Sukta 65
Sukta 6.65
Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition
Uṣas (plural imagery may appear later, but devatā is Dawn)
Triṣṭubh (probable; confirm in edition)
ఉషస్సు (ప్రభాతదేవి)కు అంకితమైన ఈ సంక్షిప్త సూక్తం, స్వర్గజనిత కుమార్తెగా ఆమె ఉదయించి పైకి లేచి, మానవ నివాసాలను మేల్కొలిపి, దీర్ఘమైన అంధకారాన్ని తరిమివేస్తున్నదని వందిస్తుంది. కవి ఆమెను, సమయోచిత వరాలను—ధనం, వీరసంతానం/వీరబలం, మరియు విశాలమైన, చిరస్థాయిగా నిలిచే కీర్తిని—అనుగ్రహించమని ప్రార్థిస్తాడు; ప్రాచీనకాలంలో ఆమె భరద్వాజ వంశాన్ని అనుకూలించినట్లే.
Mantras
Mantra 1
एषा स्या नो दुहिता दिवोजाः क्षितीरुच्छन्ती मानुषीरजीगः । या भानुना रुशता राम्यास्वज्ञायि तिरस्तमसश्चिदक्तून् ॥
ఇదే ఆమె—మా ద్యౌఃజాత దుహిత—ఉదయించి మానవ నివాసాలను మేల్కొలిపింది. ఆమె తన రుశత్ భాను (దీప్త కిరణం)తో రమ్యమైన క్షేత్రాలలో ప్రకాశిస్తుంది; అంధకార రాత్రులకూ అవతల జన్మించినది.
Mantra 2
वि तद्ययुररुणयुग्भिरश्वैश्चित्रं भान्त्युषसश्चन्द्ररथाः । अग्रं यज्ञस्य बृहतो नयन्तीर्वि ता बाधन्ते तम ऊर्म्यायाः ॥
అరుణ కాంతితో యుక్తమైన అశ్వాలతో వారు ముందుకు బయలుదేరారు; ప్రకాశించే రథములు గల ఉషస్సులు నానావిధ వైభవంతో జ్వలిస్తున్నాయి. మహత్తర యజ్ఞపు అగ్రభాగాన్ని నడిపిస్తూ, అలలవలె లేచే తమస్ (చీకటి) ను వారు తొలగిస్తారు.
Mantra 3
श्रवो वाजमिषमूर्जं वहन्तीर्नि दाशुष उषसो मर्त्याय । मघोनीर्वीरवत्पत्यमाना अवो धात विधते रत्नमद्य ॥
శ్రవస్ (కీర్తి), వాజ (బల-సమృద్ధి), ఇషా (ప్రేరణ) మరియు ఊర్జ్ (శక్తి) ను మోసుకొచ్చే ఓ ఉషస్సులారా, దానం చేసే మర్త్యునికి వాటిని ప్రసాదించండి. ఓ మఘోనీ (ఉదార) ఉషస్సులారా, వీరవృద్ధిని కోరుతూ, ఈ రోజు యజ్ఞకర్తకు అవ (రక్ష) మరియు రత్న (సంపద) ను స్థాపించండి.
Mantra 4
इदा हि वो विधते रत्नमस्तीदा वीराय दाशुष उषासः । इदा विप्राय जरते यदुक्था नि ष्म मावते वहथा पुरा चित् ॥
ఇప్పుడే నిజంగా మీ వద్ద విధాత (యజ్ఞకర్మచేసేవాడు) కొరకు రత్నం ఉంది; ఇప్పుడే, ఓ ఉషస్సులారా, వీరునికీ—దానం చేసే వానికి. ఇప్పుడే, ఉక్థ (స్తుతి-హిమ్నం) కలిగిన, జరను పొందుతున్న విప్రునికీ—నిశ్చయంగా, ముందుగానూ మీరు శ్రమించే వానికి (మీ) దానాలను మోసుకొచ్చారు.
Mantra 5
इदा हि त उषो अद्रिसानो गोत्रा गवामङ्गिरसो गृणन्ति । व्यर्केण बिभिदुर्ब्रह्मणा च सत्या नृणामभवद्देवहूतिः ॥
ఓ ఉషా, ఇప్పుడే అద్రిసానులు (రాయి-నొక్కువారు) అయిన అంగిరసులు నిన్ను స్తుతిస్తూ పాడుతున్నారు—గవామ్గోత్రాలు, అనగా కిరణాల గోశాలలను. స్తోత్రముతోను బ్రహ్మవచనముతోను వారు వాటిని పగులగొట్టి తెరిచారు; మనుష్యులకు దేవుల ఆహ్వానం మరియు ఆగమనం సత్యమైంది.
Mantra 6
उच्छा दिवो दुहितः प्रत्नवन्नो भरद्वाजवद्विधते मघोनि । सुवीरं रयिं गृणते रिरीह्युरुगायमधि धेहि श्रवो नः ॥
దివ్యకన్యా, ప్రాచీన విధానంలా మా కొరకు ఉదయించు; హే మఘోని (దానశీల శక్తీ), భరద్వాజునికి చేసినట్లే యజమానుని అనుగ్రహించు. నిన్ను కీర్తించే గాయకునికి వీరబలసంపన్నమైన ధనాన్ని విస్తరింపజేయి; మా మీద ‘ఉరుగాయ’—దూరదూరాల వరకు పాడదగిన—యశస్సును స్థాపించు.
Frequently Asked Questions
The hymn is addressed to Uṣas, the Dawn, praised as the ‘Daughter of Heaven’ who rises with light and awakens the world.
It asks for ‘ratna’ (treasure), ‘suvīra rayi’ (wealth with heroic strength/offspring), and ‘śravas’ (lasting, widely sung fame).
It is most fitting at dawn (uṣaḥ-kāla), especially in morning worship or before beginning the day’s work, to invoke clarity, auspiciousness, and prosperity.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.