రశంసిత అగ్ని ‘సుహోతా’, ‘స్వధ్వర’—సక్రమ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించువాడు.
Mantra 5
भद्रो नो अग्निराहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो अध्वरः भद्रा उत प्रशस्तयः
మాకు ఆహూతుడైన అగ్ని భద్రుడు (మంగళకరుడు) కావుగాక; ఓ సుభగా, దాన-రాతి భద్రముగా ఉండుగాక; యజ్ఞ-అధ్వరము భద్రముగా ఉండుగాక; అలాగే స్తుతులు (ప్రశస్తయః) కూడా భద్రముగా ఉండుగాక.
Mantra 6
यजिष्ठं त्वा ववृमहे देवं देवत्रा होतारममर्त्यम् अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम्
ఓ దేవా, యజిష్ఠం (అత్యంత పూజ్యుడు) నిన్నే మేము వరిస్తాము—దేవులలో హోతృ, అమర్త్యుడు, ఈ యజ్ఞానికి సుక్రతు (సత్కార్య-శక్తి గలవాడు)।
Mantra 7
तदग्ने द्युम्नमा भर यत्सासाहा सदने कं चिदत्रिणम् मन्युं जनस्य दूढ्यम्
ఓ అగ్నే, ఆ ద్యుమ్నం (ప్రకాశమయ కీర్తి) ఇక్కడికి మోసుకొనిరా—అది సదనే (పవిత్ర ఆసనంలో) విజయం సాధించి, ఏ అత్రిణం (భక్షక శత్రువు)నైనా, జనుల దూఢ్యమైన మన్యు (అణచివేత క్రోధం)నైనా జయిస్తుంది.
Mantra 8
यद्वा उ विश्पतिः शितः सुप्रीतो मनुषो विशे विश्वेदग्निः प्रति रक्षांसि सेधति
మనుష్యుల ప్రజల కొరకు, తీక్ష్ణజ్వాలతో ప్రకాశించి, సుప్రీతుడై ‘విశ్పతి’ (గృహపతి) అక్కడ స్థితుడైనప్పుడు, సర్వవేద అగ్ని సమస్త రాక్షసులను ప్రతిహతం చేసి దూరం చేస్తాడు.
It teaches that when Agni is properly praised and invoked, he upholds ṛta (right ritual order), makes the sacrifice auspicious, and protects the rite from obstruction.
Because the verses function as ritual affirmations: they declare the oblation, the gift, the adhvara (sacrifice), and the praises as ritually ‘propitious,’ ensuring correctness and success.
In Vedic ritual language, rakṣas are forces that disrupt sacrifice. A well-kindled, well-pleased Agni—established as viśpati (guardian)—is said to prevent such disturbances.