Rig Veda 10.79.7 — Mandala 10, Sukta 79, Mantra 7
Sukta 10.79
Devata: Mitra (with Vasus); also implicit harnessing power (Agni/inner yoker) in the background
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs confirmation)
Samhita Patha (Devanagari)
विषूचो अश्वान्युयुजे वनेजा ऋजीतिभी रशनाभिर्गृभीतान् । चक्षदे मित्रो वसुभिः सुजातः समानृधे पर्वभिर्वावृधानः ॥
Transliteration
viṣū́co áśvān yuyuje vane-jā́ ṛ́jīti-bhī raśanā́bhir gṛbhītā́n | cakṣáde mitró vásubhiḥ su-jā́taḥ sám ānṛdhe párva-bhir vāvṛdhānáḥ ||
Translation
వనజుడు (అడవిలో జన్మించినవాడు) విషూచి—వేర్వేరు దిశలకు పరుగెత్తే—అశ్వాలను యోక్యాడు; ఋజీతి (నేరుగా సాగే) రశనాలతో వాటిని బిగించాడు. వసువులతో కూడిన సుజాత మిత్రుడు దానిని చూచెను; సంధి సంధిగా వృద్ధి చెందుతూ, అతడు సమాన ఋధి—ఒకే సమ్యక్ హక్కు/ఋతసామ్యము—వైపు అభివృద్ధి చెందెను.
Word by Word
विषूचःcrosswise, in divergent directions
विषूचः:
विशेषण (कर्म/कर्तृ-सम्बन्धेन)
TypeAdjective
Rootविषूचि- (प्रातिपदिक; < विष्वञ्च्/विषूच् ‘तिर्यक्/विपरीतदिश्’)
अश्वान्horses
अश्वान्:
कर्म
TypeNoun
Rootअश्व-
युयुजे(he) yoked / has yoked
युयुजे:
क्रिया
TypeVerb
Rootयुज् (योजने)
वनेजाforest-ranging
वनेजा:
विशेषण (कर्मणि)
TypeAdjective
Rootवनेज- (प्रातिपदिक; वन + एज ‘वन-गामी/वन-चर’)
ऋजीतिभिःwith straight courses / with right-going tracks
ऋजीतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऋजीति-
रशनाभिःwith reins
रशनाभिः:
करण
TypeNoun
Rootरशना-
गृभीतान्seized, held
गृभीतान्:
विशेषण (कर्मणि)
TypeParticiple (Past Passive) used adjectivally
Rootग्रह् (ग्रहणे) → गृभीत- (कृदन्त)
चक्षदे(he) appeared / shone forth / became visible
चक्षदे:
क्रिया
TypeVerb
Rootचक्ष् (दर्शने/प्रख्याने)
मित्रःMitra
मित्रः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/theonym)
Rootमित्र-
वसुभिःwith the Vasus
वसुभिः:
सह/करण (सहचर्ये)
TypeNoun
Rootवसु-
सुजातःwell-born, of good birth
सुजातः:
विशेषण (कर्तरि)
TypeAdjective (PPP)
Rootसु- + जात- (√जन् ‘जन्मनि’)
सम्together, completely
सम्:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम् (उपसर्ग)
आनृधे(he) attained fullness / prospered
आनृधे:
क्रिया
TypeVerb
Rootआ-√नृध्/नर्ध् (वृद्धौ/समृद्धौ; ‘आनृध्’ = समृद्धि/प्राप्ति)
पर्वभिःwith joints, segments (stages)
पर्वभिः:
करण
TypeNoun
Rootपर्वन्-
वावृधानःgrowing, increasing, waxing
वावृधानः:
विशेषण (कर्तरि)
TypeParticiple (perfect/iterative sense) used adjectivally
Root√वृध् (वर्धने) → वावृधान- (कृदन्त; लिट्-प्रत्ययान्त वर्तमान-भावक/परफेक्ट-भाग)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.