Rig Veda 10.82.5 — Mandala 10, Sukta 82, Mantra 5
Sukta 10.82
Rishi: Viśvakarman (traditionally)
Devata: The transcendent source / Viśvakarman; also the ‘first garbha’ (Hiraṇyagarbha-like motif)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
परो दिवा पर एना पृथिव्या परो देवेभिरसुरैर्यदस्ति । कं स्विद्गर्भं प्रथमं दध्र आपो यत्र देवाः समपश्यन्त विश्वे ॥
Transliteration
paró divā́ pará enā́ pṛthivyā́ paró devébhiḥ ásuraiḥ yád ásti | káṃ svíd gárbhaṃ prathamáṃ dadhra ā́po yátra devā́ḥ samápaśyanta víśve ||
Translation
దివ్యలోకానికి అవతల, ఈ భూమికీ అవతల, దేవులు మరియు అసుర-శక్తులలో ఉన్నదంతటికీ అవతల—ఆపః (జలతత్త్వం) ధరించిన ఆ మొదటి గర్భం ఏది? అక్కడ సమస్త దేవులు కూడి వచ్చి దర్శించారు.
Word by Word
प॒रःbeyond, higher than
प॒रः:
Adhikaraṇa (सीमावाचक/स्थानवाचक)
TypeAdjective/Adverbial
Rootपर (प्रातिपदिक) < PIE *per- ‘beyond’
दि॒वःthan/from heaven
दि॒वः:
Apādāna (यतः—‘from/than heaven’)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव् ‘sky, heaven’)
प॒रःbeyond
प॒रः:
Adhikaraṇa
TypeAdjective/Adverbial
Rootपर (प्रातिपदिक)
ए॒नाःthan this
ए॒नाः:
Apādāna (यतः—‘than this’)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एन/एना-प्रयोगः वैदिकः)
पृ॑थि॒व्याःthan/from the earth
पृ॑थि॒व्याः:
Apādāna
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
प॒रःbeyond
प॒रः:
Adhikaraṇa
TypeAdjective/Adverbial
Rootपर (प्रातिपदिक)
दे॒वेभिःthan/over the gods
दे॒वेभिः:
Apādāna/तुलनाबोधक ( ‘beyond the gods’ = ‘surpassing the gods’ )
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
असु॑रैःthan/over the Asuras
असु॑रैः:
Apādāna/तुलनाबोधक
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
यत्whatever (that which)
यत्:
Kartā (अस्ति इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तिis, exists
अस्ति:
Kriyā (भवति/विद्यते)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
कम्whom/what
कम्:
Karma (दध्रे इत्यस्य)
TypePronoun
Rootक (प्रश्न-सर्वनाम)
स्वित्indeed? (interrogative particle)
स्वित्:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वित् (निपात)
गर्भम्embryo, germ, womb (cosmic seed)
गर्भम्:
Karma (दध्रे)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
प्रथ॒मम्first
प्रथ॒मम्:
Karma (गर्भम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
द॑ध्रेheld, bore, supported
द॑ध्रे:
Kriyā
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
आपःthe Waters
आपः:
Kartā (दध्रे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootआप् (प्रातिपदिक; वैदिक बहुवचन-प्रयोगः)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
दे॒वाःthe gods
दे॒वाः:
Kartā (अपश्यन्त)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
स॒म्together, completely
स॒म्:
—
TypeIndeclinable (prefix)
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अप॑श्यन्तsaw
अप॑श्यन्त:
Kriyā
TypeVerb
Rootपश्/दृश् (धातु; वैदिके ‘पश्य’)
विश्वे॑all (of them)
विश्वे॑:
Kartā (देवाः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (substantive)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.